Бхакти-расамрита-шеша
Глава четвёртая. Об украшениях речи4.40Джива Госвами
94 / 253
Linux
Листать
Бхакти-расамрита-шеша · 4.40
॥
Деванагари

सदृशानुभवाद् वस्तुस्मृतिः स्मरणम् उच्यते ॥40॥यथा—नीलारविन्दम् उद्वीक्ष्य खेलत्खञ्जनम् अञ्जसा ।स्मरामि वदनं शौरेश् चारु चञ्चललोचनम् ॥स्मरामि करुणां वर्षदरुणं हरिलोचनम् इत्य् अत्र तु स्मृतेः सादृश्यानुभवं विनोत्थितापितत्वान् नायम् अलङ्कारः । राघवानन्दमहापात्रास् तु वैसादृश्यस्मृतिम् अपि स्मरणालङ्कारम् इच्छन्ति, यथा—शिरीषमृद्वी गिरिषु प्रपेदे यदा यदा दुःखशतानि सीता ।तदा तदास्याः सदनेषु सौख्यलक्षाणि दध्यौ गलदश्रु रामः ॥गोपालपूर्वचम्प्वाम् अपि—राधाऋक्षे क्वचन गणके नान्तिकाद् वर्ण्यमानेदृष्ट्वा राधां घटयति जने सञ्जनं स्वस्य दूरात् ।राधागेहान् मृदुलपवने वाति नास्मारि तत् तत्कृष्णेनास्मिन् पुनर् अलम् असौ सस्मरे सैव राधा ॥अयि तडित्त्वम् असौ क्व नु किं तपःकियद् अहो कृतवत्य् असि तद् वद ।यद् इदम् अम्बुधरं हरिवक्षसस्तुलितमालि गता रमसे सदा ॥

Транслитерация (IAST)

sadṛśānubhavād vastu-smṛtiḥ smaraṇam ucyate ||40||yathā—nīlāravindam udvīkṣya khelat-khañjanam añjasā |smarāmi vadanaṁ śaureś cāru cañcala-locanam ||smarāmi karuṇāṁ varṣad-aruṇaṁ hari-locanam ity atra tu smṛteḥ sādṛśyānubhavaṁ vinotthitāpitatvān nāyam alaṅkāraḥ | rāghavānanda-mahāpātrās tu vaisādṛśya-smṛtim api smaraṇālaṅkāram icchanti, yathā—śirīṣa-mṛdvī giriṣu prapede yadā yadā duḥkha-śatāni sītā |tadā tadāsyāḥ sadaneṣu saukhya-lakṣāṇi dadhyau galad-aśru rāmaḥ ||gopāla-pūrva-campvām api—rādhāṛkṣe kvacana gaṇake nāntikād varṇyamānedṛṣṭvā rādhāṁ ghaṭayati jane sañjanaṁ svasya dūrāt |rādhā-gehān mṛdula-pavane vāti nāsmāri tat tatkṛṣṇenāsmin punar alam asau sasmare saiva rādhā ||ayi taḍittvam asau kva nu kiṁ tapaḥkiyad aho kṛtavaty asi tad vada |yad idam ambu-dharaṁ hari-vakṣasastulita-māli gatā ramase sadā ||

размер не определён

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सदृशानुभवाद्sadṛśānubhavādот восприятия сходного
वस्तु-स्मृतिःvastu-smṛtiḥвоспоминание о вещи
स्मरणम्smaraṇamвоспоминание
उच्यतेucyateназывается
Литературный перевод

Когда от восприятия сходного вспоминается вещь, это называется воспоминанием. Например: «Увидев синий лотос, на котором резвится трясогузка, я тотчас вспоминаю лицо Шаури с прелестными беспокойными глазами». А в словах «вспоминаю алые глаза Хари, льющие милосердие» воспоминание возникло без восприятия сходства, поэтому это не данное украшение. Рагхавананда Махапатра признаёт украшением «воспоминание» и воспоминание по несходству, например: «Всякий раз, когда Сита, нежная, как цветок шириши, терпела в горах сотни горестей, Рама со слезами думал о сотнях тысяч радостей, что были у неё во дворцах». И в «Гопала-пурва-чампу»: «Когда рядом звездочёт говорил о созвездии Радха, когда видели Радху-звезду, когда из дома Радхи веял мягкий ветер, — Кришна не вспоминал то одно, то другое: Он вспоминал лишь её, саму Радху». «Молния, ну скажи, где, какое и сколько подвижничества ты свершила, если, подруга, достигнув этой тучи, подобной груди Хари, всегда в ней резвишься?»

Версия

5ee6eb53e1a4 · опубликовано 24 сент. 2026 г., 12:40:03 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами