Бхакти-расамрита-шеша
Глава четвёртая. Об украшениях речи4.61Джива Госвами
110 / 253
Linux
Листать
Бхакти-расамрита-шеша · 4.61
॥
Деванагари

गोपनीयं कम् अप्य् अर्थं द्योतयित्वा कथञ्चन ।यदि श्लेषेणान्यथा वान्यथयेत् साप्य् अपह्नुतिः ॥61॥श्लेषेण, यथा—मेघागमसमयेऽस्मिन्न् अधिगतहरिता दृशां सम्पत् ।हरये स्पृहयसि राधे नहि नहि शाद्वलविभूतये द्विषति ॥अत्राधिगतहरित्वम् एव दृशां सम्पद् इत्य् अन्यथा कृतम् । यतः शाद्वलविभूतय इत्य् उक्तम् ।अश्लेषेण, यथा—इह पुरोऽनिलकम्पितविग्रहामिलति का न वनस्पतिना लता ।स्मरसि किं सखि कान्तरतोत्सवंनहि घनागमरीतिर् उदाहृता ॥वक्रोक्तौ परोक्तस्यान्यथाकरणम् । इह तु स्वोक्तेर् इति भेदः । गोपनकृता गोपनीयार्थस्य प्रथमम् अभिहितत्वान् न व्याजोक्तिः ॥अहह पश्यत कृष्णघनाघनंप्रसजती चपला खलु खेलति ।स्मरसि किं नु हरेः स्मरकौतुकंनहि नहीदम् ऋतोर् गुणवर्णनम् ॥नाभिर् लोमावलिर् उरसिजद्वन्द्वम् आस्यं विभातिश्रीराधायायाम् इति विधिकृता पश्यतां भ्रान्तिर् एषा ।सत्यं सान्द्रामृतमयसरस्येकनालोत्थम् अब्जद्वन्द्वं शश्वत् करपरिचयैर् मीलयनदीव्यतीन्दुः ॥

Транслитерация (IAST)

gopanīyaṁ kam apy arthaṁ dyotayitvā kathañcana |yadi śleṣeṇānyathā vānyathayet sāpy apahnutiḥ ||61||śleṣeṇa, yathā—meghāgama-samaye’sminn adhigata-haritā dṛśāṁ sampat |haraye spṛhayasi rādhe nahi nahi śādvala-vibhūtaye dviṣati ||atrādhigata-haritvam eva dṛśāṁ sampad ity anyathā kṛtam | yataḥ śādvala-vibhūtaya ity uktam |aśleṣeṇa, yathā—iha puro'nila-kampita-vigrahāmilati kā na vanaspatinā latā |smarasi kiṁ sakhi kānta-ratotsavaṁnahi ghanāgama-rītir udāhṛtā ||vakroktau paroktasyānyathākaraṇam | iha tu svokter iti bhedaḥ | gopana-kṛtā gopanīyārthasya prathamam abhihitatvān na vyājoktiḥ ||ahaha paśyata kṛṣṇaghanāghanaṁprasajatī capalā khalu khelati |smarasi kiṁ nu hareḥ smarakautukaṁnahi nahīdam ṛtor guṇavarṇanam ||nābhir lomāvalir urasijadvandvam āsyaṁ vibhātiśrīrādhāyāyām iti vidhikṛtā paśyatāṁ bhrāntir eṣā |satyaṁ sāndrāmṛtamayasarasyekanālottham abjadvandvaṁ śaśvat karaparicayair mīlayanadīvyatīnduḥ ||

размер не определён

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
गोपनीयंgopanīyaṁскрываемый
कम्kamкакой-то
अप्य्apyже
अर्थंarthaṁсмысл
द्योतयित्वाdyotayitvāобнаружив
कथञ्चनkathañcanaкак-нибудь,
यदिyadiесли
श्लेषेणान्यथाśleṣeṇānyathāдвусмысленностью иначе
वान्यथयेत्vānyathayetили иначе перетолкует,
साप्य्sāpyи это
अपह्नुतिःapahnutiḥотрицание
Литературный перевод

Если, как-нибудь обнаружив скрываемый смысл, его перетолковывают — двусмысленностью или иначе, — это тоже отрицание. Двусмысленностью — например: «В эту пору прихода туч богатство глаз обрело зелень — обрело Хари. — Радха, ты жаждешь Хари! — Нет, нет, я жажду красы зелёных лугов; Его же я ненавижу». Здесь «богатство глаз обрело Хари» перетолковано, потому что сказано: «красы зелёных лугов». Без двусмысленности — например: «Здесь, перед нами, какая лиана, чьё тело колышет ветер, не льнёт к дереву? — Ты вспоминаешь, подруга, праздник любви с милым? — Нет, я описала обычай поры дождей». В извитой речи перетолковывают чужие слова, а здесь — свои: в этом различие. А так как скрываемый смысл сначала высказан, это не «притворство», которое создаётся сокрытием. «Ах, смотрите, тёмная туча — Кришна, — и молния, прильнув, играет с ней. — Уж не вспоминаешь ли ты любовные забавы Хари? — Нет, нет, это описание свойств поры года». «Пупок, линия волосков, пара грудей, лицо сияют у Шри Радхи — это обман, созданный Творцом для смотрящих; на самом деле на озере, полном густого нектара, пара лотосов на одном стебле, и месяц играет, всё время смыкая их прикосновением лучей».

Версия

810cc396dabf · опубликовано 24 сент. 2026 г., 12:40:03 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами