Бхакти-расамрита-шеша
Глава четвёртая. Об украшениях речи4.116Джива Госвами
165 / 253
Linux
Листать
Бхакти-расамрита-шеша · 4.116
॥
Деванагари

प्रश्नाद् अप्रश्नतो वापि कथिताद् वस्तुनो भवेत् ।तादृग् अन्यव्यापोहश् चेच् छाब्द आर्थोऽथवा तदा ॥116॥क्रमेणोदाहरणानि, यथा—का कृष्णस्य प्रणयजनिभू राधिकैका न चान्याकास्य प्रेयस्य् अनुपमगुणा राधिकैका परा न ।का चक्रे तं स्ववशम् अनिशं राधिका नेतरा तद्वाञ्छापूर्तौ प्रभवति हि का राधिका नापरेह ॥अत्र व्यवच्छेद्यं नान्यादि शाब्दम् ।किं गेयं कृष्णचरितं क्व स्थेयं कृष्णकानने ।किं ध्येयं कृष्णपादाब्जं किं मृग्यं कृष्णसेवनम् ॥अत्र व्यवच्छेद्यं नान्यदादि आर्थम् । अनयोः प्रश्नपूर्वकत्वम् ।अप्रश्नपूर्वकत्वे, यथा—भक्तिः कृष्णे नान्यदेवे वाञ्छास्मिन् विषये नहि ।दृश्यते कृतपुण्यानां सङ्गः सत्सु न रागिषु ॥केशेषु कौटिल्यम् उरोजयुग्मेकाठिन्यम् अक्ष्णोस् तरलत्वम् उच्चैः ।पाणिद्वये पादयुगेऽ धरोष्ठेरागः सदा दीव्यति राधिके ते ॥श्लेषमूलत्वे वाच्यवैचित्र्याविशेषः, यथा—चापेषु गुणविच्छेदश् चित्रेषु वर्णसङ्करः ।मथुरायां हरौ राजत्य् अपां नीचोऽपसर्पणम् ॥

Транслитерация (IAST)

praśnād apraśnato vāpi kathitād vastuno bhavet |tādṛg anya-vyāpohaś cec chābda ārtho'thavā tadā ||116||krameṇodāharaṇāni, yathā—kā kṛṣṇasya praṇaya-jani-bhū rādhikaikā na cānyākāsya preyasy anupama-guṇā rādhikaikā parā na |kā cakre taṁ svavaśam aniśaṁ rādhikā netarā tadvāñchā-pūrtau prabhavati hi kā rādhikā nāpareha ||atra vyavacchedyaṁ nānyādi śābdam |kiṁ geyaṁ kṛṣṇa-caritaṁ kva stheyaṁ kṛṣṇa-kānane |kiṁ dhyeyaṁ kṛṣṇa-pādābjaṁ kiṁ mṛgyaṁ kṛṣṇa-sevanam ||atra vyavacchedyaṁ nānyadādi ārtham | anayoḥ praśna-pūrvakatvam |apraśna-pūrvakatve, yathā—bhaktiḥ kṛṣṇe nānya-deve vāñchāsmin viṣaye nahi |dṛśyate kṛta-puṇyānāṁ saṅgaḥ satsu na rāgiṣu ||keśeṣu kauṭilyam uroja-yugmekāṭhinyam akṣṇos taralatvam uccaiḥ |pāṇi-dvaye pāda-yuge' dharoṣṭherāgaḥ sadā dīvyati rādhike te ||śleṣa-mūlatve vācya-vaicitryāviśeṣaḥ, yathā—cāpeṣu guṇa-vicchedaś citreṣu varṇa-saṅkaraḥ |mathurāyāṁ harau rājaty apāṁ nīco'pasarpaṇam ||

размер не определён

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
प्रश्नाद्praśnādпосле вопроса
अप्रश्नतोapraśnatoбез вопроса
वापिvāpiили же
कथिताद्kathitādиз сказанного
वस्तुनोvastunoпредмета
भवेत्bhavetбудет
तादृग्tādṛgподобного
अन्य-व्यापोहश्anya-vyāpohaśотстранение иного
चेच्cecесли,
छाब्दchābdaсловесное
आर्थोऽथवाārtho'thavāили смысловое
तदाtadāтогда
Литературный перевод

Если из вещи, названной после вопроса или без вопроса, следует отстранение иного, подобного ей, — словесное или смысловое, — это исключение. Примеры по порядку: «Кто родина любви Кришны? — Одна Радхика, не другая. Кто Его возлюбленная с несравненными достоинствами? — Одна Радхика, не иная. Кто сделал Его навсегда своим? — Радхика, не другая. Кто здесь может исполнить Его желание? — Радхика, не иная». Здесь исключаемое — «не другая» и прочее — выражено словами. «Что петь? — Деяния Кришны. Где жить? — В лесу Кришны. О чём размышлять? — О стопах-лотосах Кришны. Чего искать? — Служения Кришне». Здесь исключаемое — «не иное» и прочее — лишь по смыслу. Оба примера — после вопроса. Без вопроса — например: «Преданность — Кришне, не иному богу; желания к чувственному — нет; общение у праведных — со святыми, не с жадными до мира». «Кривизна — в твоих волосах, твёрдость — в груди, беспокойство — в глазах, а „рага“ — алость и любовь — всегда сияет в твоих руках, стопах и губах, Радхика». Когда исключение основано на двусмысленности, выражение особенно разнообразно, например: «Когда в Матхуре царит Хари, „разрыв гун“ бывает лишь у луков — рвутся тетивы, „смешение варн“ — лишь в картинах — смешиваются краски, а „низкий путь“ — лишь у вод».

Версия

c06caf4ca260 · опубликовано 24 сент. 2026 г., 12:40:03 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами