Бхакти-расамрита-шеша
Глава четвёртая. Об украшениях речи4.75Джива Госвами
124 / 253
Linux
Листать
Бхакти-расамрита-шеша · 4.75
॥
Деванагари

प्रतिवस्तूपमा सा स्याद् वाक्ययोर् गम्यसाम्ययोः ।एकोऽपि धर्मः सामान्यो यत्र निर्दिश्यते पृथक् ॥75॥यथा—श्रीराधयानन्यसमोर्ध्वया हृतंमनो हरेर् धावति नापराङ्गनाम् ।सरोजिनी सन्मधुलम्पटः सदावल्लीं परः प्राञ्चति किं मधुव्रतः ॥अत्र धावनप्राञ्चनक्रिययोर् एकार्थतैव पौनरुक्त्यनिरासाय भिन्नवाचकतया निर्दिष्टा । इयं मालयापि दृश्यते, यथा—विमल एव रविर् विशदः शशीप्रकृतिशोभन एव हि दर्पणः ।शिवगिरिः शिवहाससहोदरःसहजसुन्दर एव हि नन्दजः ॥अत्र विमलविशदादेर् अर्थ एक एव । वैधर्म्येण, यथा—गोप्य एव हि गोविन्दं नृत्याद्यैस् तोषयन्त्य् अलम् ।ता विनान्यजगन्नार्यो न योग्या रासकर्मणि ॥

Транслитерация (IAST)

prativastūpamā sā syād vākyayor gamya-sāmyayoḥ |eko’pi dharmaḥ sāmānyo yatra nirdiśyate pṛthak ||75||yathā—śrī-rādhayānanya-samordhvayā hṛtaṁmano harer dhāvati nāparāṅganām |sarojinī san-madhu-lampaṭaḥ sadāvallīṁ paraḥ prāñcati kiṁ madhuvrataḥ ||atra dhāvana-prāñcana-kriyayor ekārthataiva paunaruktya-nirāsāya bhinna-vācakatayā nirdiṣṭā | iyaṁ mālayāpi dṛśyate, yathā—vimala eva ravir viśadaḥ śaśīprakṛti-śobhana eva hi darpaṇaḥ |śiva-giriḥ śiva-hāsa-sahodaraḥsahaja-sundara eva hi nandajaḥ ||atra vimala-viśadāder artha eka eva | vaidharmyeṇa, yathā—gopya eva hi govindaṁ nṛtyādyais toṣayanty alam |tā vinānya-jagan-nāryo na yogyā rāsa-karmaṇi ||

размер не определён

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
प्रतिवस्तूपमाprativastūpamāсравнение предметов
साsāэто
स्याद्syādбудет,
वाक्ययोर्vākyayorв двух высказываниях
गम्य-साम्ययोःgamya-sāmyayoḥс подразумеваемым сходством,
एकोऽपिeko’piодно же
धर्मःdharmaḥсвойство
सामान्योsāmānyoобщее
यत्रyatraгде
निर्दिश्यतेnirdiśyateуказывается
पृथक्pṛthakпо-разному
Литературный перевод

Когда в двух высказываниях с подразумеваемым сходством одно общее свойство названо по-разному, это сравнение предметов. Например: «Сердце Хари, похищенное Шри Радхой, которой нет ни равных, ни высших, не бежит к другим женщинам: разве пчела, жадная до доброго мёда лотоса, пойдёт к иной лиане?» Здесь действия «бежать» и «пойти» имеют один смысл, но названы разными словами, чтобы не было повтора. Это украшение бывает и гирляндой, например: «Солнце истинно чисто, месяц ясен, зеркало прекрасно по природе, гора Шивы — сестра смеха Шивы, а сын Нанды прекрасен от рождения». Здесь «чист», «ясен» и прочее значат одно. По несходству — например: «Лишь гопи вполне радуют Говинду пляской и прочим; без них другие женщины мира к танцу раса непригодны».

Версия

00f43f1c472c · опубликовано 24 сент. 2026 г., 12:40:03 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами