लोकातिशयसम्पत्तिर् वस्तुनोदात्तम् उच्यते ।यद् वापि प्रस्तुतस्याङ्गं महतां चरितं भवेत् ॥133॥क्रमेण, यथा—मानं कामगवीषु नैव नितरां कल्पद्रुमेष्व् आदरोलोष्ट्राणीव लुठन्ति हन्त परितश् चिन्तामणीनां गणाः ।शम्बूका इव वापिकापरिसरे मुक्ताकिरः शुक्तयोवीक्ष्यन्ते न जनैस् त्वम् एव नगरि श्रीद्वारके निस्पृहा ॥सेयं मथुरानगरी सुरगुरुभिर् याचितो भगवान् ।यत्रावतीर्य शतशः सुरद्विषो हेलया हतवान् ॥अत्र प्रस्तुतनगरानगरवर्णनभगवच्चरित्रं भङ्गतां प्राप्तम् ।किम् च, तोयम् अप्य् अमृतायते, किम् उतामृतम्? किम् च, कथापि यथा गानम्, तथा कर्णयोः पानकायते, किम् उत स्वयम् एव गानम्? किम् च, गमनम् अपि नृत्यचातुरीधुरीणताम् उरीकरोति, नृत्यम् पुनर् अतीवादृत्यम्.यद् ब्रह्मशर्म हृदये सनकादयः स्वेसर्वोर्ध्वम् अप्य् अनुभवन्ति सदेति सिद्धम् ।तस्यारविन्दनयनस्य पदारविन्दकिञ्जल्कवायुर् अपि तद्विजितीकरोति ॥मस्तकघाटापृष्ठश्रोणीजङ्घाङ्घ्रिशोभायाम् ।पश्चाद्देशगतायां पतिता दृष्टिर् निवर्तते न पुरः ॥यद् उक्तं गर्गेण व्रजपतिपुरस् तेऽस्य हि शिशोर्गुणैस् तैस् तैः साम्यं लभत इह नारायण इति ।गुणानाम् आनन्त्यं परमशुभता गोकुलविधोर्महत्त्वं गाम्भीर्यादिकम् अपि च तेनैव कथितम् ॥ , एत्च्.
lokātiśaya-sampattir vastunodāttam ucyate |yad vāpi prastutasyāṅgaṁ mahatāṁ caritaṁ bhavet ||133||krameṇa, yathā—mānaṁ kāma-gavīṣu naiva nitarāṁ kalpa-drumeṣv ādaroloṣṭrāṇīva luṭhanti hanta paritaś cintāmaṇīnāṁ gaṇāḥ |śambūkā iva vāpikā-parisare muktā-kiraḥ śuktayovīkṣyante na janais tvam eva nagari śrī-dvārake nispṛhā ||seyaṁ mathurā-nagarī sura-gurubhir yācito bhagavān |yatrāvatīrya śataśaḥ sura-dviṣo helayā hatavān ||atra prastuta-nagarānagara-varṇana-bhagavac-caritraṁ bhaṅgatāṁ prāptam |kim ca, toyam apy amṛtāyate, kim utāmṛtam? kim ca, kathāpi yathā gānam, tathā karṇayoḥ pānakāyate, kim uta svayam eva gānam? kim ca, gamanam api nṛtyacāturīdhurīṇatām urīkaroti, nṛtyam punar atīvādṛtyam.yad brahma-śarma hṛdaye sanakādayaḥ svesarvordhvam apy anubhavanti sadeti siddham |tasyāravinda-nayanasya padāravindakiñjalka-vāyur api tadvijitīkaroti ||mastaka-ghāṭā-pṛṣṭha-śroṇī-jaṅghāṅghri-śobhāyām |paścād-deśa-gatāyāṁ patitā dṛṣṭir nivartate na puraḥ ||yad uktaṁ gargeṇa vraja-pati-puras te'sya hi śiśorguṇais tais taiḥ sāmyaṁ labhata iha nārāyaṇa iti |guṇānām ānantyaṁ parama-śubhatā gokula-vidhormahattvaṁ gāmbhīryādikam api ca tenaiva kathitam || , etc.
размер не определён
Возвышенное — это превосходящее мир богатство вещи или деяние великих, служащее предмету речи. По порядку, например: «Коровам желаний — ни малейшего почёта, древам желаний — никакого уважения; груды камней чинтамани, увы, валяются повсюду, как комья земли; раковины, полные жемчуга, по берегам прудов люди не замечают, как улиток, — ты одна, Шри Двараки-град, свободна от желаний». «Вот город Матхура, где Бхагаван, упрошенный богами и наставниками, нисшёл и играючи убил сотни врагов богов». Здесь деяние Бхагавана служит описанию города, о котором речь. И ещё: «Даже вода здесь — нектар, что же говорить о нектаре? И речь здесь, как песня, — питьё для ушей, что же говорить о самой песне? И даже ходьба здесь — верх искусства танца, а танец — достоин высшего почитания». «Блаженство Брахмана, что Санака и другие всегда переживают в сердце, превыше всего, — это известно; но даже ветерок от тычинок стоп-лотосов Лотосоокого побеждает его». «Взгляд, упав на красоту Его спины — головы, затылка, спины, бёдер, голеней и стоп, — назад, к лицу, не возвращается». «Сказанное Гаргой перед владыкой Враджа: „Нараяна равен этому твоему ребёнку достоинствами“, — этим самым сказаны и бесконечность достоинств, и высшее благо, и величие, и глубина Месяца Гокулы» и прочее.
d77fcc16dcf8 · опубликовано 24 сент. 2026 г., 12:40:03 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Возвышенное рисует мир, где чудеса стали обыденностью: в Двараке чинтамани валяются, как камни. Слова о воде-нектаре, речи-песне и ходьбе-танце перекликаются с «Брахма-самхитой» (5.56), где так описана обитель Кришны. Стих о Санаке — о том, как аромат со стоп Господа перевернул сердца мудрецов, погружённых в Брахман («Бхагаватам», 3.15.43). Гарга при наречении имени сказал, что младенец «равен Нараяне достоинствами» («Бхагаватам», 10.8.19), — и в этих словах, по мысли автора, скрыто всё Его величие.