Махабхарата
Дрона-вадха-парва: уловка «Ашваттхаман убит»7.164.94–97
8389 / 15823
Махабхарата · 7.164.94–97
Деванагари

स दह्यमानो व्यथितः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥
अहतं वा हतं वेति पप्रच्छ सुतम् आत्मनः ॥
स्थिरा बुद्धिर् हि द्रोणस्य न पार्थो वक्ष्यते ऽनृतम् ॥
त्रयाणाम् अपि लोकानाम् ऐश्वर्यार्थे कथं चन ॥
तस्मात् तं परिपप्रच्छ नान्यं कं चिद् विशेषतः ॥
तस्मिंस् तस्य हि सत्याशा बाल्यात् प्रभृति पाण्डवे ॥
ततो निष्पाण्डवाम् उर्वीं करिष्यन्तं युधां पतिम् ॥
द्रोणं ज्ञात्वा धर्मराजं गोविन्दो व्यथितो ऽब्रवीत् ॥

Транслитерация (IAST)

sa dahyamāno vyathitaḥ kuntīputraṃ yudhiṣṭhiram ||
ahataṃ vā hataṃ veti papraccha sutam ātmanaḥ ||
sthirā buddhir hi droṇasya na pārtho vakṣyate 'nṛtam ||
trayāṇām api lokānām aiśvaryārthe kathaṃ cana ||
tasmāt taṃ paripapraccha nānyaṃ kaṃ cid viśeṣataḥ ||
tasmiṃs tasya hi satyāśā bālyāt prabhṛti pāṇḍave ||
tato niṣpāṇḍavām urvīṃ kariṣyantaṃ yudhāṃ patim ||
droṇaṃ jñātvā dharmarājaṃ govindo vyathito 'bravīt ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अहतम् वा हतम् वा इतिahatam vā hatam vā iti«не убит или убит»; «не убит ли, убит ли»
पप्रच्छ सुतम् आत्मनःpapraccha sutam ātmanaḥспросил [о] сыне своём; спросил о своём сыне
स्थिरा बुद्धिः हि द्रोणस्यsthirā buddhiḥ hi droṇasyaтвёрдо убеждение ведь Дроны; ибо твёрдо было убеждение Дроны
न पार्थः वक्ष्यते अनृतम्na pārthaḥ vakṣyate anṛtamне Партха скажет неправду; [что] Партха не скажет неправды
त्रयाणाम् अपि लोकानाम्trayāṇām api lokānām[ради] трёх даже миров; даже ради трёх миров
ऐश्वर्यार्थे कथम् चनaiśvaryārthe katham cana[ради] владычества как-либо; ради владычества — никак
तस्मात् तम् परिपप्रच्छtasmāt tam paripapracchaпотому его расспросил; потому его и спросил
न अन्यम् कम् चित् विशेषतःna anyam kam cit viśeṣataḥне иного кого-либо особенно; никого иного
तस्मिन् तस्य हि सत्याशाtasmin tasya hi satyāśā[в] нём ведь его надежда [на] правду; ибо на него — надежда его на правду
बाल्यात् प्रभृति पाण्डवेbālyāt prabhṛti pāṇḍave[с] детства, [в] Пандаве; с детства — в [том] Пандаве
ततः निष्पाण्डवाम् उर्वीम्tataḥ niṣpāṇḍavām urvīmтогда [от] Пандавов [очищенную] землю; тогда землю, [очищенную] от Пандавов
करिष्यन्तम् युधाम् पतिम्kariṣyantam yudhām patimсделать [готового], битв владыку; [готового] сделать, владыку битв
द्रोणम् ज्ञात्वा धर्मराजम्droṇam jñātvā dharmarājamДрону узнав, царь дхармы; узнав [таким] Дрону, царь дхармы
गोविन्दः व्यथितः अब्रवीत्govindaḥ vyathitaḥ abravītГовинда, потрясённый, сказал; Говинда, потрясённый, молвил
यदि अर्धदिवसम् द्रोणःyadi ardhadivasam droṇaḥесли полдня Дрона; если полдня Дрона
युध्यते मन्युम् आस्थितःyudhyate manyum āsthitaḥбьётся, [в] гневе пребывающий; будет биться, охваченный гневом
Литературный перевод

«Не убит ли, убит ли» — спросил [Дрона] о своём сыне. Ибо твёрдо было убеждение Дроны, [что] Партха [Юдхиштхира] не скажет неправды даже ради трёх миров, ради владычества — никак. Потому его и спросил, никого иного: ибо на него — надежда его на правду, с детства — в [том] Пандаве. Тогда, узнав Дрону [таким], владыку битв, [готового] сделать землю [очищенною] от Пандавов, царь дхармы [и] Говинда, потрясённый, молвил: «Если полдня Дрона будет биться, охваченный гневом...»

Версия

441cb828af08 · опубликовано 19 июл. 2026 г., 17:08:17 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами