भीमसेनस् तु सव्रीडम् अब्रवीत् पितरं तव ॥
अश्वत्थामा हत इति तच् चाबुध्यत ते पिता ॥
स शङ्कमानस् तन् मिथ्या धर्मराजम् अपृच्छत ॥
हतं वाप्य् अहतं वाजौ त्वां पिता पुत्रवत्सलः ॥
तदतथ्यभये मग्नो जये सक्तो युधिष्ठिरः ॥
अश्वत्थामानम् आहेदं हतः कुञ्जर इत्य् उत ॥
भीमेन गिरिवर्ष्माणं मालवस्येन्द्रवर्मणः ॥
उपसृत्य तदा द्रोणम् उच्चैर् इदम् अभाषत ॥
यस्यार्थे शस्त्रम् आधत्से यम् अवेक्ष्य च जीवसि ॥
पुत्रस् ते दयितो नित्यं शो ऽश्वत्थामा निपातितः ॥
bhīmasenas tu savrīḍam abravīt pitaraṃ tava ||
aśvatthāmā hata iti tac cābudhyata te pitā ||
sa śaṅkamānas tan mithyā dharmarājam apṛcchata ||
hataṃ vāpy ahataṃ vājau tvāṃ pitā putravatsalaḥ ||
tadatathyabhaye magno jaye sakto yudhiṣṭhiraḥ ||
aśvatthāmānam āhedaṃ hataḥ kuñjara ity uta ||
bhīmena girivarṣmāṇaṃ mālavasyendravarmaṇaḥ ||
upasṛtya tadā droṇam uccair idam abhāṣata ||
yasyārthe śastram ādhatse yam avekṣya ca jīvasi ||
putras te dayito nityaṃ śo 'śvatthāmā nipātitaḥ ||
«Бхимасена же со стыдом сказал отцу твоему [Дроне]: „Ашваттхаман убит“; и понял то [иначе] отец твой. Он, сомневаясь, что то ложь, спросил царя дхармы: убит ли ты или не убит в битве — [спросил] отец, нежно любящий сына. Погружённый в страх перед той ложью, привязанный к победе, Юдхиштхира сказал об Ашваттхамане так: „убит“ — [а тихо добавил] „слон“, [убитого] Бхимою, [слона] величиною с гору, [принадлежавшего] Индраварману из Малавы. Подойдя тогда к Дроне, громко он [Юдхиштхира] сказал это: „Ради кого ты держишь оружие, на кого взирая живёшь — сын твой, всегда любимый, тот Ашваттхаман повержен“».
6273953048ce · опубликовано 19 июл. 2026 г., 17:08:17 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Сердце легенды: Юдхиштхира, «привязанный к победе», изрекает полуправду — громко «убит», глухо «слон». Знаменательно, что лжёт именно царь дхармы, и лжёт не словом, а умолчанием: ложь, прикрытая буквальной истиной, остаётся ложью по сути. Стих учит, что правдивость измеряется не точностью слов, а намерением сердца; и падение Юдхиштхиры здесь — предостережение, что привязанность к плоду способна совратить и праведнейшего, обратив его правду в орудие обмана.