Ṣaṭ-sandarbha
Sandarbha Three — Paramātmā: The Lord Within3.21Jīva Gosvāmī
253 / 1405
Linux
Turn pages
Ṣaṭ-sandarbha · 3.21
॥
Devanāgarī

विकारित्वं निरस्यन्न् आह— विसर्गाद्याः श्मशानान्ता भावा देहस्य नात्मनः । कलानाम् इव चन्द्रस्य कालेनाव्यक्तवर्त्मना ॥ चन्द्रस्य जलमयमण्डलत्वात् कलानां सूर्यप्रतिच्छविरूपज्योतिरात्मत्वात् यथा कलानाम् एव जन्माद्या नाशान्ता भावाः, न तु चन्द्रस्य, तथा देहस्यैव ते भावा अव्यक्तवर्त्मना कालेन भवन्ति, न त्व् आत्मन इत्य् अर्थः ॥ ॥

Transliteration (IAST)

vikāritvaṁ nirasyann āha— visargādyāḥ śmaśānāntā bhāvā dehasya nātmanaḥ | kalānām iva candrasya kālenāvyakta-vartmanā || candrasya jala-maya-maṇḍalatvāt kalānāṁ sūrya-praticchavi-rūpa-jyotir-ātmatvāt yathā kalānām eva janmādyā nāśāntā bhāvāḥ, na tu candrasya, tathā dehasyaiva te bhāvā avyakta-vartmanā kālena bhavanti, na tv ātmana ity arthaḥ || ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
विकारित्वंvikāritvaṁизменчивость
निरस्यन्न्nirasyannотвергая
आहāhaговорит
विसर्गाद्याःvisargādyāḥ«рождением начинающиеся,
श्मशानान्ताśmaśānāntāкладбищем кончающиеся
भावाbhāvāсостояния —
देहस्यdehasyaу тела,
नात्मनःnātmanaḥне у души,
कलानाम्kalānāmкак у фаз
इवivaкак
चन्द्रस्यcandrasyaу луны, —
कालेनाव्यक्तkālenāvyaktaвременем, непроявленным
वर्त्मनाvartmanāпутём идущим»
चन्द्रस्यcandrasyaу луны
जलjalaводы
मयmayaсостоящего
मण्डलत्वात्maṇḍalatvātкруга бытием
कलानांkalānāṁу фаз
सूर्यsūryaсолнца
प्रतिच्छविpraticchaviотражения
रूपrūpaоблик имеющего
ज्योतिर्jyotirсвета
आत्मत्वात्ātmatvātприродою бытием
यथाyathāкак
कलानाम्kalānāmу фаз
एवevaименно
जन्माद्याjanmādyāрождением начинающиеся
नाशान्ताnāśāntāгибелью кончающиеся
भावाःbhāvāḥсостояния
नnaне
तुtuже
चन्द्रस्यcandrasyaу луны
तथाtathāтак
देहस्यैवdehasyaivaу тела именно
तेteте
भावाbhāvāсостояния
अव्यक्तavyaktaнепроявленным
वर्त्मनाvartmanāпутём идущим
कालेनkālenaвременем
भवन्तिbhavantiбывают
नnaне
त्व्tvже
आत्मनātmanaу души
इत्य्ityтаков
अर्थःarthaḥсмысл
Translation

Отвергая изменчивость, он говорит: «Состояния, начинающиеся рождением и кончающиеся кладбищем, — у тела, а не у души: как фазы у луны, — временем, идущим непроявленным путём».

Круг луны состоит из воды, а фазы её по природе — свет, облик отражения солнца; и как состояния, начинающиеся рождением и кончающиеся гибелью, именно у фаз, а не у луны, — так и те состояния бывают именно у тела, от времени, идущего непроявленным путём, а не у души. Таков смысл.

Version

d79fe15af49a · published Sep 20, 2026, 3:59:55 PM UTC

Available inRU

Page between verses with