तथा— विप्रलब्धो महिष्यैवं सर्वप्रकृतिवञ्चितः । नेच्छन्न् अनुकरोत्य् अज्ञः क्लैब्यात् क्रीडामृगो यथा ॥ महिष्या पुरञ्जन्या विप्रलब्धः पुरञ्जनः सर्वया प्रकृत्या ज्ञानादिरूपया वञ्चितः त्याजितः सन् नेच्छन् तदिच्छयैवेत्य् अर्थः । अनुकरोति तद्धर्मात्मन्य् अध्यस्यति । अत्र जीवस्य शक्तिमत्तायां, पराभिध्यानात् तु तिरोहितं ततो ह्य् अस्य बन्धविपर्ययौ इत्य् एतत् सूत्रम् अप्य् अनुसन्धेयम् ॥ ॥ श्रीनारदः प्राचीनबर्हिषम् ॥
tathā— vipralabdho mahiṣyaivaṁ sarva-prakṛti-vañcitaḥ | necchann anukaroty ajñaḥ klaibyāt krīḍā-mṛgo yathā || mahiṣyā purañjanyā vipralabdhaḥ purañjanaḥ sarvayā prakṛtyā jñānādi-rūpayā vañcitaḥ tyājitaḥ san necchan tad-icchayaivety arthaḥ | anukaroti tad-dharmātmany adhyasyati | atra jīvasya śaktimattāyāṁ, parābhidhyānāt tu tirohitaṁ tato hy asya bandha-viparyayau ity etat sūtram apy anusandheyam || || śrī-nāradaḥ prācīnabarhiṣam ||
Так же: «Обманутый так царицею, обойдённый всею природою, незнающий подражает не желая — от бессилия, как зверь для игры».
«Обманутый» «царицею», то есть Пуранджани, — Пуранджана; «обойдённый», то есть лишённый, «всею» «природою», чей облик знание и прочее; «не желая», то есть именно её желанием, «подражает», то есть полагает её свойства в себе.
И здесь, о силе дживы, надо привлечь и сутру: «а от помышления Высшего сокрыто; оттого ведь у него узы и обратное». Говорит Шри Нарада Прачинабархи.
5462d0c5e959 · published Sep 20, 2026, 3:59:55 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Слова «не желая» разобраны не как принуждение извне, а как чужое желание, ставшее своим.
Подражание названо точно: свойства не приобретены, а приписаны себе.
И сутра ставит предел объяснению: сокрытие и снятие сокрытия — оба от Высшего.