Упанишады
Атхарваширас-упанишадаAtharvaśiras 33
2092 / 5643
Упанишады · Atharvaśiras 33
Деванагари

भस् ते आदिर् मध्यं भुवस् ते स्वस् ते शीर्षं विश्वरूपो ऽसि ब्रह्मैकस् त्वं द्विधा त्रिधा वृद्धिस् त्वं शान्तिस् त्वं पुष्टिस् त्वं हुतम् अहुतं दत्तम् अदत्तं सर्वम् असर्वं विश्वम् अविश्वं कृतम् अकृतं परम् अपरं परायणं च त्वम् । अपाम् असोमम् अमृता अभूम् आगन् मे ज्योतिर् अविदाम देवान् । किं नूनम् अस्मान् कृणवद् अरातिः । किम् उ धूर्तिर् अमृतं मर्त्यस्य सोमसूर्यपुरस्तात् सूक्ष्मः पुरुषः । सर्वं जगद्धितं वा एतद् अक्षरं प्राजापत्यं सौम्यं सूक्ष्मं पुरुषं ग्राह्यम् अगुह्येन भावं भावेन सौम्यं सौम्येन सूक्ष्मं सूक्ष्मेन वायव्यं वायव्येन ग्रसति तस्मै महाग्रासाय वै नमोनमः । हृदिस्था देवताः सर्वा हृदि प्राणाः प्रतिष्ठिताः । हृदि त्वम् असि यो नित्यं तिस्रो मात्राः परस् तु सः

Транслитерация (IAST)

bhas te ādir madhyaṃ bhuvas te svas te śīrṣaṃ viśvarūpo 'si brahmaikas tvaṃ dvidhā tridhā vṛddhis tvaṃ śāntis tvaṃ puṣṭis tvaṃ hutam ahutaṃ dattam adattaṃ sarvam asarvaṃ viśvam aviśvaṃ kṛtam akṛtaṃ param aparaṃ parāyaṇaṃ ca tvam / apām asomam amṛtā abhūm āgan me jyotir avidāma devān / kiṃ nūnam asmān kṛṇavad arātiḥ / kim u dhūrtir amṛtaṃ martyasya somasūryapurastāt sūkṣmaḥ puruṣaḥ / sarvaṃ jagaddhitaṃ vā etad akṣaraṃ prājāpatyaṃ saumyaṃ sūkṣmaṃ puruṣaṃ grāhyam aguhyena bhāvaṃ bhāvena saumyaṃ saumyena sūkṣmaṃ sūkṣmena vāyavyaṃ vāyavyena grasati tasmai mahāgrāsāya vai namonamaḥ / hṛdisthā devatāḥ sarvā hṛdi prāṇāḥ pratiṣṭhitāḥ / hṛdi tvam asi yo nityaṃ tisro mātrāḥ paras tu saḥ

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
भः ते आदिः मध्यम् भुवःbhaḥ te ādiḥ madhyam bhuvaḥ«бхӯх» — твоё начало, «бхувах» — середина; бхӯх есть твой исток, бхувах — средина
स्वः ते शीर्षम्svaḥ te śīrṣam«свах» — твоя глава; свах — твоя вершина
विश्वरूपः असिviśvarūpaḥ asiты имеешь облик вселенной; твой образ — вся вселенная
ब्रह्मा एकः त्वम्brahmā ekaḥ tvamты — единый Брахма; ты Брахма, один
द्विधा त्रिधाdvidhā tridhāнадвое, натрое; двояко и трояко
वृद्धिः त्वम् शान्तिः त्वम्vṛddhiḥ tvam śāntiḥ tvamты — возрастание, ты — покой; ты приумножение и умиротворение
पुष्टिः त्वम्puṣṭiḥ tvamты — насыщение; ты процветание
हुतम् अहुतम् दत्तम् अदत्तम्hutam ahutam dattam adattamвозлитое и невозлитое, данное и не данное; принесённое и непринесённое, дарованное и недарованное
सर्वम् असर्वम् विश्वम् अविश्वम्sarvam asarvam viśvam aviśvamвсё и не-всё, вселенная и не-вселенная; полное и неполное, мир и не-мир
कृतम् अकृतम् परम् अपरम्kṛtam akṛtam param aparamсделанное и несделанное, высшее и невысшее; содеянное и несодеянное, дальнее и ближнее
परायणम् च त्वम्parāyaṇam ca tvamи ты — последнее прибежище; и ты — конечная цель
अपाम सोमम् अमृताः अभूमapāma somam amṛtāḥ abhūmaмы испили сомы, мы стали бессмертны; мы вкусили сому и сделались бессмертны
आगन् मे ज्योतिः अविदाम देवान्āgan me jyotiḥ avidāma devānпришёл ко мне свет, мы обрели богов; явилось мне сияние, мы познали богов
किम् नूनम् अस्मान् कृणवत् अरातिःkim nūnam asmān kṛṇavat arātiḥчто же нам сделает недруг; что теперь причинит нам враг
किम् उ धूर्तिः अमृतम् मर्त्यस्यkim u dhūrtiḥ amṛtam martyasyaчто — козни, смертному ставшему бессмертным; что зло тому, кто из смертных стал бессмертен
सोमसूर्यपुरस्तात् सूक्ष्मः पुरुषःsomasūryapurastāt sūkṣmaḥ puruṣaḥпрежде месяца и солнца — тонкий Пуруша; до сомы и сурьи — утончённый Пуруша
सर्वम् जगत् हितम्sarvam jagat hitamвсё, что благо миру; всё на пользу вселенной
वै एतत् अक्षरम्vai etat akṣaramэто и есть нетленное; сие есть непреходящее
प्राजापत्यम् सौम्यम् सूक्ष्मम् पुरुषम्prājāpatyam saumyam sūkṣmam puruṣamотносящееся к Праджапати, лунное, тонкое — Пурушу; праджапатическое, сомическое, тонкое — Пурушу
ग्राह्यम् अगुह्येनgrāhyam aguhyenaпостигаемое нетайным; уловимое через несокрытое
भावम् भावेनbhāvam bhāvenaбытие — бытием; состояние — состоянием
सौम्यम् सौम्येन सूक्ष्मम् सूक्ष्मेनsaumyam saumyena sūkṣmam sūkṣmenaлунное — лунным, тонкое — тонким; сомическое сомическим, тонкое тонким
वायव्यम् वायव्येन ग्रसतिvāyavyam vāyavyena grasatiветряное ветряным поглощает; ваявью через ваявью пожирает
तस्मै महाग्रासाय वै नमः नमःtasmai mahāgrāsāya vai namaḥ namaḥтому Великому Пожирателю поклон и поклон; сему великому поглотителю поклонение
हृदिस्थाः देवताः सर्वाःhṛdisthāḥ devatāḥ sarvāḥв сердце пребывают все божества; все боги стоят в сердце
हृदि प्राणाः प्रतिष्ठिताःhṛdi prāṇāḥ pratiṣṭhitāḥв сердце утверждены дыхания; в сердце основаны праны
हृदि त्वम् असि यः नित्यम्hṛdi tvam asi yaḥ nityamв сердце ты, кто вечен; в сердце пребываешь ты, вечный
तिस्रः मात्राः परः तु सःtisraḥ mātrāḥ paraḥ tu saḥтри меры, а Он — за ними; три матры, но он выше их
Литературный перевод

«Бхӯх» — твоё начало, «бхувах» — середина, «свах» — твоя глава; ты имеешь облик вселенной, ты — единый Брахма, надвое и натрое; ты — возрастание, ты — покой, ты — насыщение; ты — возлитое и невозлитое, данное и не данное, всё и не-всё, вселенная и не-вселенная, сделанное и несделанное, высшее и невысшее, и ты — последнее прибежище. «Мы испили сомы, мы стали бессмертны, пришёл ко мне свет, мы обрели богов; что же теперь сделает нам недруг, что — козни смертному, ставшему бессмертным?» Прежде месяца и солнца — тонкий Пуруша. Всё, что благо миру, — это нетленное; Пурушу, относящегося к Праджапати, лунного и тонкого, постигаемого нетайным, — Он поглощает: бытие бытием, лунное лунным, тонкое тонким, ветряное ветряным. Тому Великому Пожирателю поклон и поклон. В сердце пребывают все божества, в сердце утверждены дыхания; в сердце ты, кто вечен: три меры — а Он за ними.

Версия

526a5277b925 · опубликовано 29 июл. 2026 г., 03:17:52 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами