Упанишады
Атхарваширас-упанишадаAtharvaśiras 44
2103 / 6184
Упанишады · Atharvaśiras 44
Деванагари

व्यापको हि भगवान् रुद्रो भोगायमानो यदा शेते रुद्रस् तदा संहार्य्यते प्रजाः । उच्छ्वसिते तमो भवति तमस आपो ऽप्स्व् अङ्गुल्या मथिते मथितं शिशिरे शिशिरं मथ्यमानं फेनं भवति फेनाद् अण्डं भवत्य् अण्डाद् ब्रह्मा भवति ब्रह्मणो वायुः वायोर् ओंकारः ओंकारात् सावित्री सावित्र्या गायत्री गायत्र्या लोका भवन्ति । अर्चयन्ति तपः सत्यं मधु क्षरन्ति यद् ध्रुवम् । एतद्धि परमं तपः । आपो ज्योती रसो ऽमृतं ब्रह्म भूर् भुवः स्वर् ओं नम इति

Транслитерация (IAST)

vyāpako hi bhagavān rudro bhogāyamāno yadā śete rudras tadā saṃhāryyate prajāḥ / ucchvasite tamo bhavati tamasa āpo 'psv aṅgulyā mathite mathitaṃ śiśire śiśiraṃ mathyamānaṃ phenaṃ bhavati phenād aṇḍaṃ bhavaty aṇḍād brahmā bhavati brahmaṇo vāyuḥ vāyor oṃkāraḥ oṃkārāt sāvitrī sāvitryā gāyatrī gāyatryā lokā bhavanti / arcayanti tapaḥ satyaṃ madhu kṣaranti yad dhruvam / etaddhi paramaṃ tapaḥ / āpo jyotī raso 'mṛtaṃ brahma bhūr bhuvaḥ svar oṃ nama iti

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
व्यापकः हि भगवान् रुद्रःvyāpakaḥ hi bhagavān rudraḥибо Владыка Рудра — всепроникающий; ведь Бхагаван Рудра вездесущ
भोगायमानः यदा शेतेbhogāyamānaḥ yadā śeteкогда возлежит, наслаждаясь; когда, вкушая, он почивает
रुद्रः तदा संहार्यते प्रजाःrudraḥ tadā saṃhāryate prajāḥтогда Рудра свёртывает твари; тогда Рудрой вбираются создания
उच्छ्वसिते तमः भवतिucchvasite tamaḥ bhavatiна выдохе бывает тьма; при вздохе возникает мрак
तमसः आपःtamasaḥ āpaḥиз тьмы — во́ды; от тьмы происходят воды
अप्सु अङ्गुल्या मथितेapsu aṅgulyā mathiteв водах перстом сбитое; когда воды взбиты перстом
मथितम् शिशिरेmathitam śiśireсбитое — в стуже; взбитое — в холоде
शिशिरम् मथ्यमानम् फेनम् भवतिśiśiram mathyamānam phenam bhavatiстужа, сбиваемая, становится пеной; холод, будучи взбит, делается пеной
फेनात् अण्डम् भवतिphenāt aṇḍam bhavatiиз пены возникает яйцо; от пены является яйцо
अण्डात् ब्रह्मा भवतिaṇḍāt brahmā bhavatiиз яйца возникает Брахма; от яйца рождается Брахма
ब्रह्मणः वायुःbrahmaṇaḥ vāyuḥот Брахмы — ветер; от Брахмы происходит ваю
वायोः ओंकारःvāyoḥ oṃkāraḥот ветра — Омкара; от ветра — слог Ом
ओंकारात् सावित्रीoṃkārāt sāvitrīот Омкары — Савитри; от Ом — савитри
सावित्र्याः गायत्रीsāvitryāḥ gāyatrīот Савитри — Гаятри; от савитри — гаятри
गायत्र्याः लोकाः भवन्तिgāyatryāḥ lokāḥ bhavantiот Гаятри возникают миры; от гаятри являются миры
अर्चयन्ति तपः सत्यम्arcayanti tapaḥ satyamчтут подвиг и истину; почитают тапас и правду
मधु क्षरन्ति यत् ध्रुवम्madhu kṣaranti yat dhruvamмёд источают, что незыблемо; источают мёд, то, что твёрдо
एतत् हि परमम् तपःetat hi paramam tapaḥибо это — высший подвиг; ведь сие есть верховный тапас
आपः ज्योतिः रसः अमृतम् ब्रह्मāpaḥ jyotiḥ rasaḥ amṛtam brahmaво́ды, свет, вкус, бессмертное, Брахман; апах, джьотих, раса, амрита, брахма
भूः भुवः स्वःbhūḥ bhuvaḥ svaḥ«бхӯх, бхувах, свах»; земля, воздух, небо
ओं नमः इतिoṃ namaḥ iti«ом, поклон»; «ом намах»
Литературный перевод

Ибо Владыка Рудра — всепроникающий; и когда он, наслаждаясь, возлегает, тогда Рудрой свёртываются твари. На выдохе бывает тьма, из тьмы — во́ды; во́ды, сбитые перстом, — в стуже; стужа, будучи сбиваема, становится пеной; из пены возникает яйцо, из яйца — Брахма, от Брахмы — ветер, от ветра — Омкара, от Омкары — Савитри, от Савитри — Гаятри, от Гаятри возникают миры. Чтут подвиг и истину, источают мёд, что незыблемо; ибо это и есть высший подвиг: «во́ды, свет, вкус, бессмертное, Брахман, бхӯх, бхувах, свах, Ом, поклон».

Версия

f42d1cd4e36c · опубликовано 29 июл. 2026 г., 03:17:52 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами