六论集
Sandarbha Two — Bhagavat: The Lord as a Person2.96.6吉瓦·哥斯瓦米
212 / 1405
Linux
翻页
六论集 · 2.96.6
॥
天城文

अथ कथं तथाभूतं रहस्यम् उदयेत? इत्य् अपेक्षायां क्रमप्राप्तं तदङ्गभूतं तदीयसाधनम् उपदिशति— एतावद् एव जिज्ञास्यं तत्त्वजिज्ञासुनात्मनः । अन्वयव्यतिरेकाभ्यां यत् स्यात् सर्वत्र सर्वदा ॥ आत्मनो मम भगवतस् तत्त्वजिज्ञासुना प्रेमरूपं याथार्थ्यं रहस्यम् अनुभवितुम् इच्छुना एतावद् एव जिज्ञास्यं श्रीगुरुचरणेभ्यः शिक्षणीयम् । किं तत्? सद् एकम् एव अन्वयव्यतिरेकाभ्यां विधिनिषेधाभ्यां सदा सर्वत्र स्याद् उपपद्यते । यथा— न ह्य् अतोऽन्यः शिवः पन्था विशतः संसृताव् इह । वासुदेवे भगवति भक्तियोगो यथा भवेत् ॥ इति व्यतिरेकेणोपक्रम्य तदुपसंहारे— तस्मात् सर्वात्मना राजन् हरिः सर्वत्र सर्वदा । श्रोतव्यः कीर्तितव्यश् च स्मर्तव्यो भगवान् नॄणाम् ॥ इत्य् अन्वयेन सर्वदेत्य् उक्तम् । तस्मात् स्वज्ञानविज्ञानरहस्यतदङ्गानाम् उपदेशेन चतुःश्लोक्याम् अपि स्वयं श्रीभगवान् एवोपदिष्टः । अतः तस्मै स्वलोकं भगवान् सभाजितः इति भगवच्छब्देन, ददर्श तत्राखिलसात्वतां पतिम् इत्य् अत्र तापनीश्रुत्यनुकूलितं श्रीकृष्णलिङ्गत्वेन च । अस्य वक्तुः श्रीभगवत्त्वम् एव स्फुटम् । न जातु तदंशभूतनारायणाख्यगर्भोदशायिपुरुषत्वम् । अत एवास्य महापुराणस्यापि श्रीभागवतम् इत्य् एव व्याख्या । तथैवोक्तम्—कस्मै केन विभाषितोऽयम् अतुलो ज्ञानप्रदीपः पुरा इत्यादौ, तच् छुद्धं विमलं विशोकम् अमृतं सत्यं परं धीमहि इत्य् अत्र परशब्देन भगवद्वक्तृत्वम् । आद्योऽवतारः पुरुषः परस्य इति द्वितीये भेदाभिधानात् । अतः— इदं भगवता पूर्वं ब्रह्मणे नाभिपङ्कजे । स्थिताय भवभीताय कारुण्यात् सम्प्रकाशितम् ॥ इत्य् अत्रापि भगवच्छब्दप्रयोगः । श्रीनारायणनाभिपङ्कजे स्थितं ब्रह्माणं प्रति स्वयं श्रीभगवता तत्रैव व्यापिमहावैकुण्ठं प्रकाश्येदं पुराणं प्रकाशितम् इत्य् अर्थः । अनुगतं चैतत् द्वितीयस्कन्धेतिहासस्येति । ॥

转写 (IAST)

atha kathaṁ tathā-bhūtaṁ rahasyam udayeta? ity apekṣāyāṁ krama-prāptaṁ tad-aṅga-bhūtaṁ tadīya-sādhanam upadiśati— etāvad eva jijñāsyaṁ tattva-jijñāsunātmanaḥ | anvaya-vyatirekābhyāṁ yat syāt sarvatra sarvadā || ātmano mama bhagavatas tattva-jijñāsunā prema-rūpaṁ yāthārthyaṁ rahasyam anubhavitum icchunā etāvad eva jijñāsyaṁ śrī-guru-caraṇebhyaḥ śikṣaṇīyam | kiṁ tat? sad ekam eva anvaya-vyatirekābhyāṁ vidhi-niṣedhābhyāṁ sadā sarvatra syād upapadyate | yathā— na hy ato'nyaḥ śivaḥ panthā viśataḥ saṁsṛtāv iha | vāsudeve bhagavati bhakti-yogo yathā bhavet || iti vyatirekeṇopakramya tad-upasaṁhāre— tasmāt sarvātmanā rājan hariḥ sarvatra sarvadā | śrotavyaḥ kīrtitavyaś ca smartavyo bhagavān nṝṇām || ity anvayena sarvadety uktam | tasmāt sva-jñāna-vijñāna-rahasya-tad-aṅgānām upadeśena catuḥślokyām api svayaṁ śrī-bhagavān evopadiṣṭaḥ | ataḥ tasmai sva-lokaṁ bhagavān sabhājitaḥ iti bhagavac-chabdena, dadarśa tatrākhila-sātvatāṁ patim ity atra tāpanī-śruty-anukūlitaṁ śrī-kṛṣṇa-liṅgatvena ca | asya vaktuḥ śrī-bhagavattvam eva sphuṭam | na jātu tad-aṁśa-bhūta-nārāyaṇākhya-garbhoda-śāyi-puruṣatvam | ata evāsya mahā-purāṇasyāpi śrī-bhāgavatam ity eva vyākhyā | tathaivoktam—kasmai kena vibhāṣito'yam atulo jñāna-pradīpaḥ purā ity-ādau, tac chuddhaṁ vimalaṁ viśokam amṛtaṁ satyaṁ paraṁ dhīmahi ity atra para-śabdena bhagavad-vaktṛtvam | ādyo'vatāraḥ puruṣaḥ parasya iti dvitīye bhedābhidhānāt | ataḥ— idaṁ bhagavatā pūrvaṁ brahmaṇe nābhi-paṅkaje | sthitāya bhava-bhītāya kāruṇyāt samprakāśitam || ity atrāpi bhagavac-chabda-prayogaḥ | śrī-nārāyaṇa-nābhi-paṅkaje sthitaṁ brahmāṇaṁ prati svayaṁ śrī-bhagavatā tatraiva vyāpi-mahā-vaikuṇṭhaṁ prakāśyedaṁ purāṇaṁ prakāśitam ity arthaḥ | anugataṁ caitat dvitīya-skandhetihāsasyeti | ||

逐字释义
梵语IAST释义
अथathaтеперь
कथंkathaṁкак
तथाtathāтак
भूतंbhūtaṁсущее
रहस्यम्rahasyamсокровенное
उदयेतudayetaвозникнет
इत्य्ityтак
अपेक्षायांapekṣāyāṁпри ожидании
क्रमkramaпо порядку
प्राप्तंprāptaṁполученное
तद्tadего
अङ्गaṅgaчастью
भूतंbhūtaṁсущее
तदीयtadīyaк нему
साधनम्sādhanamсредство
उपदिशतिupadiśatiпреподаёт
एतावद्etāvad«столько
एवevaименно
जिज्ञास्यंjijñāsyaṁдолжно быть узнано
तत्त्वtattvaсущность
जिज्ञासुनात्मनःjijñāsunātmanaḥузнать желающим Себя
अन्वयanvayaсогласием
व्यतिरेकाभ्यांvyatirekābhyāṁи отличением
यत्yatчто
स्यात्syātбыло бы
सर्वत्रsarvatraвезде
सर्वदाsarvadāвсегда»
आत्मनोātmanoСебя
ममmamaМеня
भगवतस्bhagavatasБхагавана
तत्त्वtattvaсущность
जिज्ञासुनाjijñāsunāузнать желающим
प्रेमpremaлюбви
रूपंrūpaṁоблик имеющую
याथार्थ्यंyāthārthyaṁподлинность
रहस्यम्rahasyamсокровенное
अनुभवितुम्anubhavitumпережить
इच्छुनाicchunāжелающим
एतावद्etāvad«столько
एवevaименно
जिज्ञास्यंjijñāsyaṁдолжно быть узнано» —
श्रीśrīпрекрасных
गुरुguruгуру
चरणेभ्यःcaraṇebhyaḥу стоп
शिक्षणीयम्śikṣaṇīyamдолжно быть изучено
किंkiṁчто
तत्tatто
सद्sadсущее
एकम्ekamодно
एवevaименно
अन्वयanvaya«согласием
व्यतिरेकाभ्यांvyatirekābhyāṁи отличением» —
विधिvidhiпредписанием
निषेधाभ्यांniṣedhābhyāṁи запретом
सदाsadā«всегда»
सर्वत्रsarvatra«везде»
स्याद्syād«было бы» —
उपपद्यतेupapadyateдостигается
यथाyathāкак
नna«не
ह्य्hyведь
अतोऽन्यःato'nyaḥот этого иной
शिवःśivaḥблагой
पन्थाpanthāпуть
विशतःviśataḥвходящего
संसृताव्saṁsṛtāvв круговорот
इहihaздесь
वासुदेवेvāsudeveк Васудеве
भगवतिbhagavatiБхагавану
भक्तिbhaktiпреданности
योगोyogoсоединение
यथाyathāкак
भवेत्bhavetбыло бы»
इतिitiтак
व्यतिरेकेणोपक्रम्यvyatirekeṇopakramyaотличением начав
तद्tadего
उपसंहारेupasaṁhāreпри завершении
तस्मात्tasmāt«потому
सर्वात्मनाsarvātmanāвсею душою
राजन्rājanо царь
हरिःhariḥХари
सर्वत्रsarvatraвезде
सर्वदाsarvadāвсегда
श्रोतव्यःśrotavyaḥдолжен быть слушаем
कीर्तितव्यश्kīrtitavyaśвоспеваем
चcaи
स्मर्तव्योsmartavyoпамятуем
भगवान्bhagavānБхагаван
नॄणाम्nṝṇāmлюдьми»
इत्य्ityтак
अन्वयेनanvayenaсогласием
सर्वदेत्य्sarvadety«всегда» — так
उक्तम्uktamсказано
तस्मात्tasmātпотому
स्वsvaо Себе
ज्ञानjñānaзнания
विज्ञानvijñānaпостижения
रहस्यrahasyaсокровенного
तद्tadего
अङ्गानाम्aṅgānāmчастей
उपदेशेनupadeśenaнаставлением
चतुःश्लोक्याम्catuḥślokyāmв четырёх строфах
अपिapiи
स्वयंsvayaṁСам
श्रीśrīпрекрасный
भगवान्bhagavānБхагаван
एवोपदिष्टःevopadiṣṭaḥименно преподан
अतःataḥпотому
तस्मैtasmai«ему
स्वsvaСвой
लोकंlokaṁмир
भगवान्bhagavānБхагаван
सभाजितःsabhājitaḥпочтённый»
इतिitiтак
भगवच्bhagavac«Бхагаван»
छब्देनchabdenaсловом
ददर्शdadarśa«увидел
तत्राखिलtatrākhilaтам всех
सात्वतांsātvatāṁсатватов
पतिम्patimвладыку»
इत्य्ityтак
अत्रatraздесь
तापनीtāpanī«Тапани»
श्रुत्य्śrutyшрути
अनुकूलितंanukūlitaṁсогласуемым
श्रीśrīпрекрасного
कृष्णkṛṣṇaКришны
लिङ्गत्वेनliṅgatvenaпризнаком бытием
चcaи
अस्यasyaу него
वक्तुःvaktuḥговорящего
श्रीśrīпрекрасным
भगवत्त्वम्bhagavattvamБхагаваном бытие
एवevaименно
स्फुटम्sphuṭamявно
नnaне
जातुjātuникак
तद्tadЕго
अंशaṁśaдолею
भूतbhūtaсущего
नारायणाख्यnārāyaṇākhyaНараяной именуемого
गर्भोदgarbhodaв океане Гарбха
शायिśāyiвозлежащего
पुरुषत्वम्puruṣatvamПурушей бытие
अतataпотому
एवास्यevāsyaименно у этой
महाmahāвеликой
पुराणस्यापिpurāṇasyāpiи пураны
श्रीśrī«Шри-
भागवतम्bhāgavatamБхагаватам»
इत्य्ityтак
एवevaименно
व्याख्याvyākhyāтолкование
तथैवोक्तम्tathaivoktamтак же именно сказано
कस्मैkasmai«кому
केनkenaкем
विभाषितोऽयम्vibhāṣito'yamизречён этот
अतुलोatuloнесравненный
ज्ञानjñānaзнания
प्रदीपःpradīpaḥсветильник
पुराpurāпрежде»
इत्य्ityтак
आदौādauи далее в начале
तच्tac«то
छुद्धंchuddhaṁчистое
विमलंvimalaṁбеспорочное
विशोकम्viśokamбеспечальное
अमृतंamṛtaṁбессмертное
सत्यंsatyaṁистинное
परंparaṁвысшее
धीमहिdhīmahiда помыслим»
इत्य्ityтак
अत्रatraздесь
परpara«высшее»
शब्देनśabdenaсловом
भगवद्bhagavadБхагавана
वक्तृत्वम्vaktṛtvamговорящим бытие
आद्योऽवतारःādyo'vatāraḥ«первое нисхождение —
पुरुषःpuruṣaḥПуруша
परस्यparasyaВысшего»
इतिitiтак
द्वितीयेdvitīyeво второй песни
भेदाभिधानात्bhedābhidhānātразличия названием
अतःataḥпотому
इदंidaṁ«это
भगवताbhagavatāБхагаваном
पूर्वंpūrvaṁпрежде
ब्रह्मणेbrahmaṇeБрахме
नाभिnābhiпупка
पङ्कजेpaṅkajeна лотосе
स्थितायsthitāyaпребывающему
भवbhavaбытия
भीतायbhītāyaустрашённому
कारुण्यात्kāruṇyātиз милости
सम्प्रकाशितम्samprakāśitamявлено»
इत्य्ityтак
अत्रापिatrāpiи здесь
भगवच्bhagavac«Бхагаван»
छब्दchabdaслова
प्रयोगःprayogaḥупотребление
श्रीśrīпрекрасного
नारायणnārāyaṇaНараяны
नाभिnābhiпупка
पङ्कजेpaṅkajeна лотосе
स्थितंsthitaṁпребывающему
ब्रह्माणंbrahmāṇaṁБрахме
प्रतिpratiк
स्वयंsvayaṁСам
श्रीśrīпрекрасным
भगवताbhagavatāБхагаваном
तत्रैवtatraivaтам именно
व्यापिvyāpiобъемлющую
महाmahāвеликую
वैकुण्ठंvaikuṇṭhaṁВайкунтху
प्रकाश्येदंprakāśyedaṁявив, эта
पुराणंpurāṇaṁпурана
प्रकाशितम्prakāśitamявлена
इत्य्ityтаков
अर्थःarthaḥсмысл
अनुगतंanugataṁсогласно
चैतत्caitatи это
द्वितीयdvitīyaвторой
स्कन्धेतिहासस्येतिskandhetihāsasyetiпесни сказанию — так
译文

Теперь — если ожидается вопрос: как же возникнет такое сокровенное? — Он по порядку преподаёт средство к нему, сущее его частью:

«Столько лишь и должно узнать тому, кто желает узнать сущность Себя, — что было бы везде и всегда, по согласию и по отличению».

Тому, кто желает узнать сущность Себя, то есть Меня, Бхагавана, — желающему пережить сокровенное, подлинность, имеющую облик любви, — «столько лишь и должно узнать», то есть изучить у стоп Шри гуру.

Что же именно? Одно лишь сущее, что «было бы», то есть достигается, «везде», «всегда», «по согласию и по отличению», то есть по предписанию и по запрету.

Как, начав отличением — «нет ведь здесь для входящего в круговорот пути благого, иного, чем этот, такого, чтобы возникло соединение преданности к Васудеве, Бхагавану», — в завершении он сказал согласием, со словом «всегда»: «потому, о царь, всею душою, везде и всегда должен быть Хари, Бхагаван, людьми слушаем, воспеваем и памятуем».

Потому наставлением в знании о Себе, в постижении, в сокровенном и в частях его — и в четырёх строфах преподан именно Сам Шри Бхагаван. На то указывает слово «Бхагаван» в «Бхагаван, почтённый им, свой мир…», и признак Шри Кришны в «увидел там владыку всех сатватов», согласуемом со шрути «Тапани».

Что говорящий это — Шри Бхагаван, явно; и никак не Пуруша, возлежащий в океане Гарбха, именуемый Нараяной и сущий Его долею. Потому и у этой великой пураны толкование одно: «Шри-Бхагаватам».

Так же сказано и в «кому, кем изречён этот несравненный светильник знания прежде» и далее; и словом «высшее» в «то чистое, беспорочное, беспечальное, бессмертное, истинное, высшее да помыслим» указано, что говорящий — Бхагаван. Ибо во второй песни названо различие: «первое нисхождение — Пуруша Высшего».

Потому и здесь употреблено слово «Бхагаван»: «это явлено прежде Бхагаваном из милости Брахме, пребывающему на лотосе пупка и устрашённому бытием». Смысл: Сам Шри Бхагаван, явив там же объемлющую великую Вайкунтху, явил эту пурану Брахме, пребывающему на лотосе пупка Шри Нараяны. И это согласно со сказанием второй песни.

版本

514d393d990a · 发布于 2026年9月20日 11:13:10 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂