अथ तत्र तत्र विशेषं वक्तुं तदीय एवेतिहास उपक्षिप्यते—श्रीसनन्दन उवाच— स्वसृष्टम् इदम् आपीय शयानं सह शक्तिभिः । तदन्ते बोधयाञ्चक्रुस् तल्लिङ्गैः श्रुतयः परम् ॥ स्वयं निर्मितम् इदं विश्वं लयसमये आपीय संहृत्य शक्तिभिः सह शयानं प्रकृतिं पुरुषं तदंशांश् चात्मसात्कृत्य तत्कार्यं प्रति निमीलिताक्षं परं भगवन्तं तदन्ते प्रलयकालावसानप्राये तल्लिङ्गैस् तत्प्रतिपादकैर् वाक्यैः श्रुतयः प्रबोधयाञ्चक्रुः प्रातः प्रबोधनस्तुतिभङ्ग्या तुष्टुवुर् इत्य् अर्थः । अस्य भगवत्त्वम् एव गम्यते, न तु पुरुषत्वम् । भगवान् एक आसेदम् अग्र आत्मात्मनां विभुः । आत्मेच्छानुगताव् आत्माऽनानामत्युपलक्षणः ॥ इति तृतीयस्कन्धप्रकरणे तदानीं पुरुषस्य तदन्तर्भावश्रवणात् ॥
atha tatra tatra viśeṣaṁ vaktuṁ tadīya evetihāsa upakṣipyate—śrī-sanandana uvāca— sva-sṛṣṭam idam āpīya śayānaṁ saha śaktibhiḥ | tad-ante bodhayāñcakrus tal-liṅgaiḥ śrutayaḥ param || svayaṁ nirmitam idaṁ viśvaṁ laya-samaye āpīya saṁhṛtya śaktibhiḥ saha śayānaṁ prakṛtiṁ puruṣaṁ tad-aṁśāṁś cātma-sātkṛtya tat-kāryaṁ prati nimīlitākṣaṁ paraṁ bhagavantaṁ tad-ante pralaya-kālāvasāna-prāye tal-liṅgais tat-pratipādakair vākyaiḥ śrutayaḥ prabodhayāñcakruḥ prātaḥ prabodhana-stuti-bhaṅgyā tuṣṭuvur ity arthaḥ | asya bhagavattvam eva gamyate, na tu puruṣatvam | bhagavān eka āsedam agra ātmātmanāṁ vibhuḥ | ātmecchānugatāv ātmā'nānā-maty-upalakṣaṇaḥ || iti tṛtīya-skandha-prakaraṇe tadānīṁ puruṣasya tad-antar-bhāva-śravaṇāt ||
Теперь, чтобы сказать особое о том и о том, приводится его же сказание. Шри Санандана сказал:
«Впитав это, самим сотворённое, и возлежащего вместе с силами — Высшего в конце того разбудили шрути признаками Его».
«Впитав», то есть втянув во время растворения эту вселенную, самим сотворённую, — «возлежащего вместе с силами», то есть усвоив Себе пракрити, Пурушу и Его доли и сомкнув очи к их делу, — «Высшего», то есть Бхагавана, — «в конце того», около исхода времени разрушения, — «шрути» «признаками Его», то есть речениями, Его утверждающими, — «пробудили»: смысл — восславили оборотом утренней хвалы пробуждения.
Понимается, что Он именно Бхагаван, а не Пуруша: ведь в разделе третьей песни слышно, что тогда Пуруша входит внутрь Него — «Бхагаван один был это прежде, душа душ, вездесущий, душа, сопровождаемая лишь Своею волей, не указуемая множеством мыслей».
1d9609d88d20 · 发布于 2026年9月20日 11:13:10 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Сцена дана как утренняя хвала при дворе: шрути будят не спящего, а того, кто сомкнул очи к делам мира.
Будят Его «признаками Его» — речениями, которые именно Его утверждают; иначе будить было бы нечем.
И пробуждаемый здесь не долевой Пуруша: тот в это время уже вошёл в Него.