अथ उदाहरणम्—
वाक्यं यद् गूढतुल्यार्थं तद् उदाहरणं मतम् ॥158॥
यथा द्वितीये—
कुन्दलता (सस्मितम्) राहि, देहि मे पारितोसिअं, यं सुट्ठु दुल्लहं दे अब्भत्थिदं मए णिब्बाहिदम् ।
राधिका (वक्रम् अवेक्ष्य) कुन्दलदिए, किं मे अब्भत्थिदं?
कुन्दलता— अई, कीस भुअं भंगुरेसि, जअ सूराराहणं भणामि ।
अत्र कुन्दलता भणितस्य साभिप्रायगूढार्थतया उदाहरणम् ।
यत्र तुल्यार्थयुक्तेन वाक्येनाभिप्रदर्शनात् ।
साध्यतेऽभिमतश् चार्थस् तदुदाहरणं मतम् ॥ इति
तद् यथा, षष्ठे—
नारदः— ततस् तेनोक्तम्—
ज्वलितो जनः कृशानौ शाम्यति तप्तः कृशानुनैवायम् ।
भगवति कृतागसो मे भगवान् एवाधुना शरणम् ॥
atha udāharaṇam—
vākyaṁ yad gūḍha-tulyārthaṁ tad udāharaṇaṁ matam ||158||
yathā dvitīye—
kundalatā (sasmitam) rāhi, dehi me pāritosiaṁ, yaṁ suṭṭhu dullahaṁ de abbhatthidaṁ mae ṇibbāhidam |
rādhikā (vakram avekṣya) kundaladie, kiṁ me abbhatthidaṁ?
kundalatā— aī, kīsa bhuaṁ bhaṁguresi, jaa sūrārāhaṇaṁ bhaṇāmi |
atra kundalatā bhaṇitasya sābhiprāya-gūḍhārthatayā udāharaṇam |
yatra tulyārtha-yuktena vākyenābhipradarśanāt |
sādhyate’bhimataś cārthas tad-udāharaṇaṁ matam || iti
tad yathā, ṣaṣṭhe—
nāradaḥ— tatas tenoktam—
jvalito janaḥ kṛśānau śāmyati taptaḥ kṛśānunaivāyam |
bhagavati kṛtāgaso me bhagavān evādhunā śaraṇam ||
未能识别诗律
Удахарана. Речь со скрытым иносказательным смыслом называется удахараной («примером»). Как во втором действии: Кундалата (улыбаясь). Радха, дай мне награду: я исполнила твою очень трудную просьбу. Радхика (косо взглянув). Кундалата, о чём я просила? Кундалата. Ай, что ты хмуришь брови? Я ведь о поклонении Солнцу говорю! Здесь слова Кундалаты имеют скрытый смысл: это удахарана. А некоторые говорят: «Когда желанный смысл достигается показом через речь с равнозначным смыслом, это удахарана». Например, в шестом действии: Нарада. Тогда он сказал: «Обожжённого огнём утешает тот же огонь; я согрешил перед Бхагаваном — теперь Бхагаван же мне и прибежище».
fdce4575851c · 发布于 2026年9月24日 17:55:54 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Второй пример — слова раскаявшегося Сатраджита. Перевод пракрита приблизителен.