अथ निरुक्तम्—
निरुक्तं निरवद्योक्तिर् नामान्य् अर्थप्रसिद्धये ॥172॥
यथा प्रथमे कृष्णः (चन्द्रावलीम् आसाद्य सानन्दम्)—
नीतस् तन्वि मुखेन ते परिभवं भ्रूक्षेपैविक्रीडया
बिभ्यद् विष्णुपदं जगाम शरणं तत्राप्य् अधैर्यं गतः ।
आसाद्य द्विजराजितां विजयिनः सेवार्थम् अस्योज्ज्वलच्
चन्द्रोऽयं द्विजराजतापदम् अगात् तेनासि चन्द्रावली ॥
अत्र चन्द्रावली नाम निरुक्तम् ।
atha niruktam—
niruktaṁ niravadyoktir nāmāny artha-prasiddhaye ||172||
yathā prathame kṛṣṇaḥ (candrāvalīm āsādya sānandam)—
nītas tanvi mukhena te paribhavaṁ bhrū-kṣepaivikrīḍayā
bibhyad viṣṇu-padaṁ jagāma śaraṇaṁ tatrāpy adhairyaṁ gataḥ |
āsādya dvija-rājitāṁ vijayinaḥ sevārtham asyojjvalac-
candro’yaṁ dvija-rāja-tāpadam agāt tenāsi candrāvalī ||
atra candrāvalī nāma niruktam |
未能识别诗律
Нирукта. Безупречное толкование имён ради прояснения смысла — это нирукта («этимология»). Как в первом действии Кришна (подойдя к Чандравали, радостно): «Тонкая, униженная твоим лицом в игре бровей, луна в страхе ушла в прибежище — на небо, но и там не нашла покоя; увидав в твоём лице царство зубов, эта луна, чтобы служить победительнице, стала ожерельем на тебе — оттого ты и Чандравали». Здесь истолковано имя Чандравали: это нирукта.
4cb600581418 · 发布于 2026年9月24日 17:55:54 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Имя Чандравали значит «вереница лун». Стих построен на двойном смысле слова «двиджараджа» — и «царь дваждырождённых», то есть луна, и «ряд зубов». Перевод приблизителен.