अथ गुणातिपातः—
गुणातिपातो व्यत्यस्तगुणाख्यानम् उदाहृतः ॥170॥
यथा चतुर्थे—
जटिला (सोल्लुण्ठं विहस्य, संस्कृतेन)
व्रजेश्वरसुतस्य कः परवधूविनोदक्रिया
प्रशस्तिभरभूषितं गुणम् अवैति नास्य क्षितौ ।
यद् एष रतितस्करः पथि निरुध्य साध्वीर् बलात्
तदीयकुचकुट्मले करजम् ओं नमो विष्णवे ॥
अत्र प्रकटश् च गुणातिपातः । कश्चित् तु गुणातिपातः कार्ये यद् विपरीतं गुणान् प्रति इत्य् आह, यथा पञ्चमे चन्द्रावली (संस्कृतेन)—
शरणम् इह यो भ्रातुस् तस्य प्रतीपविधायिना
हितकृद् अपि ता देव्यास् तस्याः समग्रम् उपेक्षणम् ।
गतिर् अविकलो यो मे तस्य प्रियस्य च विस्मृतिर्
बत हतविधो वामे सर्वं प्रयाति विपर्ययम् ॥
atha guṇātipātaḥ—
guṇātipāto vyatyasta-guṇākhyānam udāhṛtaḥ ||170||
yathā caturthe—
jaṭilā (solluṇṭhaṁ vihasya, saṁskṛtena)
vrajeśvara-sutasya kaḥ paravadhūvinoda-kriyā-
praśasti-bhara-bhūṣitaṁ guṇam avaiti nāsya kṣitau |
yad eṣa rati-taskaraḥ pathi nirudhya sādhvīr balāt
tadīya-kuca-kuṭmale karajam oṁ namo viṣṇave ||
atra prakaṭaś ca guṇātipātaḥ | kaścit tu guṇātipātaḥ kārye yad viparītaṁ guṇān prati ity āha, yathā pañcame candrāvalī (saṁskṛtena)—
śaraṇam iha yo bhrātus tasya pratīpa-vidhāyinā
hita-kṛd api tā devyās tasyāḥ samagram upekṣaṇam |
gatir avikalo yo me tasya priyasya ca vismṛtir
bata hatavidho vāme sarvaṁ prayāti viparyayam ||
未能识别诗律
Гунатипата. Изложение достоинств навыворот называется гунатипатой («перевёртыванием достоинств»). Как в четвёртом действии: Джатила (с насмешкой рассмеявшись, на санскрите): «Кто на земле не знает достоинств сына владыки Враджа, украшенного громкой славой забав с чужими жёнами? Этот вор любви силой останавливает на дороге целомудренных и ставит им на бутон груди ноготь — ом намо вишнаве!» Здесь гунатипата очевидна. А некто говорит: «Гунатипата — это когда в деле всё оборачивается против достоинств». Например, в пятом действии Чандравали (на санскрите): «Брат, который был мне здесь прибежищем, стал мне противником; царица, что желала мне добра, совсем меня забыла; и тот возлюбленный, что был моим единственным путём, меня не вспоминает: увы, когда судьба враждебна, всё идёт наоборот!»
0efe287782ff · 发布于 2026年9月24日 17:55:54 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Джатила, свекровь Радхи, «хвалит» Кришну, а на деле бранит; «ом намо вишнаве» — насмешливое восклицание, будто заклинание от напасти.