Mahabharata · 2.5.13–14
॥
Devanāgarī
कच्चित् प्रकृतयः षट् ते न लुप्ता भरतर्षभ ॥
आढ्यास् तथाव्यसनिनः स्वनुरक्ताश् च सर्वशः ॥
कच्चिन् न तर्कैर् दूतैर् वा ये चाप्य् अपरिशङ्किताः ॥
त्वत्तो वा तव वामात्यैर् भिद्यते जातु मन्त्रितम् ॥
Transliteration (IAST)
kaccit prakṛtayaḥ ṣaṭ te na luptā bharatarṣabha ||
āḍhyās tathāvyasaninaḥ svanuraktāś ca sarvaśaḥ ||
kaccin na tarkair dūtair vā ye cāpy apariśaṅkitāḥ ||
tvatto vā tava vāmātyair bhidyate jātu mantritam ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
कच्चित् प्रकृतयः षट् ते न लुप्ताः भरत-ऋषभkaccit prakṛtayaḥ ṣaṭ te na luptāḥ bharata-ṛṣabhaнадеюсь, шесть устоев [царства] у тебя не утрачены, о бык Бхаратов,
आढ्याः तथा अव्यसनिनः सु-अनुरक्ताः च सर्वशःāḍhyāḥ tathā avyasaninaḥ su-anuraktāḥ ca sarvaśaḥ[но] богаты, не подвержены порокам и преданны всячески;
कच्चित् न तर्कैः दूतैः वा ये च अपि अपरिशङ्किताःkaccit na tarkaiḥ dūtaiḥ vā ye ca api apariśaṅkitāḥнадеюсь, ни домыслами, ни посланцами, ни теми, кто вне подозрений,
त्वत्तः वा तव वा अमात्यैः भिद्यते जातु मन्त्रितम्tvattaḥ vā tava vā amātyaiḥ bhidyate jātu mantritamтобою или твоими советниками никогда не выдаётся замышленное?
Translation
«Надеюсь, шесть устоев [твоего царства] не утрачены, о бык Бхаратов, но богаты, свободны от пороков и всецело преданны? Надеюсь, ни через домыслы, ни через посланцев, ни через тех, кто вне подозрений, ни тобою, ни твоими советниками никогда не выдаётся замысел [совета]?».
Commentary
Version
ef3a187706f5 · published Jun 16, 2026, 12:20:00 PM UTC
Page between verses with
Здесь к крепости царства добавляется хранение тайны совета. Знаменательно, что выдача замысла названа едва ли не худшей бедою: даже верное решение гибнет, если о нём узнают прежде времени. Так писание являет молчание как часть мудрости правителя; и далее — о мире и войне в свой срок.