Mahabharata · 2.5.105–106
॥
Devanāgarī
कच्चिच् छृणोषि वृद्धानां धर्मार्थसहिता गिरः ॥
नित्यम् अर्थविदां तात तथा धर्मानुदर्शिनाम् ॥
कच्चित् ते कृषितन्त्रेषु गोषु पुष्पफलेषु च ॥
धर्मार्थं च द्विजातिभ्यो दीयते मधुसर्पिषी ॥
Transliteration (IAST)
kaccic chṛṇoṣi vṛddhānāṃ dharmārthasahitā giraḥ ||
nityam arthavidāṃ tāta tathā dharmānudarśinām ||
kaccit te kṛṣitantreṣu goṣu puṣpaphaleṣu ca ||
dharmārthaṃ ca dvijātibhyo dīyate madhusarpiṣī ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
कच्चित् शृणोषि वृद्धानाम् धर्म-अर्थ-सहिताः गिरःkaccit śṛṇoṣi vṛddhānām dharma-artha-sahitāḥ giraḥнадеюсь, ты внимаешь словам старцев, сопряжённым с дхармой и артхой,
नित्यम् अर्थ-विदाम् तात तथा धर्म-अनुदर्शिनाम्nityam artha-vidām tāta tathā dharma-anudarśināmпостоянно — знатоков пользы, дорогой, и зрящих дхарму;
कच्चित् ते कृषि-तन्त्रेषु गोषु पुष्प-फलेषु चkaccit te kṛṣi-tantreṣu goṣu puṣpa-phaleṣu caнадеюсь, ради хлебопашества, скота, цветов и плодов
धर्म-अर्थम् च द्वि-जातिभ्यः दीयते मधु-सर्पिषीdharma-artham ca dvi-jātibhyaḥ dīyate madhu-sarpiṣīи ради дхармы дваждырождённым даются мёд и топлёное масло?
Translation
«Надеюсь, ты постоянно внимаешь словам старцев, сопряжённым с дхармой и артхой, — знатоков пользы и зрящих дхарму, дорогой? Надеюсь, ради хлебопашества, скота, цветов и плодов, и ради дхармы, брахманам даются мёд и топлёное масло?».
Commentary
Version
0860c0785e82 · published Jun 16, 2026, 12:20:00 PM UTC
Page between verses with
Здесь мудрость слушания старцев соединена с заботою о плодородии. Знаменательно, что дары брахманам связаны с благом полей и стад: где чтят священное, там, по вере предания, благословляется и земля. Так писание являет связь благочестия и изобилия; и далее — о ремесленниках и признании труда.