Mahabharata
Сабхакрия-парва: вопросы Нарады о долге царя (раджадхарма) · Verse 2.5.103–104
2004 / 3756
Mahabharata · 2.5.103–104
Devanāgarī

नारद उवाच
कच्चिद् अभ्यागता दूराद् वणिजो लाभकारणात् ॥
यथोक्तम् अवहार्यन्ते शुल्कं शुल्कोपजीविभिः ॥
कच्चित् ते पुरुषा राजन् पुरे राष्ट्रे च मानिताः ॥
उपानयन्ति पण्यानि उपधाभिर् अवञ्चिताः ॥

Transliteration (IAST)

nārada uvāca
kaccid abhyāgatā dūrād vaṇijo lābhakāraṇāt ||
yathoktam avahāryante śulkaṃ śulkopajīvibhiḥ ||
kaccit te puruṣā rājan pure rāṣṭre ca mānitāḥ ||
upānayanti paṇyāni upadhābhir avañcitāḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
कच्चित् अभ्यागताः दूरात् वणिजः लाभ-कारणात्kaccit abhyāgatāḥ dūrāt vaṇijaḥ lābha-kāraṇātнадеюсь, купцы, издалека пришедшие ради прибыли,
यथा-उक्तम् अवहार्यन्ते शुल्कम् शुल्क-उपजीविभिःyathā-uktam avahāryante śulkam śulka-upajīvibhiḥ[лишь] как установлено, обкладываются пошлиной сборщиками пошлин;
कच्चित् ते पुरुषाः राजन् पुरे राष्ट्रे च मानिताःkaccit te puruṣāḥ rājan pure rāṣṭre ca mānitāḥнадеюсь, эти люди [торговцы], о царь, в городе и в царстве почитаемы,
उपानयन्ति पण्यानि उपधाभिः अवञ्चिताःupānayanti paṇyāni upadhābhiḥ avañcitāḥпривозят товары, не обманутые поборами [не отпугнутые мздою]?
Translation

«Надеюсь, купцов, издалека пришедших ради прибыли, сборщики пошлин обкладывают [лишь] как установлено? Надеюсь, эти [торговые] люди, почитаемые в твоём городе и царстве, привозят товары, не отпугнутые [неправыми] поборами, о царь?».

Commentary

Здесь печётся царь и о пришлом купце. Знаменательно, что справедливая, установленная пошлина названа условием торговли: где поборы неправы, там купец уходит, и царство беднеет. Так писание являет честность мытаря опорою торговли; и далее — о послушании старцам и о попечении о хозяйстве.

Version

ddf8b6a49cfd · published Jun 16, 2026, 12:20:00 PM UTC

Page between verses with