Mahabharata
Сабхакрия-парва: вопросы Нарады о долге царя (раджадхарма) · Verse 2.5.72–74
1990 / 3756
Mahabharata · 2.5.72–74
Devanāgarī

कच्चिद् बलेनानुगताः समानि विषमाणि च ॥
पुराणचौराः साध्यक्षाश् चरन्ति विषये तव ॥
कच्चित् स्त्रियः सान्त्वयसि कच्चित् ताश् च सुरक्षिताः ॥
कच्चिन् न श्रद्दधास्य् आसां कच्चिद् गुह्यं न भाषसे ॥
कच्चिच् चारान् निशि श्रुत्वा तत् कार्यम् अनुचिन्त्य च ॥
प्रियाण्य् अनुभवञ् शेषे विदित्वाभ्यन्तरं जनम् ॥

Transliteration (IAST)

kaccid balenānugatāḥ samāni viṣamāṇi ca ||
purāṇacaurāḥ sādhyakṣāś caranti viṣaye tava ||
kaccit striyaḥ sāntvayasi kaccit tāś ca surakṣitāḥ ||
kaccin na śraddadhāsy āsāṃ kaccid guhyaṃ na bhāṣase ||
kaccic cārān niśi śrutvā tat kāryam anucintya ca ||
priyāṇy anubhavañ śeṣe viditvābhyantaraṃ janam ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
कच्चित् बलेन अनुगताः समानि विषमाणि चkaccit balena anugatāḥ samāni viṣamāṇi caнадеюсь, с охраною, по ровным [местам] и по неровным,
पुराण-चौराः स-अध्यक्षाः चरन्ति विषये तवpurāṇa-caurāḥ sa-adhyakṣāḥ caranti viṣaye tavaбывшие разбойники под надзором [приставов] обходят твои владения;
कच्चित् स्त्रियः सान्त्वयसि कच्चित् ताः च सु-रक्षिताःkaccit striyaḥ sāntvayasi kaccit tāḥ ca su-rakṣitāḥнадеюсь, женщин ты утешаешь, и они хорошо охраняемы;
कच्चित् न श्रद्दधासि आसाम् कच्चित् गुह्यम् न भाषसेkaccit na śraddadhāsi āsām kaccit guhyam na bhāṣaseнадеюсь, ты не доверяешься им [в совете] и тайны им не говоришь;
कच्चित् चारान् निशि श्रुत्वा तत् कार्यम् अनुचिन्त्य चkaccit cārān niśi śrutvā tat kāryam anucintya caнадеюсь, выслушав ночью лазутчиков и обдумав предстоящее дело,
प्रियाणि अनुभवन् शेषे विदित्वा अभ्यन्तरम् जनम्priyāṇi anubhavan śeṣe viditvā abhyantaram janamвкушая приятное, ты [затем] почиваешь, познав окружающих [тебя] людей?
Translation

«Надеюсь, бывшие разбойники, [ныне] под надзором [приставов] и с охраною, обходят дозором твои владения по ровным и неровным [местам]? Надеюсь, ты утешаешь женщин и они хорошо охраняемы, но ты не доверяешься им [в делах совета] и не говоришь им тайн? Надеюсь, выслушав ночью [донесения] лазутчиков и обдумав предстоящее дело, ты затем, вкушая приятное, почиваешь, узнав [сперва] своё ближнее окружение?».

Commentary

Здесь даже бывшие разбойники обращены на службу охране — под надзором. Знаменательно, что и забота о женщинах, и осторожность с тайной идут вместе: доброта не отменяет рассудительности. Так писание являет соединение милости и бдительности; и далее — о распорядке дня и ночи царя.

Version

aab755b9bf85 · published Jun 16, 2026, 12:20:00 PM UTC

Page between verses with