Упанишады
Каушитаки-упанишадаKauṣītaki 2.8
1742 / 5341
Упанишады · Kauṣītaki 2.8
Деванагари

अथ मासि मास्यमावास्यायां पश्चाच्चन्द्रमसं दृश्यमानमुपतिष्ठेतैतयैवावृता हरिततृणाभ्यां वाक्प्रत्यस्यति यत्ते सुसीमं हृदयमधि चन्द्रमसि श्रितं तेनामृतत्वस्येशानं माहं पौत्रमघं रुदमिति न हास्मात्पूर्वाः प्रजाः प्रयन्तीति नु जातपुत्रस्याथाजातपुत्रस्याप्यायस्व समेतु ते सन्ते पयांसि समुयन्तु वाजा यमादित्या अंशुमाप्याययन्तीत्येतास्तिस्र ऋचो जपित्वा मास्माकं प्राणेन प्रजया पशुभिराप्याययिष्ठा योऽस्मान्द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मस्तस्य प्राणेन प्रजया पशुभिराप्यायस्वेति दैवीमावृतमावर्त आदित्यस्यावृतमन्वावर्तयति दक्षिणं बाहुमन्वावर्तते

Транслитерация (IAST)

atha māsi māsyamāvāsyāyāṃ paścāccandramasaṃ dṛśyamānamupatiṣṭhetaitayaivāvṛtā haritatṛṇābhyāṃ vākpratyasyati yatte susīmaṃ hṛdayamadhi candramasi śritaṃ tenāmṛtatvasyeśānaṃ māhaṃ pautramaghaṃ rudamiti na hāsmātpūrvāḥ prajāḥ prayantīti nu jātaputrasyāthājātaputrasyāpyāyasva sametu te sante payāṃsi samuyantu vājā yamādityā aṃśumāpyāyayantītyetāstisra ṛco japitvā māsmākaṃ prāṇena prajayā paśubhirāpyāyayiṣṭhā yo'smāndveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣmastasya prāṇena prajayā paśubhirāpyāyasveti daivīmāvṛtamāvarta ādityasyāvṛtamanvāvartayati dakṣiṇaṃ bāhumanvāvartate

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अथ मासि मासि अमावास्यायाम्atha māsi māsi amāvāsyāyāmзатем, каждый месяц в новолуние; потом ежемесячно в тёмную ночь
पश्चात् चन्द्रमसम् दृश्यमानम्paścāt candramasam dṛśyamānamпоказавшийся на западе месяц; луну, видимую с запада
उपतिष्ठेतupatiṣṭhetaда почтит; пусть предстанет ей
एतया एव आवृताetayā eva āvṛtāтем же чином; по тому же обряду
हरिततृणाभ्याम् वाक् प्रत्यस्यतिharitatṛṇābhyām vāk pratyasyatiдвумя зелёными травинками бросает слово; с двумя былинками отсылает речь
यत् ते सुसीमम् हृदयम्yat te susīmam hṛdayam«то сердце твоё благое»; «твоё прекрасное сердце»
अधि चन्द्रमसि श्रितम्adhi candramasi śritam«что покоится в луне»; «утверждённое в месяце»
तेन अमृतत्वस्य ईशानम्tena amṛtatvasya īśānam«им, владыка бессмертия»; «через него, властитель нетленного»
मा अहम् पौत्रम् अघम्mā aham pautram agham«да не оплачу я горя о детях»; «пусть не рыдаю о беде потомков»
रुदम् इतिrudam iti«рыдая»; «с плачем»
न ह अस्मात् पूर्वाःna ha asmāt pūrvāḥи не прежде него; и не раньше его
प्रजाः प्रयन्तिprajāḥ prayantiуходят дети; отходит потомство
इति नु जातपुत्रस्यiti nu jātaputrasyaэто — для имеющего сына; так у того, у кого сын рождён
अथ अजातपुत्रस्यatha ajātaputrasyaа для не имеющего сына; у кого же сына нет
आप्यायस्वāpyāyasva«прибывай»; «наполняйся»
सम् एतु ते सन्ते पयांसिsam etu te sante payāṃsi«да сойдутся к тебе соки»; «пусть стекутся молочные струи»
सम् उ यन्तु वाजाःsam u yantu vājāḥ«да сойдутся силы»; «пусть соберутся мощи»
यम् आदित्याः अंशुम् आप्याययन्ति इतिyam ādityāḥ aṃśum āpyāyayanti iti«чей луч наполняют Адитьи»; «чью долю питают солнечные боги»
एताः तिस्रः ऋचः जपित्वाetāḥ tisraḥ ṛcaḥ japitvāпрошептав эти три стиха; повторив три этих рика
मा अस्माकम् प्राणेन प्रजयाmā asmākam prāṇena prajayā«не нашим дыханием, потомством»; «не за счёт нашей жизни и детей»
पशुभिः आप्याययिष्ठाःpaśubhiḥ āpyāyayiṣṭhāḥ«и скотом не наполняйся»; «и стадом не прибывай»
यः अस्मान् द्वेष्टिyaḥ asmān dveṣṭi«кто нас ненавидит»; «тот, кто нам враждебен»
यम् च वयम् द्विष्मःyam ca vayam dviṣmaḥ«и кого мы ненавидим»; «и кого мы не любим»
तस्य प्राणेन प्रजयाtasya prāṇena prajayā«его дыханием, потомством»; «его жизнью и детьми»
पशुभिः आप्यायस्व इतिpaśubhiḥ āpyāyasva iti«и скотом наполняйся»; «и стадом прибывай»
दैवीम् आवृतम् आवर्ततेdaivīm āvṛtam āvartateон обращается божественным обращением; поворачивается по божескому чину
आदित्यस्य आवृतम् अन्वावर्तयतिādityasya āvṛtam anvāvartayatiследуя обращению солнца; вслед за поворотом светила
दक्षिणम् बाहुम् अन्वावर्ततेdakṣiṇam bāhum anvāvartateповорачиваясь через правое плечо; оборачиваясь правою рукой
Литературный перевод

Затем, каждый месяц в новолуние, пусть он почтит показавшийся на западе месяц тем же чином — или двумя зелёными травинками бросает к нему слово: «То благое сердце твоё, что покоится в луне, — им, владыка бессмертия, да не оплачу я горя о детях моих». И дети его не уходят прежде него. Это — для того, у кого сын рождён. А для того, у кого сына нет: «Прибывай! Да сойдутся к тебе соки, да сойдутся силы, чей луч наполняют Адитьи». Прошептав эти три стиха: «Не нашим дыханием, потомством и скотом наполняйся; но дыханием, потомством и скотом того, кто нас ненавидит и кого мы ненавидим, — им наполняйся». И он обращается божественным обращением, следуя обращению солнца, поворачиваясь через правое плечо.

Версия

da110aa39ed3 · опубликовано 29 июл. 2026 г., 03:43:45 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами