Упанишады
Каушитаки-упанишадаKauṣītaki 4.18
1776 / 5341
Упанишады · Kauṣītaki 4.18
Деванагари

तत उ ह बालाकिस्तूष्णीमास तं होवाचाजातशत्रुरेतावन्नु बालाका3इ इत्येतावद्धीति होवाच बालाकिस्तं होवाचाजातशत्रुर्मृषा वै किल मा समवादयिष्ठा ब्रह्म ते ब्रवाणीति । स होवाच यो वै बालाक एतेषां पुरुषाणां कर्ता यस्य वैतत्कर्म स वै वेदितव्य इति तत उ ह बालाकिः समित्पाणिः प्रतिचक्रामोपायानीति तं होवाचजातशत्रुः प्रतिलोमरूपमेव स्याद्यत्क्षत्रियो ब्राह्मणमुपनयेत् । एहि व्येव त्वा ज्ञपयिष्यामीति तं ह पाणावभिपद्य प्रवव्राज तौ ह सुप्तं पुरुषमीयतुस्तं हाजातशत्रुरामन्त्रयांचक्रे । बृहत्पाण्डरवासः सोमराजन्निति । स उ ह तूष्णीमेव शिश्ये । तत उ हैनं यष्ट्याविचिक्षेप स तत एव समुत्तस्थौ तं होवाचाजातशत्रुः । क्वैष एतद्वालोके पुरुषोऽशयिष्ट क्वैतदभूत्कुत एतदागा3दिति । तत उ ह बालाकिर्न विजज्ञौ

Транслитерация (IAST)

tata u ha bālākistūṣṇīmāsa taṃ hovācājātaśatruretāvannu bālākā3i ityetāvaddhīti hovāca bālākistaṃ hovācājātaśatrurmṛṣā vai kila mā samavādayiṣṭhā brahma te bravāṇīti | sa hovāca yo vai bālāka eteṣāṃ puruṣāṇāṃ kartā yasya vaitatkarma sa vai veditavya iti tata u ha bālākiḥ samitpāṇiḥ praticakrāmopāyānīti taṃ hovācajātaśatruḥ pratilomarūpameva syādyatkṣatriyo brāhmaṇamupanayet | ehi vyeva tvā jñapayiṣyāmīti taṃ ha pāṇāvabhipadya pravavrāja tau ha suptaṃ puruṣamīyatustaṃ hājātaśatrurāmantrayāṃcakre | bṛhatpāṇḍaravāsaḥ somarājanniti | sa u ha tūṣṇīmeva śiśye | tata u hainaṃ yaṣṭyāvicikṣepa sa tata eva samuttasthau taṃ hovācājātaśatruḥ | kvaiṣa etadvāloke puruṣo'śayiṣṭa kvaitadabhūtkuta etadāgā3diti | tata u ha bālākirna vijajñau

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ततः उ ह बालाकिःtataḥ u ha bālākiḥтогда Балаки; тут Балаки
तूष्णीम् आसtūṣṇīm āsaумолк; замолчал
तम् ह उवाच अजातशत्रुःtam ha uvāca ajātaśatruḥАджаташатру сказал ему; тот Аджаташатру ответил
एतावत् नु बालाके इतिetāvat nu bālāke iti«только и всего, Балаки?»; «неужто это всё?»
एतावत् हि इतिetāvat hi iti«только и всего»; «вот столько»
ह उवाच बालाकिःha uvāca bālākiḥсказал Балаки; молвил Балаки
तम् ह उवाच अजातशत्रुःtam ha uvāca ajātaśatruḥАджаташатру сказал ему; тот Аджаташатру ответил
मृषा वै किल मा समवादयिष्ठाःmṛṣā vai kila mā samavādayiṣṭhāḥ«напрасно ты меня заговорил»; «впустую ты со мною толковал»
ब्रह्म ते ब्रवाणि इतिbrahma te bravāṇi iti«поведаю тебе о Брахмане»; «расскажу тебе Высшее»
सः ह उवाचsaḥ ha uvācaон сказал; тот молвил
यः वै बालाकyaḥ vai bālāka«кто, о Балаки»; «тот, Балаки, кто»
एतेषाम् पुरुषाणाम् कर्ताeteṣām puruṣāṇām kartā«творец этих пуруш»; «создатель сих личностей»
यस्य वा एतत् कर्मyasya vā etat karma«и чьё это дело»; «чьё это творение»
सः वै वेदितव्यः इतिsaḥ vai veditavyaḥ iti«его-то и надлежит познать»; «именно его должно уразуметь»
ततः उ ह बालाकिः समित्पाणिःtataḥ u ha bālākiḥ samitpāṇiḥтогда Балаки, с дровами в руках; тут Балаки, держа поленья
प्रतिचक्राम उपायानि इतिpraticakrāma upāyāni itiподступил: «дай мне стать учеником»; приблизился: «позволь приступить»
तम् ह उवाच अजातशत्रुःtam ha uvāca ajātaśatruḥАджаташатру сказал ему; тот Аджаташатру ответил
प्रतिलोमरूपम् एव स्यात्pratilomarūpam eva syāt«это было бы против шерсти»; «вышло бы наоборот»
यत् क्षत्रियः ब्राह्मणम् उपनयेत्yat kṣatriyaḥ brāhmaṇam upanayet«чтобы кшатрий посвящал брахмана»; «чтоб воин принял жреца в ученики»
एहि वि एव त्वाehi vi eva tvā«идём, я тебя»; «пойдём, я тебя»
ज्ञपयिष्यामि इतिjñapayiṣyāmi iti«всё же научу»; «вразумлю»
तम् ह पाणौ अभिपद्य प्रवव्राजtam ha pāṇau abhipadya pravavrājaвзяв его за руку, он пошёл; схватив его за руку, двинулся
तौ ह सुप्तम् पुरुषम् ईयतुःtau ha suptam puruṣam īyatuḥи они пришли к спящему человеку; оба подошли к уснувшему мужу
तम् ह अजातशत्रुः आमन्त्रयांचक्रेtam ha ajātaśatruḥ āmantrayāṃcakreАджаташатру окликнул его; Аджаташатру воззвал к нему
बृहत् पाण्डरवासः सोमराजन् इतिbṛhat pāṇḍaravāsaḥ somarājan iti«великий, белоодеждный, царь Сома!»; «о великий, в белом, владыка Сома»
सः उ ह तूष्णीम् एवsaḥ u ha tūṣṇīm evaно тот молча; а он безмолвно
शिश्येśiśyeлежал; покоился
ततः उ ह एनम्tataḥ u ha enamтогда его; тут его
यष्ट्या विचिक्षेपyaṣṭyā vicikṣepaон толкнул палкой; ткнул посохом
सः ततः एव समुत्तस्थौsaḥ tataḥ eva samuttasthauи тот тотчас поднялся; и он сразу же встал
तम् ह उवाच अजातशत्रुःtam ha uvāca ajātaśatruḥАджаташатру сказал ему; тот Аджаташатру спросил
क्व एषः एतत् वालोकेkva eṣaḥ etat vāloke«где же здесь»; «где это тут»
पुरुषः अशयिष्टpuruṣaḥ aśayiṣṭa«лежал человек?»; «покоился муж?»
क्व एतत् अभूत्kva etat abhūt«где он был?»; «где это было?»
कुतः एतत् आगात् इतिkutaḥ etat āgāt iti«откуда он вернулся?»; «откуда он пришёл?»
ततः उ ह बालाकिःtataḥ u ha bālākiḥи тут Балаки; тогда Балаки
न विजज्ञौna vijajñauтого не знал; не уразумел
Литературный перевод

Тогда Балаки умолк. Аджаташатру сказал ему: «Только и всего, Балаки?» — «Только и всего», — сказал Балаки. Аджаташатру сказал ему: «Напрасно ты меня заговорил: „поведаю тебе о Брахмане“. Кто творец этих пуруш, Балаки, и чьё это дело — вот кого надлежит познать». Тогда Балаки, с дровами в руках, подступил: «Дай мне стать учеником». Аджаташатру сказал ему: «Против шерсти было бы, чтобы кшатрий посвящал брахмана; идём, я всё же дам тебе знание». И, взяв его за руку, он пошёл. И они пришли к спящему человеку, и Аджаташатру окликнул его: «Великий, белоодеждный, царь Сома!» Но тот лежал молча. Тогда он толкнул его палкой, и тот тотчас поднялся. Аджаташатру сказал ему: «Где лежал этот человек? где он был? откуда он вернулся?» И Балаки того не знал.

Версия

abaefe954e83 · опубликовано 29 июл. 2026 г., 03:43:45 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами