Упанишады
Каушитаки-упанишадаKauṣītaki 2.11
1745 / 5832
Упанишады · Kauṣītaki 2.11
Деванагари

अथ प्रोष्यान्पुत्रस्य मूर्धानमभिमृशेत् । अङ्गादङ्गात्सम्भवसि हृदयादधिजायसे । आत्मा त्वं पुत्र माविथ स जीव शरदः शतमसाविति नामास्य गृह्णाति । अश्मा भव परशुर्भव हिरण्यमस्तृतं भव । तेजो वै पुत्रनामासि स जीव शरदः शतमसाविति नामास्य गृह्णाति। येन प्रजापतिः प्रजाः पर्यगृह्णादरिष्ट्यै तेन त्वा परिगृह्णाम्यसाविति नामास्य गृह्णात्यथास्य दक्षिणे कर्णे जपत्यस्मै प्रयन्धि मघवन्नृजीषिन्नितीन्द्र श्रेष्ठानि द्रविणानि धेहीति सव्ये मा च्छित्था मा व्यथिष्ठाः शतं शरद आयुषो जीव पुत्र । ते नाम्ना मूर्धानमभिजिघ्राम्यसाविति त्रिर्मूर्धानमवजिघ्रेद्गवां त्वा हिङ्कारेणाभिहिङ्करोमीति त्रिर्मूर्धानमभिहिङ्कुर्यात्

Транслитерация (IAST)

atha proṣyānputrasya mūrdhānamabhimṛśet | aṅgādaṅgātsambhavasi hṛdayādadhijāyase | ātmā tvaṃ putra māvitha sa jīva śaradaḥ śatamasāviti nāmāsya gṛhṇāti | aśmā bhava paraśurbhava hiraṇyamastṛtaṃ bhava | tejo vai putranāmāsi sa jīva śaradaḥ śatamasāviti nāmāsya gṛhṇāti| yena prajāpatiḥ prajāḥ paryagṛhṇādariṣṭyai tena tvā parigṛhṇāmyasāviti nāmāsya gṛhṇātyathāsya dakṣiṇe karṇe japatyasmai prayandhi maghavannṛjīṣinnitīndra śreṣṭhāni draviṇāni dhehīti savye mā cchitthā mā vyathiṣṭhāḥ śataṃ śarada āyuṣo jīva putra | te nāmnā mūrdhānamabhijighrāmyasāviti trirmūrdhānamavajighredgavāṃ tvā hiṅkāreṇābhihiṅkaromīti trirmūrdhānamabhihiṅkuryāt

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अथ प्रोष्यान्atha proṣyānзатем, вернувшись из странствия; потом, возвратившись издалека
पुत्रस्य मूर्धानम् अभिमृशेत्putrasya mūrdhānam abhimṛśetда коснётся головы сына; пусть притронется к темени сына
अङ्गात् अङ्गात् सम्भवसिaṅgāt aṅgāt sambhavasi«из каждого члена ты возник»; «ты рождён из всех членов»
हृदयात् अधिजायसेhṛdayāt adhijāyase«из сердца ты рождаешься»; «происходишь из сердца»
आत्मा त्वम् पुत्रātmā tvam putra«ты — душа, о сын»; «ты, сынок, само „я“»
मा अविथmā avitha«ты меня охранил»; «ты меня уберёг»
सः जीव शरदः शतम्saḥ jīva śaradaḥ śatam«живи сто осеней»; «проживи сотню лет»
असौ इति नाम अस्य गृह्णातिasau iti nāma asya gṛhṇātiи называет его имя; тут произносит его имя
अश्मा भव परशुः भवaśmā bhava paraśuḥ bhava«будь камнем, будь топором»; «стань скалою, стань секирой»
हिरण्यम् अस्तृतम् भवhiraṇyam astṛtam bhava«будь непорушимым золотом»; «будь золотом неодолимым»
तेजः वै पुत्रनाम असिtejaḥ vai putranāma asi«ты, сын, зовёшься сиянием»; «имя тебе, сын, — свет»
सः जीव शरदः शतम्saḥ jīva śaradaḥ śatam«живи сто осеней»; «проживи сотню лет»
असौ इति नाम अस्य गृह्णातिasau iti nāma asya gṛhṇātiи называет его имя; тут произносит его имя
येन प्रजापतिः प्रजाः पर्यगृह्णात्yena prajāpatiḥ prajāḥ paryagṛhṇāt«чем Праджапати объял тварей»; «чем Владыка тварей обнял творения»
अरिष्ट्यैariṣṭyai«ради невредимости»; «для сохранности»
तेन त्वा परिगृह्णामिtena tvā parigṛhṇāmi«тем и я тебя объемлю»; «тем и я тебя обнимаю»
असौ इति नाम अस्य गृह्णातिasau iti nāma asya gṛhṇātiи называет его имя; тут произносит его имя
अथ अस्य दक्षिणे कर्णे जपतिatha asya dakṣiṇe karṇe japatiзатем шепчет ему в правое ухо; потом наговаривает в правое ухо
अस्मै प्रयन्धि मघवन् ऋजीषिन् इतिasmai prayandhi maghavan ṛjīṣin iti«даруй ему, щедрый, стремительный»; «надели его, о богатый»
इन्द्र श्रेष्ठानि द्रविणानि धेहि इतिindra śreṣṭhāni draviṇāni dhehi iti«о Индра, дай лучшие богатства»; «Индра, вложи наилучшие достатки»
सव्येsavyeв левое же; в левое ухо
मा च्छित्थाः मा व्यथिष्ठाःmā cchitthāḥ mā vyathiṣṭhāḥ«не пресекайся, не колеблись»; «не оборвись, не дрогни»
शतम् शरदः आयुषः जीव पुत्रśatam śaradaḥ āyuṣaḥ jīva putra«живи сто осеней веку, сын»; «проживи, сынок, сто лет жизни»
ते नाम्ना मूर्धानम् अभिजिघ्रामिte nāmnā mūrdhānam abhijighrāmi«именем твоим обоняю темя твоё»; «с именем твоим целую тебя в голову»
असौ इतिasau iti«такой-то»; имярек
त्रिः मूर्धानम् अवजिघ्रेत्triḥ mūrdhānam avajighretтрижды да обоняет темя; трижды пусть поцелует темя
गवाम् त्वा हिङ्कारेणgavām tvā hiṅkāreṇa«мычанием коров тебя»; «коровьим звуком тебя»
अभिहिङ्करोमि इतिabhihiṅkaromi iti«возглашаю»; «величаю»
त्रिः मूर्धानम् अभिहिङ्कुर्यात्triḥ mūrdhānam abhihiṅkuryātтрижды да возгласит над теменем; трижды издаст этот звук
Литературный перевод

Затем, вернувшись из странствия, пусть он коснётся головы сына: «Из каждого члена ты возник, из сердца ты рождаешься; ты — душа моя, о сын; ты меня охранил. Живи сто осеней», — и называет его имя. «Будь камнем, будь топором, будь непорушимым золотом; ты, сын, зовёшься сиянием. Живи сто осеней», — и называет его имя. «Чем Праджапати объял творения ради их невредимости, тем и я тебя объемлю», — и называет его имя. Затем шепчет ему в правое ухо: «Даруй ему, щедрый, стремительный; о Индра, дай лучшие богатства», — а в левое: «Не пресекайся, не колеблись; живи сто осеней веку, сын. Именем твоим обоняю темя твоё, такой-то». И трижды пусть обоняет темя его. «Мычанием коров возглашаю над тобою», — и трижды да возгласит над его теменем.

Версия

5aedba767244 · опубликовано 29 июл. 2026 г., 03:43:45 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами