अथ प्रवर्तकम्—
आक्षिप्तं कालसाम्येन प्रवृत्तिः स्यात् प्रवर्तकम् ॥24॥
यथा केशवचरिते—
उल्लासयन् सुमनसां परितः कलापं
संवर्धयन् सपदि वैभवम् उद्धवस्य ।
धीरं नुमेर् अपि मनो मदयन् समन्ताद्
आनन्दनो मिलति सुन्दरि माधवोऽयम् ॥
इति निष्क्रान्तौ ततः प्रविशति माधवः ।
यथा वा विदग्धमाधवे—
सोऽयं वसन्तसमयः समियाय यस्मिन्
पूर्णं तम् ईश्वरम् उपोढनवानुगागम् ।
गूढग्रहा रुचिरया सह राधयासौ
रङ्गाय सङ्गमयिता निशि पौर्णमासी ॥
atha pravartakam—
ākṣiptaṁ kāla-sāmyena pravṛttiḥ syāt pravartakam ||24||
yathā keśava-carite—
ullāsayan sumanasāṁ paritaḥ kalāpaṁ
saṁvardhayan sapadi vaibhavam uddhavasya |
dhīraṁ numer api mano madayan samantād
ānandano milati sundari mādhavo’yam ||
iti niṣkrāntau tataḥ praviśati mādhavaḥ |
yathā vā vidagdha-mādhave—
so’yaṁ vasanta-samayaḥ samiyāya yasmin
pūrṇaṁ tam īśvaram upoḍha-navānugāgam |
gūḍha-grahā rucirayā saha rādhayāsau
raṅgāya saṅgamayitā niśi paurṇamāsī ||
metro no identificado
Правартака. Появление персонажа, вызванное совпадением со временем, о котором говорят, — это правартака. Как в «Кешава-чарите»: «Радуя со всех сторон множество добрых сердец — цветов, тут же умножая богатство Уддхавы — праздника, пьяня повсюду даже стойкий ум мудреца, приходит, о красавица, Мадхава — весна, дарующая блаженство». С этими словами оба уходят, и входит Мадхава. Или как в «Видагдха-мадхаве»: «Настало то весеннее время, когда Паурнамаси, скрывшая свой замысел, ночью сведёт для игр полного Владыку, в ком проснулась новая любовь, с прекрасной Радхой».
0282b670a4b2 · publicado 24 sept 2026, 17:55:54 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Игра слов: мадхава — и Кришна, и весна (месяц мадху); уддхава — и праздник, и имя друга Кришны; «сумана» — и цветы, и добрые люди. Сутрадхара говорит о весне, и тут же на сцену выходит Кришна-Мадхава. Паурнамаси — мудрая отшельница, устраивающая встречи Радхи и Кришны в пьесах Рупы.