अथ हेत्ववधारणम्—
निश्चयो हेतुनार्थस्य मतं हेत्ववधारणम् ॥144॥
यथा द्वितीये, वृन्दा— स्थाने खल्व् इयं तव चिन्ता । तथ्यम् एषा दुष्टेनाक्रान्ता त्रिलोकीम् एव सन्तापयेत् । यतः—
विद्योतन्ते गुणपरिमलैर् याः समस्तोपरिष्टात्
ताः कस्यार्तं दधति न खल्स्पर्शदग्धास् तरुण्यः ।
भूयो भूयः स्वयम् अनुपमां क्लान्तिम् आसादयन्ती
मन्दाक्रान्ता भवति जगतः क्लेशदात्री हि चिन्ता ॥
अत्र चित्रनिदर्शनोपबृंहितेन सर्वगुणोत्तमस्त्रीदुःखरूपेण हेतुना सर्वजनदुःखस्य निश्चयाद् धेत्ववधारणम् ।
atha hetv-avadhāraṇam—
niścayo hetunārthasya mataṁ hetv-avadhāraṇam ||144||
yathā dvitīye, vṛndā— sthāne khalv iyaṁ tava cintā | tathyam eṣā duṣṭenākrāntā trilokīm eva santāpayet | yataḥ—
vidyotante guṇa-parimalair yāḥ samastopariṣṭāt
tāḥ kasyārtaṁ dadhati na khal-sparśa-dagdhās taruṇyaḥ |
bhūyo bhūyaḥ svayam anupamāṁ klāntim āsādayantī
mandākrāntā bhavati jagataḥ kleśa-dātrī hi cintā ||
atra citra-nidarśanopabṛṁhitena sarva-guṇottama-strī-duḥkha-rūpeṇa hetunā sarva-jana-duḥkhasya niścayād dhetv-avadhāraṇam |
metro no identificado
Хетв-авадхарана. Уверенность в деле, основанная на причине, называется хетв-авадхараной («определением по причине»). Как во втором действии, Вринда: Верно, что ты тревожишься. Если она, прекраснейшая, окажется во власти злодея, это поистине опалит все три мира. Ведь: «Кого не заставят страдать юные девы, превосходящие всех ароматом достоинств, если их опалит прикосновение злодея? Снова и снова сама впадая в несравненную усталость, медленно наступающая тревога приносит миру муку». Здесь по причине — страданию лучшей из женщин, подкреплённому ярким примером, — выводится страдание всех людей: это хетв-авадхарана.
d1a0a9b1f77b · publicado 24 sept 2026, 17:55:54 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Во втором стихе игра слов: «мандакранта» — и «медленно наступающая», и название размера этого стиха.