जडत्वं निरस्यन्न् आह— जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तं च गुणतो बुद्धिवृत्तयः । तासां विलक्षणो जीवः साक्षित्वेन विनिश्चितः ॥ या तु मयि तुर्ये स्थितो जह्यात् इत्यादौ परमेश्वरेऽपि तुर्यत्वप्रसिद्धिः, सान्यथैव । विराट् हिरण्यगर्भश् च कारणं चेत्य् उपाधयः । ईशस्य यत् त्रिभिर् हीनं तुरीयं तत्पदं विदुः ॥ इत्याद्युक्तेर् वासुदेवस्य चतुर्व्यूहे तुर्यकक्षाक्रान्तत्वाद् वा ॥ ॥
jaḍatvaṁ nirasyann āha— jāgrat-svapna-suṣuptaṁ ca guṇato buddhi-vṛttayaḥ | tāsāṁ vilakṣaṇo jīvaḥ sākṣitvena viniścitaḥ || yā tu mayi turye sthito jahyāt ity-ādau parameśvare'pi turyatva-prasiddhiḥ, sānyathaiva | virāṭ hiraṇyagarbhaś ca kāraṇaṁ cety upādhayaḥ | īśasya yat tribhir hīnaṁ turīyaṁ tat-padaṁ viduḥ || ity-ādy-ukter vāsudevasya catur-vyūhe turya-kakṣākrāntatvād vā || ||
Отвергая косность, он говорит: «Бодрствование, сон и глубокий сон — по свойствам действия разума; отличен от них джива, удостоверенный как свидетель».
А известность о том, что Четвёртым бывает и высший Владыка, — как в «во Мне, Четвёртом, пребывающий оставил бы» и далее, — берётся иначе: по речению «вселенский облик, Хираньягарбха и причина — облачения; а что у Владыки лишено трёх, то место знают Четвёртым» и далее; или потому, что Васудева в четверице занимает четвёртую ступень.
ba221d075370 · प्रकाशित 20 सित॰ 2026, 3:59:55 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Три состояния отнесены к разуму, а не к тому, кто их проходит: иначе свидетеля не осталось бы.
Одно и то же слово «четвёртый» приложено и к дживе, и к Владыке — и разведено по тому, от чего ведут счёт.
Там счёт от трёх облачений, здесь — от четверицы.