तद् एवं स्वाभावैकशक्तिमयम् एव परमात्मनो जगद् इत्य् उपसंहरति— विकारः ख्यायमानोऽपि प्रत्यगात्मानम् अन्तरा । न निरूप्योऽस्त्य् अणुर् अपि स्याच् चेच् चित्सम आत्मवत् ॥ यद्यपि ख्यायमामनः प्रकाशमान एव, तथापि स्वल्पोऽपि विकारः प्रत्यगात्मानं परमात्मानं विना तद्व्यतिरेकेण स्वतन्त्रतया न निरूप्योऽस्ति । तद् उक्तं तदनन्यत्वविवरण एव । यदि च तं विनापि स्यात्, तदा चित्समः स्याच् चिद्रूपेण समः स्वप्रकाश एवाभविष्यत् । आत्मवत् परमात्मवन् नित्यैकावस्थश् चाभविष्यत् ।
tad evaṁ svābhāvaika-śaktimayam eva paramātmano jagad ity upasaṁharati— vikāraḥ khyāyamāno'pi pratyag-ātmānam antarā | na nirūpyo'sty aṇur api syāc cec cit-sama ātmavat || yadyapi khyāyamāmanaḥ prakāśamāna eva, tathāpi svalpo'pi vikāraḥ pratyag-ātmānaṁ paramātmānaṁ vinā tad-vyatirekeṇa svatantratayā na nirūpyo'sti | tad uktaṁ tad-ananyatva-vivaraṇa eva | yadi ca taṁ vināpi syāt, tadā cit-samaḥ syāc cid-rūpeṇa samaḥ sva-prakāśa evābhaviṣyat | ātmavat paramātmavan nityaikāvasthaś cābhaviṣyat |
Итак, он заключает, что мир состоит именно из единой собственной силы Параматмы: «Изменение, хотя и являемо, без внутреннего Атмана не описуемо и на малую долю; а было бы — оно было бы равно сознанию, как Атман».
Хотя оно являемо, то есть светится, всё же и малейшее «изменение» «без» «внутреннего Атмана», то есть Параматмы, — в отличии от Него, само по себе — «не описуемо». О том сказано и в раскрытии «неиности его».
А «если» бы оно «было» и без Него, то «было бы равно сознанию», то есть равно ему по облику, само бы светилось; и «как Атман», то есть как Параматма, пребывало бы вечно в одном состоянии.
d4d1e828a3f6 · प्रकाशित 20 सित॰ 2026, 3:59:55 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Проверка предложена решающая: отними Его — и посмотри, останется ли о чём говорить.
Мир светится, но не сам: свет у него заёмный, как у луны.
И если бы он светился сам, то и не менялся бы — а он меняется на глазах.