षट्सन्दर्भ
Sandarbha Four — Kṛṣṇa: Who the Source Is4.5जीव गोस्वामी
379 / 1405
Linux
पन्ने पलटें
षट्सन्दर्भ · 4.5
॥
देवनागरी

तत्र श्रीभगवन्तं सुष्ठु स्पष्टीकर्तुं गर्भोदकस्थस्य द्वितीयस्य पुरुषस्य व्यूहस्य नानावतारित्वं विवृणोति— एतन् नानावताराणां निधानं बीजम् अव्ययम् । यस्यांशांशेन सृज्यन्ते देवतिर्यङ्नरादयः ॥ एतद् इति ब्रह्माण्डस्थम् । निधानं सरोवराणां समुद्र इव सदैवाश्रयः । अतएव अव्ययम् अनपक्षयंबीजम् उद्गमस्थानम् । न केवलम् अवताराणां बीजं जीवानाम् अपीत्य् आह—यस्येति ।

लिप्यंतरण (IAST)

tatra śrī-bhagavantaṁ suṣṭhu spaṣṭīkartuṁ garbhodaka-sthasya dvitīyasya puruṣasya vyūhasya nānāvatāritvaṁ vivṛṇoti— etan nānāvatārāṇāṁ nidhānaṁ bījam avyayam | yasyāṁśāṁśena sṛjyante deva-tiryaṅ-narādayaḥ || etad iti brahmāṇḍastham | nidhānaṁ sarovarāṇāṁ samudra iva sadaivāśrayaḥ | ataeva avyayam anapakṣayaṁbījam udgama-sthānam | na kevalam avatārāṇāṁ bījaṁ jīvānām apīty āha—yasyeti |

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तत्रtatraтам
श्रीśrīшри
भगवन्तंbhagavantaṁБхагавана
सुष्ठुsuṣṭhuвполне
स्पष्टीकर्तुंspaṣṭīkartuṁсделать явным,
गर्भोदकgarbhodakaв Гарбходаке
स्थस्यsthasyaстоящего
द्वितीयस्यdvitīyasyaвторого
पुरुषस्यpuruṣasyaПуруши
व्यूहस्यvyūhasyaрасположения
नानावतारित्वंnānāvatāritvaṁмногими нисшествиями обладание
विवृणोतिvivṛṇotiраскрывает:
एतन्etan«это —
नानावताराणांnānāvatārāṇāṁу многих нисшествий
निधानंnidhānaṁвместилище,
बीजम्bījamсемя
अव्ययम्avyayamнеубывающее,
यस्यांशांशेनyasyāṁśāṁśenaу кого доли долею
सृज्यन्तेsṛjyanteтворятся
देवdevaбоги,
तिर्यङ्tiryaṅзвери,
नरादयःnarādayaḥлюди и прочие»
एतद्etad«это» —
इतिitiтак —
ब्रह्माण्डस्थम्brahmāṇḍasthamво вселенной стоящее
निधानंnidhānaṁ«вместилище» —
सरोवराणांsarovarāṇāṁу озёр
समुद्रsamudraокеан
इवivaкак,
सदैवाश्रयःsadaivāśrayaḥвсегда именно опора
अतएवataevaпотому именно
अव्ययम्avyayam«неубывающее» —
अनपक्षयंबीजम्anapakṣayaṁbījamнеистощимое; «семя» —
उद्गमudgamaвосхода
स्थानम्sthānamместо
नnaне
केवलम्kevalamтолько
अवताराणांavatārāṇāṁу нисшествий
बीजंbījaṁсемя,
जीवानाम्jīvānāmу существ
अपीत्य्apītyи — так
आहāhaговорит:
यस्येतिyasyeti«у кого» — так
अनुवाद

Чтобы вполне прояснить шри Бхагавана, он раскрывает, что у второго расположения Пуруши, стоящего в Гарбходаке, много нисшествий: «Это — вместилище многих нисшествий, неубывающее семя; от доли Его доли творятся боги, звери, люди и прочие».

«Это» — то, что стоит во вселенной. «Вместилище» — как океан для озёр, всегдашняя опора; потому же «неубывающее», то есть неистощимое. «Семя» — место восхода. И это семя не только нисшествий, но и существ, — это он говорит словами «у кого».

संस्करण

b8fb2cb2111b · प्रकाशित 20 सित॰ 2026, 7:59:50 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से