षट्सन्दर्भ
Sandarbha Four — Kṛṣṇa: Who the Source Is4.135जीव गोस्वामी
532 / 1405
Linux
पन्ने पलटें
षट्सन्दर्भ · 4.135
॥
देवनागरी

युवयोः प्राग् अंशेनाविर्भूतयोर् अपि मदेकनिष्ठासीद् इत्य् आह— अजुष्टग्राम्यविषयाव् अनपत्यौ च दम्पती । न वव्राथेऽपवर्गं मे मोहितौ देवमायया ॥ मम मायया मद्विषयस्नेहमय्या शक्त्येत्य् अर्थः, वैष्णवीं व्यतनोन् मायां पुत्रस्नेहमयीं विभुर् इति व्रजराज्ञीं प्रति च दर्शनात् । तादृशस्नेहजनिकया मम कृपयेति वा, माया दम्भे कृपायांचैति विश्वप्रकाशात् । तत्प्रेम्णैव ह्य् अपवर्गस्य तिरस्कारः सर्वत्र श्रूयते, यद्यपि मोक्षवरणे हेतुर् अस्तीत्य् आह—अजुष्टेति । विषयावेशाभावाद् वैराग्योत्पत्तेर् इति भावः ॥ ॥

लिप्यंतरण (IAST)

yuvayoḥ prāg aṁśenāvirbhūtayor api mad-eka-niṣṭhāsīd ity āha— ajuṣṭa-grāmya-viṣayāv anapatyau ca dam-patī | na vavrāthe'pavargaṁ me mohitau deva-māyayā || mama māyayā mad-viṣaya-sneha-mayyā śaktyety arthaḥ, vaiṣṇavīṁ vyatanon māyāṁ putra-sneha-mayīṁ vibhur iti vraja-rājñīṁ prati ca darśanāt | tādṛśa-sneha-janikayā mama kṛpayeti vā, māyā dambhe kṛpāyāṁcaiti viśva-prakāśāt | tat-premṇaiva hy apavargasya tiraskāraḥ sarvatra śrūyate, yadyapi mokṣa-varaṇe hetur astīty āha—ajuṣṭeti | viṣayāveśābhāvād vairāgyotpatter iti bhāvaḥ || ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
युवयोःyuvayoḥу вас двоих,
प्राग्prāgпрежде
अंशेनाविर्भूतयोर्aṁśenāvirbhūtayorдолею явившихся,
अपिapiи
मद्madво мне
एकekaодном
निष्ठासीद्niṣṭhāsīdутверждённость была —
इत्य्ityтак
आहāhaговорит:
अजुष्टajuṣṭa«не вкушавшие
ग्राम्यgrāmyaдеревенских
विषयाव्viṣayāvпредметов,
अनपत्यौanapatyauбездетные
चcaи
दम्damдома
पतीpatīхозяева, —
नnaне
वव्राथेऽपवर्गंvavrāthe'pavargaṁизбрали вы освобождения
मेmeу меня,
मोहितौmohitauобольщённые
देवdevaбога
माययाmāyayāмайей»
ममmama«моею
माययाmāyayāмайей» —
मद्madко мне
विषयviṣayaпредмет имеющей
स्नेहsnehaнежности
मय्याmayyāполною
शक्त्येत्य्śaktyetyсилою — таков
अर्थःarthaḥсмысл,
वैष्णवींvaiṣṇavīṁ«вишнуитскую
व्यतनोन्vyatanonпростёр
मायांmāyāṁмайю,
पुत्रputraк сыну
स्नेहsnehaнежности
मयींmayīṁполную,
विभुर्vibhurвсеобъемлющий»
इतिitiтак —
व्रजvrajaВраджа
राज्ञींrājñīṁк царице
प्रतिpratiобращённом
चcaи
दर्शनात्darśanātвиденьем
तादृशtādṛśaтакую
स्नेहsnehaнежность
जनिकयाjanikayāрождающею
ममmamaмоею
कृपयेतिkṛpayetiмилостью — так
वाvāили:
मायाmāyā«майя —
दम्भेdambheв обмане,
कृपायांkṛpāyāṁв милости
चैतिcaitiи» — так —
विश्वviśva«Вишва-
प्रकाशात्prakāśātпракашей»
तत्tatтой
प्रेम्णैवpremṇaivaлюбовью именно
ह्य्hyведь
अपवर्गस्यapavargasyaосвобождения
तिरस्कारःtiraskāraḥотвержение
सर्वत्रsarvatraповсюду
श्रूयतेśrūyateслышится,
यद्यपिyadyapiхотя
मोक्षmokṣaосвобождения
वरणेvaraṇeв избрании
हेतुर्heturпричина
अस्तीत्य्astītyесть — так
आहāhaговорит:
अजुष्टेतिajuṣṭeti«не вкушавшие» — так
विषयावेशाभावाद्viṣayāveśābhāvādпредметами захваченности отсутствием
वैराग्योत्पत्तेर्vairāgyotpatterбесстрастия возникновением —
इतिitiтаково
भावःbhāvaḥразумение
अनुवाद

И что у вас двоих, явившихся прежде лишь долею, была утверждённость во мне одном, он говорит: «Не вкушая деревенских услад, бездетные хозяева дома, вы не избрали у меня освобождения, обольщённые майей бога».

«Моею майей» — то есть силою, полной нежности ко мне; таков смысл, ибо и о царице Враджа сказано: «всеобъемлющий простёр вишнуитскую майю, полную нежности к сыну». Или: моею милостью, рождающею такую нежность, — ибо «Вишва-пракаша» говорит: «майя — в значении обмана и милости». Ведь повсюду слышно, что отвержение освобождения бывает именно от той любви. И хотя причина избрать освобождение у них была, он говорит: «не вкушая»: раз они не были захвачены предметами, у них возникло бесстрастие; таково разумение.

संस्करण

dbc2e5947530 · प्रकाशित 20 सित॰ 2026, 7:59:50 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से