ततः संभवपर्वोक्तम् अद्भुतं देवनिर्मितम् ।
दाहो जतुगृहस्यात्र हैडिम्बं पर्व चोच्यते ॥
ततो बकवधः पर्व पर्व चैत्ररथं ततः ।
ततः स्वयंवरं देव्याः पाञ्चाल्याः पर्व चोच्यते ॥
क्षत्रधर्मेण निर्जित्य ततो वैवाहिकं स्मृतम् ।
विदुरागमनं पर्व राज्यलम्भस् तथैव च ॥
अर्जुनस्य वने वासः सुभद्राहरणं ततः ।
सुभद्राहरणाद् ऊर्ध्वं ज्ञेयं हरणहारिकम् ॥
ततः खाण्डवदाहाख्यं तत्रैव मयदर्शनम् ।
सभापर्व ततः प्रोक्तं मन्त्रपर्व ततः परम् ॥
जरासंधवधः पर्व पर्व दिग्विजयस् तथा ।
पर्व दिग्विजयाद् ऊर्ध्वं राजसूयिकम् उच्यते ॥
ततश् चार्घाभिहरणं शिशुपालवधस् ततः ।
द्यूतपर्व ततः प्रोक्तम् अनुद्यूतम् अतः परम् ॥
tataḥ saṃbhavaparvoktam adbhutaṃ devanirmitam |
dāho jatugṛhasyātra haiḍimbaṃ parva cocyate ||
tato bakavadhaḥ parva parva caitrarathaṃ tataḥ |
tataḥ svayaṃvaraṃ devyāḥ pāñcālyāḥ parva cocyate ||
kṣatradharmeṇa nirjitya tato vaivāhikaṃ smṛtam |
vidurāgamanaṃ parva rājyalambhas tathaiva ca ||
arjunasya vane vāsaḥ subhadrāharaṇaṃ tataḥ |
subhadrāharaṇād ūrdhvaṃ jñeyaṃ haraṇahārikam ||
tataḥ khāṇḍavadāhākhyaṃ tatraiva mayadarśanam |
sabhāparva tataḥ proktaṃ mantraparva tataḥ param ||
jarāsaṃdhavadhaḥ parva parva digvijayas tathā |
parva digvijayād ūrdhvaṃ rājasūyikam ucyate ||
tataś cārghābhiharaṇaṃ śiśupālavadhas tataḥ |
dyūtaparva tataḥ proktam anudyūtam ataḥ param ||
Затем названа дивная, созданная богами Самбхава-парва; здесь же — сожжение лакового дома и Хайдимба-парва. Далее — Бакавадха-парва, затем Чайтраратха-парва; затем сваямвара царевны Панчали (Драупади). Победив [её руку] по кшатрийскому закону, [излагают] Вайвахику (свадебную); затем Видурагамана-парва и обретение царства (Раджьялабха). [Далее] — изгнание Арджуны в лес, умыкание Субхадры, а после умыкания Субхадры — Харанахарика. Затем — сожжение леса Кхандава, явление [зодчего] Майи, после — Сабха-парва, а за нею Мантра-парва. [Далее] — Джарасандхавадха-парва, Дигвиджая-парва; после Дигвиджаи — Раджасуйика. Затем — поднесение аргхьи (Аргхабхихарана), убийство Шишупалы; после — Дьюта-парва (игра в кости), а за нею Анудьюта.
947cdbc489e6 · published Jun 14, 2026, 5:34:14 AM UTC
Page between verses with
Перечень подпарв прослеживает путь Пандавов: спасение из горящего лакового дома, женитьба на Драупади, обретение Индрапрастхи, Раджасуя. Сквозь весь этот ряд просвечивает Господь Кришна. В Раджасуе первым почитают именно Его (агра-пуджа), а в подпарве «Шишупалавадха» Кришна Сам сражает Шишупалу — того, кто непрестанно поносил Его. Это важнейший урок: Господь долго терпит хулу (Он сосчитал сто оскорблений Шишупалы), но в свой срок Сам пресекает злословие против Себя и защищает Свою славу; притом и оскорбитель, сражённый рукою Господа, обретает освобождение. Так даже простое оглавление эпоса исподволь ведёт к деяниям Кришны, ради которых и сложена вся «Махабхарата».