Mahabharata
Парва-санграха (Обзор книг) · Verse 1.2.169–172
193 / 3756
Mahabharata · 1.2.169–172
Devanāgarī

अतः परं कर्णपर्व प्रोच्यते परमाद्भुतम् ।
सारथ्ये विनियोगश् च मद्रराजस्य धीमतः ।
आख्यातं यत्र पौराणं त्रिपुरस्य निपातनम् ॥
प्रयाणे परुषश् चात्र संवादः कर्णशल्ययोः ।
हंसकाकीयम् आख्यानम् अत्रैवाक्षेपसंहितम् ॥
अन्योन्यं प्रति च क्रोधो युधिष्ठिरकिरीटिनोः ।
द्वैरथे यत्र पार्थेन हतः कर्णो महारथः ॥
अष्टमं पर्व निर्दिष्टम् एतद् भारतचिन्तकैः ।
एकोनसप्ततिः प्रोक्ता अध्यायाः कर्णपर्वणि ।
चत्वार्य् एव सहस्राणि नव श्लोकशतानि च ॥

Transliteration (IAST)

ataḥ paraṃ karṇaparva procyate paramādbhutam |
sārathye viniyogaś ca madrarājasya dhīmataḥ |
ākhyātaṃ yatra paurāṇaṃ tripurasya nipātanam ||
prayāṇe paruṣaś cātra saṃvādaḥ karṇaśalyayoḥ |
haṃsakākīyam ākhyānam atraivākṣepasaṃhitam ||
anyonyaṃ prati ca krodho yudhiṣṭhirakirīṭinoḥ |
dvairathe yatra pārthena hataḥ karṇo mahārathaḥ ||
aṣṭamaṃ parva nirdiṣṭam etad bhāratacintakaiḥ |
ekonasaptatiḥ proktā adhyāyāḥ karṇaparvaṇi |
catvāry eva sahasrāṇi nava ślokaśatāni ca ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
कर्ण-पर्व परमाद्भुतम्karṇa-parva paramādbhutamКарна-парва, в высшей степени дивная
मद्र-राजस्य सारथ्ये विनियोगःmadra-rājasya sārathye viniyogaḥназначение царя Мадры (Шальи) колесничим
पौराणं त्रिपुरस्य निपातनं आख्यातम्paurāṇaṃ tripurasya nipātanaṃ ākhyātamповедано древнее сказание о разрушении Трипуры
प्रयाणे परुषः संवादः कर्ण-शल्ययोःprayāṇe paruṣaḥ saṃvādaḥ karṇa-śalyayoḥв пути — резкая перебранка Карны и Шальи
हंस-काकीयम् आख्यानं आक्षेप-संहितम्haṃsa-kākīyam ākhyānaṃ ākṣepa-saṃhitamукоризненное сказание о лебеде и вороне
अन्योन्यं क्रोधः युधिष्ठिर-किरीटिनोःanyonyaṃ krodhaḥ yudhiṣṭhira-kirīṭinoḥвзаимный гнев Юдхиштхиры и Арджуны
द्वैरथे पार्थेन कर्णः महारथः हतःdvairathe pārthena karṇaḥ mahārathaḥ hataḥв поединке Арджуна убил великого воина Карну
अष्टमं पर्व एतत् भारत-चिन्तकैःaṣṭamaṃ parva etat bhārata-cintakaiḥтакова восьмая парва, по мысли знатоков Бхараты
एकोन-सप्ततिः अध्यायाःekona-saptatiḥ adhyāyāḥшестьдесят девять глав
चत्वारि सहस्राणि नव शतानि श्लोकाःcatvāri sahasrāṇi nava śatāni ślokāḥчетыре тысячи девятьсот шлок
Translation

Затем сказывается Карна-парва, в высшей степени дивная. [Здесь] — назначение премудрого царя Мадры (Шальи) колесничим [Карны], и поведано древнее сказание о разрушении Трипуры. В пути [меж ними] вспыхнула резкая перебранка, и [приведено] укоризненное сказание о лебеде и вороне. [Затем] — взаимный гнев Юдхиштхиры и Арджуны, и в поединке двух колесниц Арджуна убил великого воина Карну. Такова восьмая парва, по мысли знатоков Бхараты: шестьдесят девять глав и четыре тысячи девятьсот шлок.

Commentary

Карна-парва завершается падением Карны — трагического героя, чьи доблесть и щедрость были безмерны, но направлены ложно. Преданность Карны злому Дурьодхане и его зависть к Пандавам обрекли его: в роковой час колесо колесницы увязло в земле — плод проклятий, рождённых его же прошлыми проступками. Так писание учит: ни отвага, ни щедрость не спасают того, кто служит адхарме и враждует с преданными Господа. Раздор между Карной и Шальей показывает, что войско нечестивых раздираемо изнутри, тогда как Пандавов скрепляет единая преданность Кришне. И гнев между Юдхиштхирой и Арджуной, утишенный Кришной, напоминает: даже праведные нуждаются в Господе, чтобы хранить меж собою мир.

Version

0bb9a37c02ee · published Jun 14, 2026, 5:58:12 AM UTC

Page between verses with