अतः परं विचित्रार्थं शल्यपर्व प्रकीर्तितम् ।
हतप्रवीरे सैन्ये तु नेता मद्रेश्वरो ऽभवत् ॥
वृत्तानि रथयुद्धानि कीर्त्यन्ते यत्र भागशः ।
विनाशः कुरुमुख्यानां शल्यपर्वणि कीर्त्यते ॥
शल्यस्य निधनं चात्र धर्मराजान् महारथात् ।
गदायुद्धं तु तुमुलम् अत्रैव परिकीर्तितम् ।
सरस्वत्याश् च तीर्थानां पुण्यता परिकीर्तिता ॥
नवमं पर्व निर्दिष्टम् एतद् अद्भुतम् अर्थवत् ।
एकोनषष्टिर् अध्यायास् तत्र संख्याविशारदैः ॥
संख्याता बहुवृत्तान्ताः श्लोकाग्रं चात्र शस्यते ।
त्रीणि श्लोकसहस्राणि द्वे शते विंशतिस् तथा ।
मुनिना संप्रणीतानि कौरवाणां यशोभृताम् ॥
ataḥ paraṃ vicitrārthaṃ śalyaparva prakīrtitam |
hatapravīre sainye tu netā madreśvaro 'bhavat ||
vṛttāni rathayuddhāni kīrtyante yatra bhāgaśaḥ |
vināśaḥ kurumukhyānāṃ śalyaparvaṇi kīrtyate ||
śalyasya nidhanaṃ cātra dharmarājān mahārathāt |
gadāyuddhaṃ tu tumulam atraiva parikīrtitam |
sarasvatyāś ca tīrthānāṃ puṇyatā parikīrtitā ||
navamaṃ parva nirdiṣṭam etad adbhutam arthavat |
ekonaṣaṣṭir adhyāyās tatra saṃkhyāviśāradaiḥ ||
saṃkhyātā bahuvṛttāntāḥ ślokāgraṃ cātra śasyate |
trīṇi ślokasahasrāṇi dve śate viṃśatis tathā |
muninā saṃpraṇītāni kauravāṇāṃ yaśobhṛtām ||
Затем прославляется Шалья-парва, дивная по смыслу. Когда герои пали, вождём войска стал владыка Мадры (Шалья); здесь по частям описаны колесничные битвы и гибель главных среди Куру. [Здесь] — умерщвление Шальи Царём дхармы (Юдхиштхирой) и яростный бой на палицах [Бхимы и Дурьодханы]; прославлена и святость тиртх Сарасвати. Такова девятая парва, дивная и значимая: пятьдесят девять глав и три тысячи двести двадцать шлок, сложенных мудрецом во славу прославленных Кауравов.
208446444cc5 · published Jun 14, 2026, 5:58:12 AM UTC
Page between verses with
Шалья-парва приводит войну к развязке. Падение Дурьодханы в бою на палицах — удар, нанесённый Бхимой по бёдрам вопреки правилам поединка, — вершится по знаку Кришны и во исполнение давней клятвы Бхимы. Так писание показывает: возмездие за оскорбление Драупади, которое Дурьодхана нанёс, обнажив бедро, настигает его именно там. Высшая справедливость Господа неотвратима, хотя бы и приходила через нарушение земных правил. Прославление тиртх Сарасвати среди описаний бойни — напоминание, что даже в час всеобщей гибели земля хранит святые места, очищающие душу, и что прибежище — в святости и в Господе, а не в воинской мощи, которая обращается в прах.