Mahabharata
Парва-санграха (Обзор книг) · Verse 1.2.42–48
173 / 3756
Mahabharata · 1.2.42–48
Devanāgarī

तत आरण्यकं पर्व किर्मीरवध एव च ।
ईश्वरार्जुनयोर् युद्धं पर्व कैरातसंज्ञितम् ॥
इन्द्रलोकाभिगमनं पर्व ज्ञेयम् अतः परम् ।
तीर्थयात्रा ततः पर्व कुरुराजस्य धीमतः ॥
जटासुरवधः पर्व यक्षयुद्धम् अतः परम् ।
तथैवाजगरं पर्व विज्ञेयं तदनन्तरम् ॥
मार्कण्डेयसमस्या च पर्वोक्तं तदनन्तरम् ।
संवादश् च ततः पर्व द्रौपदीसत्यभामयोः ॥
घोषयात्रा ततः पर्व मृगस्वप्नभयं ततः ।
व्रीहिद्रौणिकम् आख्यानं ततो ऽनन्तरम् उच्यते ॥
द्रौपदीहरणं पर्व सैन्धवेन वनात् ततः ।
कुण्डलाहरणं पर्व ततः परम् इहोच्यते ॥
आरणेयं ततः पर्व वैराटं तदनन्तरम् ।
कीचकानां वधः पर्व पर्व गोग्रहणं ततः ॥

Transliteration (IAST)

tata āraṇyakaṃ parva kirmīravadha eva ca |
īśvarārjunayor yuddhaṃ parva kairātasaṃjñitam ||
indralokābhigamanaṃ parva jñeyam ataḥ param |
tīrthayātrā tataḥ parva kururājasya dhīmataḥ ||
jaṭāsuravadhaḥ parva yakṣayuddham ataḥ param |
tathaivājagaraṃ parva vijñeyaṃ tadanantaram ||
mārkaṇḍeyasamasyā ca parvoktaṃ tadanantaram |
saṃvādaś ca tataḥ parva draupadīsatyabhāmayoḥ ||
ghoṣayātrā tataḥ parva mṛgasvapnabhayaṃ tataḥ |
vrīhidrauṇikam ākhyānaṃ tato 'nantaram ucyate ||
draupadīharaṇaṃ parva saindhavena vanāt tataḥ |
kuṇḍalāharaṇaṃ parva tataḥ param ihocyate ||
āraṇeyaṃ tataḥ parva vairāṭaṃ tadanantaram |
kīcakānāṃ vadhaḥ parva parva gograhaṇaṃ tataḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
आरण्यकं पर्वāraṇyakaṃ parvaАраньяка-парва (лесная)
किर्मीर-वधःkirmīra-vadhaḥКирмиравадха (убийство Кирмиры)
ईश्वर-अर्जुनयोः युद्धंīśvara-arjunayoḥ yuddhaṃбитва Ишвары (Шивы) и Арджуны
कैरातं पर्वkairātaṃ parvaКайрата-парва
इन्द्र-लोक-अभिगमनं पर्वindra-loka-abhigamanaṃ parvaИндралокабхигамана (восхождение в мир Индры)
तीर्थ-यात्रा पर्वtīrtha-yātrā parvaТиртхаятра (паломничество)
कुरु-राजस्य धीमतःkuru-rājasya dhīmataḥмудрого царя Куру (Юдхиштхиры)
जटासुर-वधः पर्वjaṭāsura-vadhaḥ parvaДжатасуравадха (убийство Джатасуры)
यक्ष-युद्धम्yakṣa-yuddhamЯкшаюддха (битва с якшами)
आजगरं पर्वājagaraṃ parvaАджагара-парва (о змее)
मार्कण्डेय-समस्याmārkaṇḍeya-samasyāМаркандея-самасья (беседа с Маркандеей)
संवादः द्रौपदी-सत्यभामयोःsaṃvādaḥ draupadī-satyabhāmayoḥбеседа Драупади и Сатьябхамы
घोष-यात्रा पर्वghoṣa-yātrā parvaГхошаятра-парва (поход к пастбищам)
मृग-स्वप्न-भयंmṛga-svapna-bhayaṃМригасвапнабхая (сон об оленях)
व्रीहि-द्रौणिकम् आख्यानंvrīhi-drauṇikam ākhyānaṃсказание о Врихидраунике
द्रौपदी-हरणं पर्वdraupadī-haraṇaṃ parvaДраупадихарана (похищение Драупади Сайндхавой из леса)
कुण्डल-आहरणं पर्वkuṇḍala-āharaṇaṃ parvaКундалахарана (изъятие серёг Карны)
आरणेयं पर्वāraṇeyaṃ parvaАранея-парва
वैराटं पर्वvairāṭaṃ parvaВирата-парва
कीचकानां वधः पर्वkīcakānāṃ vadhaḥ parvaКичакавадха (убийство Кичаки)
गो-ग्रहणं पर्वgo-grahaṇaṃ parvaГограхана (угон коров)
Translation

Затем — Араньяка-парва (лесная) и Кирмиравадха; битва Ишвары (Шивы) и Арджуны — Кайрата-парва. Далее следует знать Индралокабхигамана-парву; затем Тиртхаятра-парва мудрого царя Куру (Юдхиштхиры). [Затем] Джатасуравадха-парва, после — Якшаюддха, и сразу за нею — Аджагара-парва. После — Маркандея-самасья, а затем — беседа Драупади и Сатьябхамы. Далее — Гхошаятра-парва, затем Мригасвапнабхая; после неё излагают сказание о Врихидраунике. [Затем] Драупадихарана-парва — похищение Драупади Сайндхавой из леса; после — Кундалахарана-парва (изъятие серёг Карны). Затем — Аранея-парва, после — Вирата-парва; Кичакавадха-парва, а за нею Гограхана-парва.

Commentary

Эти подпарвы охватывают тринадцать лет изгнания Пандавов — лесную жизнь и год тайного пребывания у Вираты. Сквозь все испытания их хранит связь с Господом. В «Кайрата-парве» Сам Шива, величайший преданный Господа, испытывает Арджуну и дарует ему оружие — милость свыше нисходит на преданного. В беседе Драупади и Сатьябхамы (царицы Кришны) встречаются две великие преданные жёны, и речь идёт о верности и дхарме женщины. Так даже годы лишений описаны как время очищения и возрастания преданности: невзгоды не сломили Пандавов, ибо их прибежищем был Кришна, незримо ведущий их через все беды к торжеству дхармы.

Version

58aeb8174026 · published Jun 14, 2026, 5:52:05 AM UTC

Page between verses with