नाटकचन्द्रिका
Nāṭaka-candrikā74रूप गोस्वामी
56 / 206
Linux
पन्ने पलटें
नाटकचन्द्रिका · 74
॥
देवनागरी

अथ पुष्पम्—

परिशेषो विधानं यत् पुष्पं तद् इति संज्ञितम् ॥74॥

यथा तत्रैव तृतीये—

विदूरे कंसारिर् मुकुटितशिखण्डावलिर् असौ

पुरे गौराङ्गीभिः कलितपरिरम्भो विलसति ।

(इति साभ्यसूयं पुनर् निरूप्य, सखेदम्)

न कान्तोऽयं शङ्के सुरपतिधनुर् धाममधुरस्

तडिल्लेखाहारी गिरिम् अवललम्बे जलधरः ॥

अत्र पुनर् जलधरतया विशेषज्ञानात् पुष्पम् ।

लिप्यंतरण (IAST)

atha puṣpam—

pariśeṣo vidhānaṁ yat puṣpaṁ tad iti saṁjñitam ||74||

yathā tatraiva tṛtīye—

vidūre kaṁsārir mukuṭita-śikhaṇḍāvalir asau

pure gaurāṅgībhiḥ kalita-parirambho vilasati |

(iti sābhyasūyaṁ punar nirūpya, sakhedam)

na kānto’yaṁ śaṅke surapatidhanur dhāma-madhuras

taḍil-lekhāhārī girim avalalambe jaladharaḥ ||

atra punar jaladharatayā viśeṣa-jñānāt puṣpam |

छन्द अज्ञात

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
परिशेषोpariśeṣoостаток,
विधानंvidhānaṁуточнение
यत्yatкоторое,
पुष्पंpuṣpaṁпушпой
तद्tadто
इतिitiтак
संज्ञितम्saṁjñitamназвано
अनुवाद

Пушпа. Уточнение, выделяющее особенное, называется пушпой («цветком»). Как там же, в третьем действии: «Далеко Враг Камсы, увенчанный рядом павлиньих перьев, — в городе Он играет в объятиях светлотелых красавиц…» (С ревностью снова вглядевшись, с горечью.) «…нет, это не любимый; кажется, это туча, сладостная блеском радуги, украшенная ожерельем молний, прильнула к горе». Здесь, узнав в облике тучу, она уточняет своё восприятие: это пушпа.

संस्करण

43fe175dfa11 · प्रकाशित 24 सित॰ 2026, 5:55:54 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से