नाटकचन्द्रिका
Nāṭaka-candrikā160रूप गोस्वामी
137 / 206
Linux
पन्ने पलटें
नाटकचन्द्रिका · 160
॥
देवनागरी

अथ दृष्टान्तः—

स्वपक्षे दर्शनं हेतोर् दृष्टान्तः साध्यसिद्धये ॥160॥

यथा नवमे—

कृष्णः (विमृश्य) अथवा—

धीरः प्रकृत्यापि जनः कदाचिद्
धत्ते विकारं समयानुरोधात् ।
क्षान्तिं हि मुक्त्वा बलवच् चलन्ती
सर्वंसहा भूर् अपि भूरि दृष्टा ॥

अत्र धीरेऽपि जने विकारसद्भावे साध्ये तत्साधकस्य चलनरूपविकारस्य हेतोः सर्वंसहायां भुवि दर्शितत्वाद् दृष्टान्तः ।

लिप्यंतरण (IAST)

atha dṛṣṭāntaḥ—

sva-pakṣe darśanaṁ hetor dṛṣṭāntaḥ sādhya-siddhaye ||160||

yathā navame—

kṛṣṇaḥ (vimṛśya) athavā—

dhīraḥ prakṛtyāpi janaḥ kadācid
dhatte vikāraṁ samayānurodhāt |
kṣāntiṁ hi muktvā balavac calantī
sarvaṁsahā bhūr api bhūri dṛṣṭā ||

atra dhīre’pi jane vikāra-sad-bhāve sādhye tat-sādhakasya calana-rūpa-vikārasya hetoḥ sarvaṁsahāyāṁ bhuvi darśitatvād dṛṣṭāntaḥ |

छन्द अज्ञात

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
स्व-पक्षेsva-pakṣeна своей стороне
दर्शनंdarśanaṁпоказ
हेतोर्hetorдовода
दृष्टान्तःdṛṣṭāntaḥдриштанта —
साध्य-सिद्धयेsādhya-siddhayeдля доказательства
अनुवाद

Дриштанта. Показ примера на своей стороне ради доказательства — это дриштанта («пример»). Как в девятом действии: Кришна (поразмыслив). Или же: «Даже от природы стойкий человек порой меняется, повинуясь обстоятельствам: ведь и терпеливую землю не раз видели сильно колеблющейся, утратившей терпение». Здесь доказывается, что и стойкий меняется, а довод — колебание — показан на примере всётерпящей земли: это дриштанта.

संस्करण

caddcd249b3a · प्रकाशित 24 सित॰ 2026, 5:55:54 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से