नाटकचन्द्रिका
Nāṭaka-candrikā255–256रूप गोस्वामी
198 / 206
Linux
पन्ने पलटें
नाटकचन्द्रिका · 255–256
॥
देवनागरी

अथ कैशिकी—

नृत्यगीतविलासादिमृदुशृङ्गारचेष्टितैः ।
समन्विता भवेद् वृत्तिः कैशिकी श्लक्ष्णभूषणा ॥255॥
हरेः केशाभिसम्बन्धात् कैशिकीति प्रथां गता ।
अङ्गान्य् अस्यास् तु चत्वारि नर्मतत्पूर्वका इमे ॥256॥
स्फञ्जः स्फोटश् च गर्भश् चेत्य् एषां लक्षणम् उच्यते ।

लिप्यंतरण (IAST)

atha kaiśikī—

nṛtya-gīta-vilāsādi-mṛdu-śṛṅgāra-ceṣṭitaiḥ |
samanvitā bhaved vṛttiḥ kaiśikī ślakṣṇa-bhūṣaṇā ||255||
hareḥ keśābhisambandhāt kaiśikīti prathāṁ gatā |
aṅgāny asyās tu catvāri narma-tat-pūrvakā ime ||256||
sphañjaḥ sphoṭaś ca garbhaś cety eṣāṁ lakṣaṇam ucyate |

छन्द अज्ञात

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
नृत्य-गीत-विलासादि-मृदु-शृङ्गार-चेष्टितैःnṛtya-gīta-vilāsādi-mṛdu-śṛṅgāra-ceṣṭitaiḥплясками, пением, играми, нежными любовными действиями
समन्विताsamanvitāнаделённая
भवेद्bhavedбывает
वृत्तिःvṛttiḥвритти
कैशिकीkaiśikīкайшики,
श्लक्ष्ण-भूषणाślakṣṇa-bhūṣaṇāизящно украшенная;
हरेःhareḥХари
केशाभिसम्बन्धात्keśābhisambandhātиз-за связи с волосами
कैशिकीतिkaiśikītiкайшики так
प्रथांprathāṁизвестность
गताgatāполучила;
अङ्गान्य्aṅgānyчастей
अस्यास्asyāsу неё
तुtuже
चत्वारिcatvāriчетыре:
नर्म-तत्-पूर्वकाnarma-tat-pūrvakāнарма и начинающиеся с неё
इमेimeэти —
स्फञ्जःsphañjaḥспханджа,
स्फोटश्sphoṭaśспхота
चcaи
गर्भश्garbhaśгарбха
चेत्य्cetyтак;
एषांeṣāṁих
लक्षणम्lakṣaṇamпризнак
उच्यतेucyateизлагается
अनुवाद

Кайшики. Вритти, наделённая плясками, пением, играми и нежными любовными действиями, изящно украшенная, — это кайшики («изящная»). Своё имя кайшики получила от связи с волосами (кеша) Хари. У неё четыре части: нарма и те, что начинаются с «нарма»: нарма-спханджа, нарма-спхота и нарма-гарбха. Излагаются их признаки.

संस्करण

7411e8665787 · प्रकाशित 24 सित॰ 2026, 5:55:54 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से