Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
नाटकचन्द्रिका
Nāṭaka-candrikā229–230रूप गोस्वामी
183 / 206
Linux
पन्ने पलटें
नाटकचन्द्रिका · 229–230
॥
देवनागरी

अथ भाषाविधानम्—

नाटके तत्र पात्राणां भाषारूपं निरूप्यते ।
तत्र भाषा द्विधा भाषा विभाषा चेति भेदतः ॥229॥
चतुर्दश विभाषाः स्युः प्राच्याद्या वाक्यवृत्तिभिः ।
आसां संस्कारराहित्याद् विनियोगो न गद्यते ॥230॥
भाषा द्विधा संस्कृता च प्राकृती चेति भेदतः ।

लिप्यंतरण (IAST)

atha bhāṣā-vidhānam—

nāṭake tatra pātrāṇāṁ bhāṣā-rūpaṁ nirūpyate |
tatra bhāṣā dvidhā bhāṣā vibhāṣā ceti bhedataḥ ||229||
caturdaśa vibhāṣāḥ syuḥ prācyādyā vākya-vṛttibhiḥ |
āsāṁ saṁskāra-rāhityād viniyogo na gadyate ||230||
bhāṣā dvidhā saṁskṛtā ca prākṛtī ceti bhedataḥ |

छन्द अज्ञात

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
नाटकेnāṭakeв натаке
तत्रtatraтам
पात्राणांpātrāṇāṁперсонажей
भाषा-रूपंbhāṣā-rūpaṁвид языка
निरूप्यतेnirūpyateопределяется;
तत्रtatraтам
भाषाbhāṣāязык
द्विधाdvidhāдвояк:
भाषाbhāṣāбхаша
विभाषाvibhāṣāвибхаша
चेतिcetiи — так
भेदतःbhedataḥпо различию;
चतुर्दशcaturdaśaчетырнадцать
विभाषाःvibhāṣāḥвибхаш
स्युःsyuḥбывает,
प्राच्याद्याprācyādyāначиная с прачьи,
वाक्य-वृत्तिभिःvākya-vṛttibhiḥпо складу речи;
आसांāsāṁих
संस्कार-राहित्याद्saṁskāra-rāhityādиз-за отсутствия обработки
विनियोगोviniyogoприменение
नnaне
गद्यतेgadyateизлагается;
भाषाbhāṣāбхаша
द्विधाdvidhāдвояка:
संस्कृताsaṁskṛtāсанскрит
चcaи
प्राकृतीprākṛtīпракрит
चेतिceti— так
भेदतःbhedataḥпо различию
अनुवाद

Правила о языках. Теперь определяется, на каком языке говорят персонажи натаки. Язык бывает двух родов: бхаша и вибхаша. Вибхаш, различных по складу речи, четырнадцать, начиная с прачьи; так как они не обработаны, их применение здесь не излагается. Бхаша двояка: санскрит и пракрит.

संस्करण

9f2c3d55f748 · प्रकाशित 24 सित॰ 2026, 5:55:54 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 222–228

श्लोक बदलें इन कुंजियों से