नाटकचन्द्रिका
Nāṭaka-candrikā168aरूप गोस्वामी
147 / 206
Linux
पन्ने पलटें
नाटकचन्द्रिका · 168a
॥
देवनागरी

अथ विचारः—

विचारस् त्व् एकसाध्यस्य बहुसाधनवर्णनम् ।

यथा प्रथमे, कृष्णः—

सखे, मधुमङ्गल, पश्य—

अतनुतृणकदम्बास्व्>अदशैथिल्यभाजाम्

अविरलतरहंभारम्भताम्यन्मुखीयम् ।
चटुलितनयनश्रीर् अवली नैचिकीनां

पथि सुवलितकण्ठी गोकुलोत्कण्ठिताभूत् ॥

अत्रोत्कण्ठितस्यअ साध्यस्य साधनानि तृणास्वादशैथिल्यादीनि । यद् वा अग्रे लेख्यं शरणम् इह यो भ्रातुः इत्य् आदि पद्यम् अत्रोदाहरणं ज्ञेयम् । कश्चित् तु विचारो युक्तिवाक्यैर् यद् अप्रत्यक्षार्थदर्शनम् इत्य् आह । अत्रोक्तम् उदाहरणम् अपि सङ्गच्छते ।

लिप्यंतरण (IAST)

atha vicāraḥ—

vicāras tv eka-sādhyasya bahu-sādhana-varṇanam |

yathā prathame, kṛṣṇaḥ—

sakhe, madhumaṅgala, paśya—

atanu-tṛṇa-kadambāsv>ada-śaithilya-bhājām

aviralatara-haṁbhārambhatāmyanmukhīyam |
caṭulita-nayana-śrīr avalī naicikīnāṁ

pathi suvalita-kaṇṭhī gokulotkaṇṭhitābhūt ||

atrotkaṇṭhitasyaa sādhyasya sādhanāni tṛṇāsvāda-śaithilyādīni | yad vā agre lekhyaṁ śaraṇam iha yo bhrātuḥ ity ādi padyam atrodāharaṇaṁ jñeyam | kaścit tu vicāro yukti-vākyair yad apratyakṣārtha-darśanam ity āha | atroktam udāharaṇam api saṅgacchate |

छन्द अज्ञात

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
विचारस्vicārasвичара
त्व्tvже —
एक-साध्यस्यeka-sādhyasyaодного доказываемого
बहु-साधन-वर्णनम्bahu-sādhana-varṇanamописание многих доказательств
अनुवाद

Вичара. Описание многих доказательств одного доказываемого — это вичара («размышление»). Как в первом действии, Кришна: Друг Мадхумангала, смотри: «Бросив щипать густую траву, тоскливо мыча без конца, поводя глазами, изогнув шеи, стадо коров на дороге затосковало по Гокуле». Здесь доказываемое — тоска, а доказательства — то, что коровы бросили траву, и прочее. Или же примером здесь можно считать стих, который будет приведён ниже: «Тот, кто был мне прибежищем, — брат…». А некто говорит: «Вичара — это показ незримого предмета доводами». Приведённый пример подходит и сюда.

संस्करण

9e9a0350228d · प्रकाशित 24 सित॰ 2026, 5:55:54 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से