अथ हेतुः—
स हेतुर् इति निर्दिष्टो यत् साध्यार्थप्रसाधकम् ॥156॥
यथा सप्तमे—
मधुमङ्गलः (निरीक्ष्य)— पिअबअस्स! पेक्ख काए बि अणुराइणीए सेवा किदत्थि ।
कृष्णः— सखे! साधु लक्षितम् ।
असौ व्यस्तन्यासा विशदयति माला विवशतां
विभक्तेयं चर्चा नयनजलवृष्टिं कथयति ।
करोत्कम्पं तस्या वदति तिलकं कुञ्चितम् इदं
कृशाङ्ग्याः प्रेमाणं वरिवसितम् एव प्रथयति ॥
अत्रानुरागसाधनाय विवशत्वादिहेतूनां कथनाद् अयं हेतुः ।
atha hetuḥ—
sa hetur iti nirdiṣṭo yat sādhyārtha-prasādhakam ||156||
yathā saptame—
madhumaṅgalaḥ (nirīkṣya)— piabaassa! pekkha kāe bi aṇurāiṇīe sevā kidatthi |
kṛṣṇaḥ— sakhe! sādhu lakṣitam |
asau vyastanyāsā viśadayati mālā vivaśatāṁ
vibhakteyaṁ carcā nayana-jala-vṛṣṭiṁ kathayati |
karotkampaṁ tasyā vadati tilakaṁ kuñcitam idaṁ
kṛśāṅgyāḥ premāṇaṁ varivasitam eva prathayati ||
atrānurāga-sādhanāya vivaśatvādi-hetūnāṁ kathanād ayaṁ hetuḥ |
छन्द अज्ञात
Хету. То, что доказывает доказываемое, называется хету («довод»). Как в седьмом действии: Мадхумангала (вглядевшись). Друг, смотри: какая-то влюблённая здесь служила тебе. Кришна. Друг, верно подмечено: «Эта гирлянда, сплетённая вкривь и вкось, выдаёт её забытьё; эта размазанная паста говорит о потоке слёз; этот кривой тилак — о дрожи её руки: всё это возвещает, что тонкая служила мне с любовью». Здесь названы доводы — забытьё и прочее, — доказывающие любовь: это хету.
bfc9be83ac62 · प्रकाशित 24 सित॰ 2026, 5:55:54 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से