नाटकचन्द्रिका
Nāṭaka-candrikā186–188रूप गोस्वामी
167 / 206
Linux
पन्ने पलटें
नाटकचन्द्रिका · 186–188
॥
देवनागरी

अथ पताकास्थानानि—

अर्थस्य तु प्रधानस्य भाव्यवस्थस्य सूचकम् ॥186॥
यदागन्तुकभावेन पताकास्थानकं हि तत् ।
एतद् द्विधा तुल्यसंविधानं तुल्यविशेषणम् ॥187॥
तत्राद्यं त्रिप्रकारं स्याद् द्वितीयं त्व् एकम् एव हि ।
एवं चतुर्विधं ज्ञेयं पताकास्थानकं बुधैः ॥188॥

लिप्यंतरण (IAST)

atha patākā-sthānāni—

arthasya tu pradhānasya bhāvy-avasthasya sūcakam ||186||
yad-āgantuka-bhāvena patākā-sthānakaṁ hi tat |
etad dvidhā tulya-saṁvidhānaṁ tulya-viśeṣaṇam ||187||
tatrādyaṁ tri-prakāraṁ syād dvitīyaṁ tv ekam eva hi |
evaṁ caturvidhaṁ jñeyaṁ patākā-sthānakaṁ budhaiḥ ||188||

छन्द अज्ञात

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अर्थस्यarthasyaсмысла
तुtuже
प्रधानस्यpradhānasyaглавного
भाव्य्-अवस्थस्यbhāvy-avasthasyaв будущем состоянии
सूचकम्sūcakamуказывающее,
यद्-आगन्तुक-भावेनyad-āgantuka-bhāvenaчто случайным образом —
पताका-स्थानकंpatākā-sthānakaṁпатака-стханака
हिhiведь
तत्tatто;
एतद्etadоно
द्विधाdvidhāдвояко:
तुल्य-संविधानंtulya-saṁvidhānaṁс равным построением
तुल्य-विशेषणम्tulya-viśeṣaṇamс равным определением;
तत्राद्यंtatrādyaṁиз них первое
त्रि-प्रकारंtri-prakāraṁтрёх видов
स्याद्syādбывает,
द्वितीयंdvitīyaṁвторое
त्व्tvже
एकम्ekamодно
एवevaтолько
हिhiведь;
एवंevaṁтак
चतुर्विधंcaturvidhaṁчетырёх видов
ज्ञेयंjñeyaṁследует знать
पताका-स्थानकंpatākā-sthānakaṁпатака-стханаку
बुधैःbudhaiḥмудрым
अनुवाद

Патака-стханаки. То, что как бы случайно указывает на главный смысл в его будущем состоянии, — это патака-стханака («место флага»). Она двояка: с равным построением и с равным определением. Первая бывает трёх видов, вторая — только одного. Так мудрые знают четыре вида патака-стханаки.

संस्करण

2a05f33a5119 · प्रकाशित 24 सित॰ 2026, 5:55:54 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से