नाटकचन्द्रिका
Nāṭaka-candrikā154रूप गोस्वामी
130 / 206
Linux
पन्ने पलटें
नाटकचन्द्रिका · 154
॥
देवनागरी

तत्र भूषणम्—

गुणालङ्कारबहुलं भाषणं भूषणं स्मृतम् ॥154॥

यथा नवमे—

कृष्णः (समन्ताद् अवलोक्य)

लक्ष्मीः कैरवकाननेषु परितः शुद्धेषु विद्योतते
सन्मार्गद्रुहि सर्वशार्वरकुले प्रोन्मीलति क्षीणता ।
नक्षत्रेषु किलोद्भवत्य् अपचितिः क्षुद्रात्मसु प्रायिकी
शङ्के शङ्करमौलिर् अभ्युदयते राजा पुरस्ताद् दिशि ॥

अत्र प्रसादमाधुर्यादिगुणानाम् अनुप्रासश्लेषानुमानाद्यलङ्काराणां च सत्तया भूषणम् ।

लिप्यंतरण (IAST)

tatra bhūṣaṇam—

guṇālaṅkāra-bahulaṁ bhāṣaṇaṁ bhūṣaṇaṁ smṛtam ||154||

yathā navame—

kṛṣṇaḥ (samantād avalokya)

lakṣmīḥ kairava-kānaneṣu paritaḥ śuddheṣu vidyotate
san-mārga-druhi sarva-śārvara-kule pronmīlati kṣīṇatā |
nakṣatreṣu kilodbhavaty apacitiḥ kṣudrātmasu prāyikī
śaṅke śaṅkara-maulir abhyudayate rājā purastād diśi ||

atra prasāda-mādhuryādi-guṇānām anuprāsa-śleṣānumānādy-alaṅkārāṇāṁ ca sattayā bhūṣaṇam |

छन्द अज्ञात

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
गुणालङ्कार-बहुलंguṇālaṅkāra-bahulaṁобильная достоинствами и украшениями
भाषणंbhāṣaṇaṁречь
भूषणंbhūṣaṇaṁбхушаной
स्मृतम्smṛtamназывается
अनुवाद

Бхушана. Речь, обильная достоинствами и украшениями, называется бхушаной («убором»). Как в девятом действии: Кришна (оглядываясь вокруг): «Повсюду в чистых зарослях ночных лилий сияет краса; во всём роду ночи, враждебном доброму пути, раскрывается упадок; у звёзд, мелких душою, как водится, наступает ущерб, — кажется, на востоке восходит царь, украшение головы Шанкары». Здесь есть и достоинства — ясность, сладость и прочие, и украшения — аллитерация, двусмыслица, умозаключение и прочие: это бхушана.

संस्करण

f151b6803cc9 · प्रकाशित 24 सित॰ 2026, 5:55:54 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से