Ṣaṭ-sandarbha
Sandarbha Four — Kṛṣṇa: Who the Source Is4.11Jīva Gosvāmī
385 / 1405
Linux
Turn pages
Ṣaṭ-sandarbha · 4.11
॥
Devanāgarī

षष्ठम् अत्रेर् अपत्यत्वं वृतः प्राप्तोऽनसूयया । आन्वीक्षिकीम् अलर्काय प्रह्लादादिभ्य ऊचिवान् ॥ अत्रिणा तत्सदृशपुत्रोत्पत्तिमात्रं प्रकटं याचितम् इति चतुर्थाद्यभिप्रायः । एतद्वाक्येनानसूयया तु कदाचित् साक्षाद् एव श्रीमदीश्वरस्यैव पुत्रभावो वृतोऽस्तीति लभ्यते । उक्तं च ब्रह्माण्डपुराणे पतिव्रतोपाख्याने— अनसूयाब्रवीन् नत्वा देवान् ब्रह्मेशकेशवान् । यूयं यदि प्रसन्ना मे वरार्हा यदि वाप्य् अहम् । प्रसादाभिमुखो भूत्वा मम पुत्रत्वम् एष्यथ ॥ इति । आन्वीक्षिकीम् आत्मविद्याम् । श्रीविष्णोर् एवावतारोऽयम् ।

Transliteration (IAST)

ṣaṣṭham atrer apatyatvaṁ vṛtaḥ prāpto'nasūyayā | ānvīkṣikīm alarkāya prahlādādibhya ūcivān || atriṇā tat-sadṛśa-putrotpatti-mātraṁ prakaṭaṁ yācitam iti caturthādy-abhiprāyaḥ | etad-vākyenānasūyayā tu kadācit sākṣād eva śrīmad-īśvarasyaiva putra-bhāvo vṛto'stīti labhyate | uktaṁ ca brahmāṇḍa-purāṇe pativratopākhyāne— anasūyābravīn natvā devān brahmeśa-keśavān | yūyaṁ yadi prasannā me varārhā yadi vāpy aham | prasādābhimukho bhūtvā mama putratvam eṣyatha || iti | ānvīkṣikīm ātma-vidyām | śrī-viṣṇor evāvatāro'yam |

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
षष्ठम्ṣaṣṭham«шестое —
अत्रेर्atrerу Атри
अपत्यत्वंapatyatvaṁсыном бытие,
वृतःvṛtaḥизбранный,
प्राप्तोऽनसूययाprāpto'nasūyayāобретён Анасуей;
आन्वीक्षिकीम्ānvīkṣikīmрассудительное знание
अलर्कायalarkāyaАларке,
प्रह्लादादिभ्यprahlādādibhyaПрахладе и прочим
ऊचिवान्ūcivānповедал»
अत्रिणाatriṇāАтри
तत्tatему
सदृशsadṛśaподобного
पुत्रोत्पत्तिputrotpattiсына рождение
मात्रंmātraṁодно
प्रकटंprakaṭaṁявно
याचितम्yācitamиспрошено —
इतिitiтак
चतुर्थाद्य्caturthādyчетвёртой и прочего
अभिप्रायःabhiprāyaḥнамерение
एतद्etadэтим
वाक्येनानसूययाvākyenānasūyayāречением, Анасуей
तुtuже
कदाचित्kadācitкогда-то
साक्षाद्sākṣādвоочию
एवevaименно
श्रीमद्śrīmadшримад
ईश्वरस्यैवīśvarasyaivaВладыки именно
पुत्रputraсыном
भावोbhāvoбытие
वृतोऽस्तीतिvṛto'stītiизбрано есть — так
लभ्यतेlabhyateполучается
उक्तंuktaṁсказано
चcaи
ब्रह्माण्डbrahmāṇḍaв «Брахманда-
पुराणेpurāṇeпуране»,
पतिव्रतोपाख्यानेpativratopākhyāneв повести о верной жене:
अनसूयाब्रवीन्anasūyābravīn«Анасуя сказала,
नत्वाnatvāпоклонившись,
देवान्devānбогам —
ब्रह्मेशbrahmeśaБрахме, Ише
केशवान्keśavānи Кешаве:
यूयंyūyaṁвы
यदिyadiесли
प्रसन्नाprasannāмилостивы
मेmeко мне,
वरार्हाvarārhāдара достойна
यदिyadiесли
वाप्य्vāpyили же
अहम्ahamя, —
प्रसादाभिमुखोprasādābhimukhoмилости обращёнными
भूत्वाbhūtvāстав,
ममmamaу меня
पुत्रत्वम्putratvamсыновство
एष्यथeṣyathaобретёте»
इतिitiтак
आन्वीक्षिकीम्ānvīkṣikīm«рассудительное знание» —
आत्मātmaсебя
विद्याम्vidyāmзнание
श्रीśrīшри
विष्णोर्viṣṇorВишну
एवावतारोऽयम्evāvatāro'yamименно нисшествие это
Translation

«Шестое — бытие сыном у Атри: избранный, Он был обретён Анасуей; рассудительное знание Он поведал Аларке, Прахладе и прочим».

По четвёртой песни и прочему видно, что Атри явно просил лишь о рождении сына, ему подобного. А из этого речения получается, что Анасуя когда-то избрала сыновство самого шримад Владыки воочию. Сказано и в «Брахманда-пуране», в повести о верной жене: «Анасуя, поклонившись, сказала богам — Брахме, Ише и Кешаве: „Если вы милостивы ко мне и если я достойна дара, то, обратившись ко мне милостью, станьте моими сыновьями“». «Рассудительное знание» — знание себя. Это нисшествие именно шри Вишну.

Version

45b92682f652 · published Sep 20, 2026, 7:59:50 PM UTC

Available inRU

Page between verses with