कालिन्द्याः पुलिने रम्ये पुण्यवृक्षसमाचिते । गोपनारीभिर् अनिशं क्रीडयामास केशवः ॥ रम्यकेलिसुखेनैव गोपवेषधरःप्रभुः । बद्धप्रेमरसेनात्र मासद्वयम् उवास ह ॥ इति । अत्रेदं ज्ञेयम्—दन्तवक्रस्य मथुरायाम् आगमनं राजसूयानन्तरम् इन्द्रप्रस्थे श्रीकृष्णावस्थानं ज्ञात्वा जरासन्धवधार्थं श्रीमदुद्धवयुक्तिच्छायाम् अवलम्ब्य गदाकुशलंमन्यत्वेनैकाकिनं द्वन्द्वयुद्धाय तम् आह्वयितुं तदर्थम् एव तद्राष्ट्रं तद् उपद्रावयितुं च । पुनश् च द्वारकागतं तं श्रुत्वा प्रस्थितस्य तस्य मथुराद्वारगतेन तेन सङ्गमः । यत् स्थानम् अद्यापि द्वारकादिग्गतं दतिहेति प्रसिद्धं वर्तते । सर्वम् एतच् च श्रीनारदस्य श्रीभगवद्रथस्य च मनोजवत्वात् सम्भवति । अतः श्रीभागवतेनापि विरोधो नास्तीति अलं कल्पभेदकल्पनया । अत एव झटिति तस्य शाल्ववधश्रवणम् अपि तत्रोक्तं सम्पद्यते । तथा श्रीकृष्णस्य गोकुलागमनं च श्रीभागवतसंमतम् एव— तास् तथा तप्यतीर् वीक्ष्य स्वप्रस्थाने यदूत्तमः । सान्त्वयाम् आस सप्रेमैर् आयास्य इति दौत्यकैः ॥ इति । यात यूयं व्रजं तात वयं च स्नेहदुःखितान् । ज्ञातीन् वो द्रष्टुम् एष्यामो विधाय सुहृदां सुखम् ॥ इति । हत्वा कंसं रङ्गमध्ये प्रतीपं सर्वसात्वताम् । यद् आह वः समागत्य कृष्णः सत्यं करोति तत् ॥ इति । आगमिष्यत्य् अतिदीर्घेण कालेन व्रजम् अच्युतः । प्रियं विधास्यते पित्रोर् भगवान् सात्वतां पतिः ॥ इति च । तस्य श्रीमुखेन भक्तजनमुखेन च बहुशः सङ्कल्पानाम् अन्यथानुपपत्तेः, सत्यसङ्कल्पः इति हि श्रुतिः । ईश्वराणां वचः सत्यम् इति स्वयं श्रीभागवतं च । न केवलम् एतावद् एव कारणं, तस्य व्रजागमनम् अपि स्फुटम् एवाहुः— यर्ह्य् अम्बुजाक्षापससार भो भवान् कुरून् मधून् वाथ सुहृद्दिदृक्षया । तत्राब्दकोटिप्रतिमः क्षणो भवेद् रविं विनाक्ष्णोर् इव नस् तवाच्युत ॥ इति । अत्र मधून् मथुरां वा इति व्याख्याय, तदानीं तन्मण्डले सुहृदो व्रजस्था एव प्रकटा इति तैर् अप्य् अभिमतम् । तत्र योगप्रभावेन नीत्वा सर्वजनं हरिः इत्य् अत्र सर्वशब्दात् । बलभद्रः कुरुश्रेष्ठ भगवान् रथम् आस्थितः । सुहृद्दिदृक्षुर् उत्कण्ठः प्रययौ नन्दगोकुलम् ॥ इत्य् अत्र प्रसिद्धत्वात् । ॥
kālindyāḥ puline ramye puṇya-vṛkṣa-samācite | gopa-nārībhir aniśaṁ krīḍayāmāsa keśavaḥ || ramya-keli-sukhenaiva gopa-veṣa-dharaḥprabhuḥ | baddha-prema-rasenātra māsa-dvayam uvāsa ha || iti | atredaṁ jñeyam—dantavakrasya mathurāyām āgamanaṁ rājasūyānantaram indraprasthe śrī-kṛṣṇāvasthānaṁ jñātvā jarāsandha-vadhārthaṁ śrīmad-uddhava-yukti-cchāyām avalambya gadā-kuśalaṁmanyatvenaikākinaṁ dvandva-yuddhāya tam āhvayituṁ tad-artham eva tad-rāṣṭraṁ tad upadrāvayituṁ ca | punaś ca dvārakā-gataṁ taṁ śrutvā prasthitasya tasya mathurā-dvāra-gatena tena saṅgamaḥ | yat sthānam adyāpi dvārakā-dig-gataṁ datiheti prasiddhaṁ vartate | sarvam etac ca śrī-nāradasya śrī-bhagavad-rathasya ca mano-javatvāt sambhavati | ataḥ śrī-bhāgavatenāpi virodho nāstīti alaṁ kalpa-bheda-kalpanayā | ata eva jhaṭiti tasya śālva-vadha-śravaṇam api tatroktaṁ sampadyate | tathā śrī-kṛṣṇasya gokulāgamanaṁ ca śrī-bhāgavata-saṁmatam eva— tās tathā tapyatīr vīkṣya sva-prasthāne yadūttamaḥ | sāntvayām āsa sa-premair āyāsya iti dautyakaiḥ || iti | yāta yūyaṁ vrajaṁ tāta vayaṁ ca sneha-duḥkhitān | jñātīn vo draṣṭum eṣyāmo vidhāya suhṛdāṁ sukham || iti | hatvā kaṁsaṁ raṅga-madhye pratīpaṁ sarva-sātvatām | yad āha vaḥ samāgatya kṛṣṇaḥ satyaṁ karoti tat || iti | āgamiṣyaty atidīrgheṇa kālena vrajam acyutaḥ | priyaṁ vidhāsyate pitror bhagavān sātvatāṁ patiḥ || iti ca | tasya śrī-mukhena bhakta-jana-mukhena ca bahuśaḥ saṅkalpānām anyathānupapatteḥ, satya-saṅkalpaḥ iti hi śrutiḥ | īśvarāṇāṁ vacaḥ satyam iti svayaṁ śrī-bhāgavataṁ ca | na kevalam etāvad eva kāraṇaṁ, tasya vrajāgamanam api sphuṭam evāhuḥ— yarhy ambujākṣāpasasāra bho bhavān kurūn madhūn vātha suhṛd-didṛkṣayā | tatrābda-koṭi-pratimaḥ kṣaṇo bhaved raviṁ vinākṣṇor iva nas tavācyuta || iti | atra madhūn mathurāṁ vā iti vyākhyāya, tadānīṁ tan-maṇḍale suhṛdo vrajasthā eva prakaṭā iti tair apy abhimatam | tatra yoga-prabhāvena nītvā sarva-janaṁ hariḥ ity atra sarva-śabdāt | balabhadraḥ kuru-śreṣṭha bhagavān ratham āsthitaḥ | suhṛd-didṛkṣur utkaṇṭhaḥ prayayau nanda-gokulam || ity atra prasiddhatvāt | ||
«На прекрасном берегу Калинди, усеянном святыми деревьями, непрестанно играл Кешава с жёнами пастухов; счастьем прекрасных забав, связанный расою любви, Владыка в облике пастуха прожил здесь два месяца».
Здесь следует знать вот что. Дантавакра пришёл в Матхуру после раджасуи, узнав, что шри Кришна пребывает в Индрапрастхе; он взял за образец подобие того довода, каким шримад Уддхава устроил убиение Джарасандхи, и, считая себя искусным в палице, хотел вызвать его одного на поединок и ради того же разорить его царство. А потом, услышав, что тот ушёл в Двараку, отправился следом — и сошёлся с ним у врат Матхуры. Место это и поныне известно под именем «Датихе» и лежит в стороне Двараки. И всё это возможно оттого, что шри Нарада и колесница шри Бхагавана быстры, как мысль. Значит, противоречия со шри «Бхагаватою» здесь нет, и довольно выдумывать разные кальпы. Оттого же удаётся и сказанное там, что он тотчас услышал об убиении Шалвы.
И приход шри Кришны в Гокулу одобрен самою шри «Бхагаватою»: «Увидев их так палимыми при своём отправлении, лучший из Яду утешил их с любовью, посланиями со словом „приду“». И: «Идите вы во Врадж, милый; а мы, устроив счастье друзей, придём увидеть ваших родичей, страдающих от нежности». И: «Убив Кансу посреди арены, противника всех Сатватов, — что Кришна сказал вам, придя, то он и делает истинным». И: «Придёт во Врадж Ачьюта через недолгое время; Бхагаван, владыка Сатватов, сделает милое родителям». Ибо иначе необъяснимы многократные его намерения, высказанные и его собственными устами, и устами преданных; шрути ведь говорит: «Чьё намерение истинно», и сама шри «Бхагавата»: «Слово владык истинно».
И не только в этом причина: о его приходе во Врадж сказали и прямо: «Когда ты, лотосоокий, удалился к Куру или к Мадху, желая видеть друзей, — тогда миг для нас, твоих, становится подобен мириаду лет, как для очей — без солнца, о Ачьюта». Здесь, истолковав «Мадху» как «или в Матхуру», и они приняли, что друзья, явленные тогда в той области, суть именно пребывающие во Врадже: по слову «все» в «Приведя туда мощью йоги всех людей, Хари» и по известному «Балабхадра, о лучший из Куру, Бхагаван, взойдя на колесницу, тоскуя, желая видеть друзей, отправился в Гокулу Нанды».
58189c604b87 · published Sep 20, 2026, 7:59:50 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Вся выкладка подчинена одному: обещание вернуться дано открыто и не один раз, а слово Владыки не бывает пустым — значит, возвращение было.