ततश् च प्रकटाप्रकटलीलयोः पृथक्त्वाप्रतिपत्त्यैवाप्रकटभावम् आपद्य स्वनामरूपयोर् एव ताः स्थिता इत्य् आह— ता नाविदन् मय्य् अनुषङ्गबद्ध धियः स्वम् आत्मानम् अदस् तथेदम् । यथा समाधौ मुनयोऽब्धितोये नद्यः प्रविष्टा इव नामरूपे ॥ तास् तथाभूतविरहौत्कण्ठ्यातिशयेनाभिव्यक्तदुर्धरमहाभावाः सत्यः, तथा आगमिष्यत्य् अतिदीर्घेन कालेन व्रजम् अच्युतः इति भगवदुक्त्यनुसारेण यर्ह्य् अम्बुजाक्षापससार भो भवान् कुरून् मधून् वा इति द्वारकावासिप्रजावचनानुसारेण च, कदाचित् तासां दर्शनार्थं गते मयि लब्धो योऽनुषङ्गो महामोदनभावाभिव्यक्तिकारी पुनश् च संयोगः, तेन बद्धा धीर् यासां तथाभूताः सत्यः, स्वं ममतास्पदम् आत्मानम् अहङ्कारास्पदं चादः अप्रकटलीलानुगतत्वेनाभिमतं वा तथेदं प्रकटलीलानुगतत्वेनाभिमतं वा यथा स्यात् तथा तदानीं नाविदन्, किन्तु द्वयोर् ऐक्येनैवाविदुर् इत्य् अर्थः । प्रकटाप्रकटतया भिन्नं प्रकाशद्वयम् अभिमानद्वयं लीलाद्वयं चभेदेनैवाजानन्न् इति विवक्षितम् । ततश् च नाम च रूपं च तस्मिन् तत्तन्नामरूपात्मनि अप्रकटप्रकाशविशेषे प्रविष्टाइव, न तु प्रविष्टा वस्त्वभेदाद् इत्य् अर्थः । नामरूप इति समाहारः । तत्र प्रकटाप्रकटलीलागतयोर् नामरूपयोर् अभेदे दृष्टान्तः—यथा समाधौ मुनयः इति । समाधिर् अत्र शुद्धजीवस्येति गम्यम् । तयोर् लीलयोर् भेदावेदने दृष्टान्तः—यथाब्धितोये नद्य इति । यथा नद्यः पृथिवीगताम् अब्धितोयगतां च स्वस्थितिं भेदेन न विन्दन्ति, किन्तूभयस्याम् अपि स्थितौ समुद्रतोयानुगताव् एव प्रविशन्ति, तथा मदनुषङ्गे सति प्रकटाम् अप्रकटां च लीलास्थितिं ताश् च भेदेन न विदुः, किन्तु मय्य् एवाविविशुर् इत्य् अर्थः । दृष्टान्तस् त्व् अयम् लीलाभेदावेदनांश एव, न तु सर्वावेदनांशे, लोकवत् तु लीलाकैवल्यम् इतिवत् ॥
tataś ca prakaṭāprakaṭa-līlayoḥ pṛthaktvāpratipattyaivāprakaṭa-bhāvam āpadya sva-nāma-rūpayor eva tāḥ sthitā ity āha— tā nāvidan mayy anuṣaṅga-baddha- dhiyaḥ svam ātmānam adas tathedam | yathā samādhau munayo'bdhi-toye nadyaḥ praviṣṭā iva nāma-rūpe || tās tathābhūta-virahautkaṇṭhyātiśayenābhivyakta-durdhara-mahā-bhāvāḥ satyaḥ, tathā āgamiṣyaty atidīrghena kālena vrajam acyutaḥ iti bhagavad-ukty-anusāreṇa yarhy ambujākṣāpasasāra bho bhavān kurūn madhūn vā iti dvārakā-vāsi-prajā-vacanānusāreṇa ca, kadācit tāsāṁ darśanārthaṁ gate mayi labdho yo'nuṣaṅgo mahā-modana-bhāvābhivyakti-kārī punaś ca saṁyogaḥ, tena baddhā dhīr yāsāṁ tathābhūtāḥ satyaḥ, svaṁ mamatāspadam ātmānam ahaṅkārāspadaṁ cādaḥ aprakaṭa-līlānugatatvenābhimataṁ vā tathedaṁ prakaṭa-līlānugatatvenābhimataṁ vā yathā syāt tathā tadānīṁ nāvidan, kintu dvayor aikyenaivāvidur ity arthaḥ | prakaṭāprakaṭatayā bhinnaṁ prakāśa-dvayam abhimāna-dvayaṁ līlā-dvayaṁ cabhedenaivājānann iti vivakṣitam | tataś ca nāma ca rūpaṁ ca tasmin tat-tan-nāma-rūpātmani aprakaṭa-prakāśa-viśeṣe praviṣṭāiva, na tu praviṣṭā vastv-abhedād ity arthaḥ | nāma-rūpa iti samāhāraḥ | tatra prakaṭāprakaṭa-līlā-gatayor nāma-rūpayor abhede dṛṣṭāntaḥ—yathā samādhau munayaḥ iti | samādhir atra śuddha-jīvasyeti gamyam | tayor līlayor bhedāvedane dṛṣṭāntaḥ—yathābdhi-toye nadya iti | yathā nadyaḥ pṛthivī-gatām abdhi-toya-gatāṁ ca sva-sthitiṁ bhedena na vindanti, kintūbhayasyām api sthitau samudra-toyānugatāv eva praviśanti, tathā mad-anuṣaṅge sati prakaṭām aprakaṭāṁ ca līlā-sthitiṁ tāś ca bhedena na viduḥ, kintu mayy evāviviśur ity arthaḥ | dṛṣṭāntas tv ayam līlā-bhedāvedanāṁśa eva, na tu sarvāvedanāṁśe, lokavat tu līlā-kaivalyam itivat ||
И потому, оттого что они не различают явленную и неявленную игру, они обрели неявленное состояние и пребывают в собственном имени и образе, — о том он говорит: «Они, чей помысел связан соприкосновением со мною, не знали ни себя, ни того, ни этого — как мудрецы в самадхи, как реки, вошедшие в воду океана, — имени и образа».
Они, у которых преизбытком такой тоски разлуки проявилось неудержимое великое чувство и чей помысел связан тем соприкосновением, — тем снова обретённым соединением, что приходит, когда я когда-либо ухожу их увидеть, и творит проявление великого радования (по речению Бхагавана «Придёт во Врадж Ачьюта через недолгое время» и по речению жителей Двараки «Когда ты, лотосоокий, удалился к Куру или к Мадху»), — они тогда не знали ни «своего», опоры их «моё», ни «себя», опоры яйности, ни «того», мыслимого как относящееся к неявленной игре, ни «этого», мыслимого как относящееся к явленной, — как отдельное; но знали их как одно. То есть не различали два проявления, два самосознания и две игры, разные по явленности и неявленности.
И потому имя и образ — то есть в том особом неявленном проявлении, чьё естество суть те и эти имена и образы, — они как бы вошли, а на деле не вошли, ибо вещь не различна. «Нама-рупа» здесь — собирательное.
Примером неразличия имени и образа, принадлежащих явленной и неявленной игре, служит «как мудрецы в самадхи» (самадхи здесь разумеется у чистого живого). Примером же того, что они не знают различия этих двух игр, служит «как реки в воде океана»: как реки не постигают своего пребывания на земле и своего пребывания в воде океана как разного, но в обоих входят, следуя именно воде океана, — так и они, при соприкосновении со мною, не знали явленного и неявленного пребывания игры как разного, а вошли именно в меня. Пример же этот — только в части незнания различия игр, а не в части незнания вообще, подобно правилу «Игра же единственно — как в миру».
cc14b6549c4c · published Sep 20, 2026, 7:59:50 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Оговорка в конце важна: сравнение с реками не означает растворения. Теряется только различение двух игр, а не имя, облик и лицо.