Ṣaṭ-sandarbha
Sandarbha Four — Kṛṣṇa: Who the Source Is4.154Jīva Gosvāmī
551 / 1405
Linux
Turn pages
Ṣaṭ-sandarbha · 4.154
॥
Devanāgarī

वक्ष्यमाणभगवदभिप्रायानुसारेण स्पष्टार्थत्वेन च वस्तुतः स्वारसिकीम् आह— मा खिद्यतं महाभागौ द्रक्ष्यथः कृष्णम् अन्तिके । अन्तर् हृदि स भूतानाम् आस्ते ज्योतिर् इवैधसि ॥ हे महाभागौ श्रीव्रजेश्वरौ! मा खिद्यतं यतः श्रीकृष्णं द्रक्ष्यथः । कथं? यतः सोऽन्तिक एवास्ते । तस्यान्तिकस्थितेर् अव्यभिचारे दृष्टान्तः—भूतानाम् अन्तर् हृदि परमात्मलक्षणं ज्योतिर् इव एधसि चाग्निलक्षणं ज्योतिर् इवेति । तत्र निरन्तरस् तत्स्फूर्तिर् एव भवतां प्रमाणम् इति भावः । अर्थान्तरे तूत्तरार्धस्य हेतुत्वास्पष्टत्वं परमात्मरूपेणान्तर्हृदिस्थितस्यापि दर्शनानियमात् ॥ ॥

Transliteration (IAST)

vakṣyamāṇa-bhagavad-abhiprāyānusāreṇa spaṣṭārthatvena ca vastutaḥ svārasikīm āha— mā khidyataṁ mahā-bhāgau drakṣyathaḥ kṛṣṇam antike | antar hṛdi sa bhūtānām āste jyotir ivaidhasi || he mahā-bhāgau śrī-vrajeśvarau! mā khidyataṁ yataḥ śrī-kṛṣṇaṁ drakṣyathaḥ | kathaṁ? yataḥ so'ntika evāste | tasyāntika-sthiter avyabhicāre dṛṣṭāntaḥ—bhūtānām antar hṛdi paramātma-lakṣaṇaṁ jyotir iva edhasi cāgni-lakṣaṇaṁ jyotir iveti | tatra nirantaras tat-sphūrtir eva bhavatāṁ pramāṇam iti bhāvaḥ | arthāntare tūttarārdhasya hetutvāspaṣṭatvaṁ paramātma-rūpeṇāntar-hṛdi-sthitasyāpi darśanāniyamāt || ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
वक्ष्यमाणvakṣyamāṇaпредстоящему
भगवद्bhagavadБхагавана
अभिप्रायानुसारेणabhiprāyānusāreṇaнамерению согласно
स्पष्टार्थत्वेनspaṣṭārthatvenaясностью смысла
चcaи
वस्तुतःvastutaḥпо сути
स्वारसिकीम्svārasikīmсамотечную
आहāhaговорит:
माmā«не
खिद्यतंkhidyataṁскорбите,
महाmahāвеликой
भागौbhāgauдоли двое, —
द्रक्ष्यथःdrakṣyathaḥувидите
कृष्णम्kṛṣṇamКришну
अन्तिकेantikeвблизи;
अन्तर्antarвнутри
हृदिhṛdiв сердце
सsaон
भूतानाम्bhūtānāmсуществ
आस्तेāsteпребывает,
ज्योतिर्jyotirсвет
इवैधसिivaidhasiкак в топливе».
हेhe«О
महाmahāвеликой
भागौbhāgauдоли двое» —
श्रीśrīшри
व्रजेश्वरौvrajeśvarauВраджа владыки двое;
माmāне
खिद्यतंkhidyataṁскорбите,
यतःyataḥибо
श्रीśrīшри
कृष्णंkṛṣṇaṁКришну
द्रक्ष्यथःdrakṣyathaḥувидите.
कथंkathaṁКак?
यतःyataḥИбо
सोऽन्तिकso'ntikaон вблизи
एवास्तेevāsteименно пребывает.
तस्यान्तिकtasyāntikaЕго вблизи
स्थितेर्sthiterпребывания
अव्यभिचारेavyabhicāreв неотступности
दृष्टान्तःdṛṣṭāntaḥпример:
भूतानाम्bhūtānāmсуществ
अन्तर्antarвнутри
हृदिhṛdiв сердце
परमात्मparamātmaПараматмы
लक्षणंlakṣaṇaṁпризнак имеющий
ज्योतिर्jyotirсвет
इवivaкак,
एधसिedhasiв топливе
चाग्निcāgniи огня
लक्षणंlakṣaṇaṁпризнак имеющий
ज्योतिर्jyotirсвет
इवेतिivetiкак — так.
तत्रtatraТам
निरन्तरस्nirantarasнепрестанное
तत्tatего
स्फूर्तिर्sphūrtirвспыхивание
एवevaименно
भवतांbhavatāṁваше
प्रमाणम्pramāṇamсвидетельство —
इतिitiтаков
भावःbhāvaḥсмысл.
अर्थान्तरेarthāntareПри ином смысле
तूत्तरार्धस्यtūttarārdhasyaже второй половины
हेतुत्वास्पष्टत्वंhetutvāspaṣṭatvaṁпричинность неясна,
परमात्मparamātmaПараматмы
रूपेणान्तर्rūpeṇāntarобразом внутри
हृदिhṛdiв сердце
स्थितस्यापिsthitasyāpiпребывающего даже
दर्शनानियमात्darśanāniyamātвидения необязательностью.
Translation

Согласно намерению Бхагавана, которое будет высказано далее, и по ясности смысла, он говорит здесь о самотечной по сути: «Не скорбите, о двое великой доли, — увидите Кришну вблизи; он пребывает внутри, в сердце существ, как свет в топливе».

«О двое великой доли» — о двое владык Враджа. Не скорбите, ибо шри Кришну увидите. Как? Ибо он и есть вблизи. Пример тому, что близость его неотступна: как свет, имеющий признак Параматмы, внутри, в сердце существ, и как свет, имеющий признак огня, в топливе. Смысл тот, что непрестанное вспыхивание его в вас и есть ваше свидетельство. При ином же толковании второй половины причинность выходит неясной, ибо о том, кто пребывает в сердце образом Параматмы, вовсе не сказано, что его непременно видят.

Version

d9fcf71d5f50 · published Sep 20, 2026, 7:59:50 PM UTC

Available inRU

Page between verses with