Ṣaṭ-sandarbha
Sandarbha Four — Kṛṣṇa: Who the Source Is4.71Jīva Gosvāmī
451 / 1405
Linux
Turn pages
Ṣaṭ-sandarbha · 4.71
॥
Devanāgarī

औत्सुक्येन पुनर् अपि तच्चरितान्य् एव श्रोतुम् इच्छन्तस् तत्रात्मनस् तृप्त्यभावम् आवेदयन्ति— वयं तु न वितृप्याम उत्तमश्लोकविक्रमे । यच्छृण्वतां रसज्ञानां स्वादु स्वादु पदे पदे ॥ योगयागादिषु तृप्ताः स्मः । भगवद्विक्रममात्रे तु न तृप्याम एव, तत्रापितीर्थं चक्रे नृपोनम् इत्याद्युक्तलक्षणस्य सर्वतोऽप्य् उत्तमश्लोकस्य विक्रमे विशेषेण न तृप्यामः । अलम् इति न मन्यामहे । तत्र हेतुः—यद् विक्रमं शृण्वताम् । यद् वा अन्ये तृप्यन्तु नाम, वयं तु नेति तुशब्दस्यान्वयः ।

Transliteration (IAST)

autsukyena punar api tac-caritāny eva śrotum icchantas tatrātmanas tṛpty-abhāvam āvedayanti— vayaṁ tu na vitṛpyāma uttama-śloka-vikrame | yac-chṛṇvatāṁ rasa-jñānāṁ svādu svādu pade pade || yoga-yāgādiṣu tṛptāḥ smaḥ | bhagavad-vikrama-mātre tu na tṛpyāma eva, tatrāpitīrthaṁ cakre nṛponam ity-ādy-ukta-lakṣaṇasya sarvato'py uttamaślokasya vikrame viśeṣeṇa na tṛpyāmaḥ | alam iti na manyāmahe | tatra hetuḥ—yad vikramaṁ śṛṇvatām | yad vā anye tṛpyantu nāma, vayaṁ tu neti tu-śabdasyānvayaḥ |

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
औत्सुक्येनautsukyenaрвением
पुनर्punarснова
अपिapiи
तच्tacего
चरितान्य्caritānyдеяния
एवevaименно
श्रोतुम्śrotumслушать
इच्छन्तस्icchantasжелая,
तत्रात्मनस्tatrātmanasтам у себя
तृप्त्य्tṛptyнасыщения
अभावम्abhāvamотсутствие
आवेदयन्तिāvedayantiобъявляют:
वयंvayaṁ«мы
तुtuже
नnaне
वितृप्यामvitṛpyāmaнасыщаемся
उत्तमuttamaвысшим
श्लोकślokaславословием воспетого
विक्रमेvikrameподвигом,
यच्yacкоторый
छृण्वतांchṛṇvatāṁу слушающих,
रसrasaвкус
ज्ञानांjñānāṁзнающих,
स्वादुsvāduсладок,
स्वादुsvāduсладок
पदेpadeна шагу
पदेpadeна шагу»
योगyogaйогою,
यागादिषुyāgādiṣuжертвами и прочим
तृप्ताःtṛptāḥнасыщены
स्मःsmaḥмы;
भगवद्bhagavadБхагавана
विक्रमvikramaподвигом
मात्रेmātreодним
तुtuже
नnaне
तृप्यामtṛpyāmaнасыщаемся
एवevaименно,
तत्रापिtatrāpiтам же
तीर्थंtīrthaṁ«переправу
चक्रेcakreсделало
नृपोनम्nṛponamумалённою, о царь»
इत्य्ityтак
आद्य्ādyи далее
उक्तuktaсказанным
लक्षणस्यlakṣaṇasyaотличаемого,
सर्वतोऽप्य्sarvato'pyвсего и
उत्तमश्लोकस्यuttamaślokasyaвысшим славословием воспетого,
विक्रमेvikrameподвигом
विशेषेणviśeṣeṇaособо
नnaне
तृप्यामःtṛpyāmaḥнасыщаемся;
अलम्alam«довольно»
इतिitiтак
नnaне
मन्यामहेmanyāmaheдумаем
तत्रtatraтам
हेतुःhetuḥпричина:
यद्yad«который» —
विक्रमंvikramaṁподвиг
शृण्वताम्śṛṇvatāmу слушающих
यद्yadили
वाvāже:
अन्येanyeиные
तृप्यन्तुtṛpyantuпусть насыщаются
नामnāmaсебе,
वयंvayaṁмы
तुtuже
नेतिnetiнет — так
तुtu«же»
शब्दस्यान्वयःśabdasyānvayaḥслова связывание
Translation

Со рвением желая снова слушать именно Его деяния, они объявляют, что насыщения тут у них нет: «А мы не насыщаемся подвигом Того, кого воспевают высшим словом, — подвигом, который знающим вкус сладок и сладок на каждом шагу».

Йогою, жертвами и прочим мы насыщены. А одним лишь подвигом Бхагавана не насыщаемся; и даже среди них — подвигом Того, кто выше всех и о ком сказано «умалённой сделало переправу, о царь» и далее, — не насыщаемся особо. «Довольно» — так не думаем. Причина тут: «который» подвиг — у слушающих. Или же так: пусть иные насыщаются себе, а мы нет — вот связывание слова «же».

Version

ce63b24a6a04 · published Sep 20, 2026, 7:59:50 PM UTC

Available inRU

Page between verses with