Ṣaṭ-sandarbha
Sandarbha Four — Kṛṣṇa: Who the Source Is4.106.5Jīva Gosvāmī
491 / 1405
Linux
Turn pages
Ṣaṭ-sandarbha · 4.106.5
॥
Devanāgarī

तस्य तीरे महाकालः सर्वग्राहकरूपधृक् । तस्योत्तरे समुद्भासी रत्नद्वीपः शिवाह्वयः ॥ उद्यच्चन्द्रोदयः क्षुब्धरत्नपीयूषवारिधेः । मध्ये हेममयीं भूमिं स्मरेन् माणिक्यमण्डिताम् ॥ षोडशद्वीपसंयुक्तां कलाकौशलमण्डिताम् । वृन्दावनसमूहैश् च मण्डितां परितः शुभैः ॥ तन्मध्ये नन्दनोद्यानं मदनोन्मादनं महत् । अनल्पकोटिकल्पद्रुवाटीभिः परिवेष्टितम् ॥ इत्य् आदि— तन्मध्ये विपुलां ध्यायेद् वेदिकां शतयोजनाम् । सहस्राद् इत्यसङ्काशाम्... इत्य् आदि— तस्यान्तरे महापीठं महाचक्रसमन्वितम् । तन्मध्ये मण्डपं ध्यायेद् व्याप्तब्रह्माण्डमण्डलम् ॥ इत्य् आदि । ध्यायेत् तत्र महादेवीं स्वयम् एव तथाविधः । रक्तपद्मनिभां देवीं बालार्ककिरणोपमाम् ॥ इत्य् आदि । पीतवस्त्रपरिधानां वंशयुक्तकराम्बुजाम् । कौस्तुभोद्दीप्तहृदयां वनमालाविभूषिताम् ॥ श्रीमत्कृष्णाङ्कपर्यङ्कनिलयां परमेश्वरीम् ॥ इत्य् आदि । इति ध्यात्वा तथा भूत्वा तस्या एव प्रसादतः । तदाज्ञया परानन्दम् एत्यानन्दकलावृतम् ॥ तदाकर्णय देवेशि कथयामि तवानघे । एतदन्तर् महेशानि श्वेतद्वीपम् अनुत्तमम् ॥ क्षीराम्भोनिधिमध्यस्थं निरन्तरसुरद्रुमम् । उद्यदर्धेन्दुकिरणदूरीकृततमोभरम् ॥ कालमेघसमालोकनृत्यद्बर्हिकदम्बकम् । कूजत्कोकिलसङ्घेन वाचालितजगत्त्रयम् ॥ नानाकुसुमसौगन्ध्यवाहिगन्धवहान्वितम् । कल्पवल्लीनिकुञ्जेषु गुञ्जद्भृङ्गगणान्वितम् ॥ रम्यावाससहस्रेण विराजितनभस्तलम् । रम्यनारीसहस्रौघैर् गायद्भिः समलङ्कृतम् ॥ गोवर्धनेन महता रम्यावासविनोदिना । शोभितं शुभचिह्नेन मानदण्डेन चापरम् ॥ अवाचीप्राच्युदीच्याशाः क्रमायतविवृद्धया । व्याप्ता यमुनया देव्या नीलमेघाम्बुशोभया ॥ तन्मध्ये स्फटिकमयं भवनं महद् अद्भुतम् । इत्य् आदि । तत्तदन्तर्महाकल्पमन्दारादिद्रुमैर् वृतम् । तत्तन्मध्ये समुद्भासिवृन्दावनकुलाकुलम् ॥ इत्य् आदि । कुत्रचिद् रत्नभवनं कुत्रचित् स्फटिकालयम् ॥ इत्यादि । गोगोपैर् असङ्ख्यातैः सर्वतः समलङ्कृतम् । विपापं विलयं रम्यं सदा षडूर्मिविवर्जितम् ॥ इत्य् आदि । तस्य मध्ये मणिमयं मण्डपं तोरणान्वितम् । तन्मध्ये गरुडोद्वाहिमहामणिमयासनम् ॥ इत्य् आदि । कल्पवृक्षसमुद्भासिरत्नभूधरमस्तके । ध्यायेत् तत्र परमानन्दं रम्योपास्यं परं महः ॥ स्मरेद् वृन्दावने रम्ये मोहयन्तम् अनारतम् । वल्लवीवल्लभं कृष्णं गोपकन्याः सहस्रशः ॥ इत्य् आदि । फुल्लेन्दीवरकान्तिम् इन्दुवदनम् इत्यादि च । एतदनन्तरं न् इत्यान् इत्यलोकविवेके देव्या पृष्टे श्रीशिव आह— शृणु देवि महामाये यन् न् इत्यं यद् अन् इत्यकम् । ब्रह्मादीनां च सर्वेषां भवनानां च पार्वति । विनाशोऽस्तीह सर्वेषां विना तद्भवनं तयोः ॥ इति पूर्वोक्तयोः श्रीभगवन्महादेव्योर् इत्य् अर्थः ॥ तस्माद् या यथा भुवि वर्तन्ते इति न्यायाच् च स्वतन्त्र एव द्वारकामथुरागोकुलात्मकः श्रीकृष्णलोकः स्वयंभगवतो विहारास्पदत्वेन भवति सर्वोपरीति सिद्धम् । अत एव वृन्दावनं गोकुलम् एव सर्वोपरिविराजमानं गोलोकत्वेन प्रसिद्धम् । ब्रह्मसंहितायां—ईश्वरः परमः कृष्णः इत्य् उपक्रम्य—

Transliteration (IAST)

tasya tīre mahā-kālaḥ sarva-grāhaka-rūpa-dhṛk | tasyottare samudbhāsī ratna-dvīpaḥ śivāhvayaḥ || udyac-candrodayaḥ kṣubdha-ratna-pīyūṣa-vāridheḥ | madhye hema-mayīṁ bhūmiṁ smaren māṇikya-maṇḍitām || ṣoḍaśa-dvīpa-saṁyuktāṁ kalā-kauśala-maṇḍitām | vṛndāvana-samūhaiś ca maṇḍitāṁ paritaḥ śubhaiḥ || tan-madhye nandanodyānaṁ madanonmādanaṁ mahat | analpa-koṭi-kalpa-dru-vāṭībhiḥ pariveṣṭitam || ity ādi— tan-madhye vipulāṁ dhyāyed vedikāṁ śata-yojanām | sahasrād itya-saṅkāśām... ity ādi— tasyāntare mahā-pīṭhaṁ mahā-cakra-samanvitam | tan-madhye maṇḍapaṁ dhyāyed vyāpta-brahmāṇḍa-maṇḍalam || ity ādi | dhyāyet tatra mahā-devīṁ svayam eva tathā-vidhaḥ | rakta-padma-nibhāṁ devīṁ bālārka-kiraṇopamām || ity ādi | pīta-vastra-paridhānāṁ vaṁśa-yukta-karāmbujām | kaustubhoddīpta-hṛdayāṁ vanamālā-vibhūṣitām || śrīmat-kṛṣṇāṅka-paryaṅka-nilayāṁ parameśvarīm || ity ādi | iti dhyātvā tathā bhūtvā tasyā eva prasādataḥ | tad-ājñayā parānandam etyānanda-kalāvṛtam || tadākarṇaya deveśi kathayāmi tavānaghe | etad-antar maheśāni śvetadvīpam anuttamam || kṣīrāmbho-nidhi-madhyasthaṁ nirantara-sura-drumam | udyad-ardhendu-kiraṇa-dūrīkṛta-tamo-bharam || kāla-megha-samāloka-nṛtyad-barhi-kadambakam | kūjat-kokila-saṅghena vācālita-jagat-trayam || nānā-kusuma-saugandhya-vāhi-gandhavahānvitam | kalpa-vallī-nikuñjeṣu guñjad-bhṛṅga-gaṇānvitam || ramyāvāsa-sahasreṇa virājita-nabhas-talam | ramya-nārī-sahasraughair gāyadbhiḥ samalaṅkṛtam || govardhanena mahatā ramyāvāsa-vinodinā | śobhitaṁ śubha-cihnena māna-daṇḍena cāparam || avācī-prācy-udīcy-āśāḥ kramāyata-vivṛddhayā | vyāptā yamunayā devyā nīla-meghāmbu-śobhayā || tan-madhye sphaṭika-mayaṁ bhavanaṁ mahad adbhutam | ity ādi | tat-tad-antar-mahā-kalpa-mandārādi-drumair vṛtam | tat-tan-madhye samudbhāsi-vṛndāvana-kulākulam || ity ādi | kutracid ratna-bhavanaṁ kutracit sphaṭikālayam || ityādi | go-gopair asaṅkhyātaiḥ sarvataḥ samalaṅkṛtam | vipāpaṁ vilayaṁ ramyaṁ sadā ṣaḍ-ūrmi-vivarjitam || ity ādi | tasya madhye maṇimayaṁ maṇḍapaṁ toraṇānvitam | tan-madhye garuḍodvāhi-mahā-maṇi-mayāsanam || ity ādi | kalpa-vṛkṣa-samudbhāsi-ratna-bhūdhara-mastake | dhyāyet tatra paramānandaṁ ramyopāsyaṁ paraṁ mahaḥ || smared vṛndāvane ramye mohayantam anāratam | vallavī-vallabhaṁ kṛṣṇaṁ gopa-kanyāḥ sahasraśaḥ || ity ādi | phullendīvara-kāntim indu-vadanam ity-ādi ca | etad-anantaraṁ n ityān itya-loka-viveke devyā pṛṣṭe śrī-śiva āha— śṛṇu devi mahāmāye yan n ityaṁ yad an ityakam | brahmādīnāṁ ca sarveṣāṁ bhavanānāṁ ca pārvati | vināśo'stīha sarveṣāṁ vinā tad-bhavanaṁ tayoḥ || iti pūrvoktayoḥ śrī-bhagavan-mahādevyor ity arthaḥ || tasmād yā yathā bhuvi vartante iti nyāyāc ca svatantra eva dvārakā-mathurā-gokulātmakaḥ śrī-kṛṣṇa-lokaḥ svayaṁ-bhagavato vihārāspadatvena bhavati sarvoparīti siddham | ata eva vṛndāvanaṁ gokulam eva sarvopari-virājamānaṁ golokatvena prasiddham | brahma-saṁhitāyāṁ—īśvaraḥ paramaḥ kṛṣṇaḥ ity upakramya—

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तस्यtasya«его
तीरेtīreна берегу —
महाmahāвеликое
कालःkālaḥвремя,
सर्वsarvaвсё
ग्राहकgrāhakaпоглощающий
रूपrūpaоблик
धृक्dhṛkносящее;
तस्योत्तरेtasyottareего севернее —
समुद्भासीsamudbhāsīсияющий
रत्नratnaсамоцветный
द्वीपःdvīpaḥостров,
शिवाह्वयःśivāhvayaḥШивою зовущийся;
उद्यच्udyacвосходящей
चन्द्रोदयःcandrodayaḥлуны восход, —
क्षुब्धkṣubdhaвзволнованного
रत्नratnaсамоцветов
पीयूषpīyūṣaнектара
वारिधेःvāridheḥокеана
मध्येmadhyeпосреди
हेमhemaзолотую
मयींmayīṁсостоящую
भूमिंbhūmiṁземлю
स्मरेन्smarenда помнит,
माणिक्यmāṇikyaрубинами
मण्डिताम्maṇḍitāmукрашенную,
षोडशṣoḍaśaшестнадцатью
द्वीपdvīpaостровами
संयुक्तांsaṁyuktāṁсоединённую,
कलाkalāискусств
कौशलkauśalaмастерством
मण्डिताम्maṇḍitāmукрашенную,
वृन्दावनvṛndāvanaВриндаванов
समूहैश्samūhaiśсонмами
चcaи
मण्डितांmaṇḍitāṁукрашенную
परितःparitaḥкругом
शुभैःśubhaiḥблагими;
तन्tanпосреди
मध्येmadhyeтого —
नन्दनोद्यानंnandanodyānaṁсад Нандана,
मदनोन्मादनंmadanonmādanaṁстрасть опьяняющий,
महत्mahatвеликий,
अनल्पanalpaнемалыми
कोटिkoṭiмириадами
कल्पkalpaжеланий
द्रुdruдеревьев
वाटीभिःvāṭībhiḥрощ
परिवेष्टितम्pariveṣṭitamокружённый»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее:
तन्tan«посреди
मध्येmadhyeтого
विपुलांvipulāṁобширный
ध्यायेद्dhyāyedда созерцает
वेदिकांvedikāṁпомост
शतśataв сто
योजनाम्yojanāmйоджан,
सहस्राद्sahasrādтысяче
इत्यityaсолнц
सङ्काशाम्saṅkāśāmподобный»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее:
तस्यान्तरेtasyāntare«внутри него —
महाmahāвеликое
पीठंpīṭhaṁсиденье,
महाmahāвеликим
चक्रcakraкругом
समन्वितम्samanvitamснабжённое;
तन्tanпосреди
मध्येmadhyeтого
मण्डपंmaṇḍapaṁшатёр
ध्यायेद्dhyāyedда созерцает,
व्याप्तvyāptaобъявший
ब्रह्माण्डbrahmāṇḍaвселенских яиц
मण्डलम्maṇḍalamкруг»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее
ध्यायेत्dhyāyet«да созерцает
तत्रtatraтам
महाmahāвеликую
देवींdevīṁДеви,
स्वयम्svayamсам
एवevaименно
तथाtathāтакого
विधःvidhaḥрода, —
रक्तraktaкрасному
पद्मpadmaлотосу
निभांnibhāṁподобную
देवींdevīṁДеви,
बालार्कbālārkaюного солнца
किरणोपमाम्kiraṇopamāmлучу подобную»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее
पीतpīta«жёлтые
वस्त्रvastraодежды
परिधानांparidhānāṁносящую,
वंशvaṁśaфлейту
युक्तyuktaдержащие
कराम्बुजाम्karāmbujāmруки-лотосы имеющую,
कौस्तुभोद्दीप्तkaustubhoddīptaкаустубхой озарённое
हृदयांhṛdayāṁсердце имеющую,
वनमालाvanamālāлесным венком
विभूषिताम्vibhūṣitāmукрашенную,
श्रीमत्śrīmatшримат
कृष्णाङ्कkṛṣṇāṅkaКришны лона
पर्यङ्कparyaṅkaложе
निलयांnilayāṁобителью имеющую,
परमेश्वरीम्parameśvarīmвысшую владычицу»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее
इतिiti«так
ध्यात्वाdhyātvāсозерцая,
तथाtathāтаким
भूत्वाbhūtvāстав,
तस्याtasyāу неё
एवevaименно
प्रसादतःprasādataḥмилостью,
तद्tadеё
आज्ञयाājñayāповелением, —
परानन्दम्parānandamвысшую радость,
एत्यानन्दetyānandaдостигнув, радости
कलावृतम्kalāvṛtamдолями объятую;
तदाकर्णयtadākarṇayaто слушай,
देवेशिdeveśiбогов владычица,
कथयामिkathayāmiповедаю
तवानघेtavānagheтебе, безгрешная:
एतद्etadэтого
अन्तर्antarвнутри,
महेशानिmaheśāniМахеши владычица, —
श्वेतद्वीपम्śvetadvīpamШветадвипа
अनुत्तमम्anuttamamнепревзойдённая,
क्षीराम्भोkṣīrāmbhoмолочных вод
निधिnidhiвместилища
मध्यस्थंmadhyasthaṁпосреди стоящая,
निरन्तरnirantaraнепрерывными
सुरsuraбожественными
द्रुमम्drumamдеревьями,
उद्यद्udyadвосходящего
अर्धेन्दुardhenduполумесяца
किरणkiraṇaлучами
दूरीकृतdūrīkṛtaотдалённая
तमोtamoтьмы
भरम्bharamтяжесть,
कालkālaчёрной
मेघmeghaтучи
समालोकsamālokaвидом
नृत्यद्nṛtyadпляшущих
बर्हिbarhiпавлинов
कदम्बकम्kadambakamстая,
कूजत्kūjatворкующих
कोकिलkokilaкукушек
सङ्घेनsaṅghenaсонмом
वाचालितvācālitaоглашены
जगत्jagatмиров
त्रयम्trayamтри,
नानाnānāразных
कुसुमkusumaцветов
सौगन्ध्यsaugandhyaблагоухание
वाहिvāhiнесущим
गन्धवहान्वितम्gandhavahānvitamветром сопровождаемая,
कल्पkalpaжеланий
वल्लीvallīлиан
निकुञ्जेषुnikuñjeṣuв рощах
गुञ्जद्guñjadгудящих
भृङ्गbhṛṅgaпчёл
गणान्वितम्gaṇānvitamсонмом сопровождаемая,
रम्यावासramyāvāsaотрадных жилищ
सहस्रेणsahasreṇaтысячею
विराजितvirājitaозарена
नभस्nabhasнеба
तलम्talamгладь,
रम्यramyaотрадных
नारीnārīжён
सहस्रौघैर्sahasraughairтысяч потоками,
गायद्भिःgāyadbhiḥпоющими,
समलङ्कृतम्samalaṅkṛtamукрашена,
गोवर्धनेनgovardhanenaГовардханом
महताmahatāвеликим,
रम्यावासramyāvāsaотрадным жильём
विनोदिनाvinodināзабавляющим,
शोभितंśobhitaṁукрашена,
शुभśubhaблагим
चिह्नेनcihnenaзнаком,
मानmānaмеры
दण्डेनdaṇḍenaжезлом
चापरम्cāparamи иным;
अवाचीavācīюжные,
प्राच्य्prācyвосточные,
उदीच्य्udīcyсеверные
आशाःāśāḥстороны
क्रमायतkramāyataпостепенно протяжённым
विवृद्धयाvivṛddhayāразрастанием
व्याप्ताvyāptāобъяты
यमुनयाyamunayāЯмуною-
देव्याdevyāдевою,
नीलnīlaсиней
मेघाम्बुmeghāmbuтучи воды
शोभयाśobhayāкрасу имеющей;
तन्tanпосреди
मध्येmadhyeтого —
स्फटिकsphaṭikaхрустальный
मयंmayaṁсостоящий
भवनंbhavanaṁдворец,
महद्mahadвеликий,
अद्भुतम्adbhutamдивный»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее
तत्tat«тех
तद्tadи этих
अन्तर्antarвнутри —
महाmahāвеликих
कल्पkalpaжеланий,
मन्दारादिmandārādiмандары и прочих
द्रुमैर्drumairдеревьев
वृतम्vṛtamокружённый;
तत्tatтех
तन्tanи этих
मध्येmadhyeпосреди —
समुद्भासिsamudbhāsiсияющих
वृन्दावनvṛndāvanaВриндаванов
कुलाकुलम्kulākulamмножеством полный»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее
कुत्रचिद्kutracid«где-то —
रत्नratnaсамоцветный
भवनंbhavanaṁдворец,
कुत्रचित्kutracitгде-то —
स्फटिकालयम्sphaṭikālayamхрустальное жилище»
इत्यादिityādiтак и далее
गोgo«коровами,
गोपैर्gopairпастухами
असङ्ख्यातैःasaṅkhyātaiḥбесчисленными
सर्वतःsarvataḥотовсюду
समलङ्कृतम्samalaṅkṛtamукрашенный,
विपापंvipāpaṁбезгрешный,
विलयंvilayaṁрастворения,
रम्यंramyaṁотрадный,
सदाsadāвсегда
षड्ṣaḍшести
ऊर्मिūrmiволн
विवर्जितम्vivarjitamлишённый»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее
तस्यtasya«его
मध्येmadhyeпосреди —
मणिमयंmaṇimayaṁсамоцветный
मण्डपंmaṇḍapaṁшатёр,
तोरणान्वितम्toraṇānvitamвратами снабжённый;
तन्tanпосреди
मध्येmadhyeтого —
गरुडोद्वाहिgaruḍodvāhiГарудою носимое
महाmahāвеликое
मणिmaṇiсамоцветное
मयासनम्mayāsanamсиденье»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее
कल्पkalpa«желаний
वृक्षvṛkṣaдеревьями
समुद्भासिsamudbhāsiсияющей
रत्नratnaсамоцветной
भूधरbhūdharaгоры
मस्तकेmastakeна вершине
ध्यायेत्dhyāyetда созерцает
तत्रtatraтам
परमानन्दंparamānandaṁвысшую радость,
रम्योपास्यंramyopāsyaṁотрадно почитаемое
परंparaṁвысшее
महःmahaḥсияние;
स्मरेद्smaredда помнит
वृन्दावनेvṛndāvaneво Вриндаване
रम्येramyeотрадном
मोहयन्तम्mohayantamобольщающего
अनारतम्anāratamнепрестанно,
वल्लवीvallavīпастушек
वल्लभंvallabhaṁмилого,
कृष्णंkṛṣṇaṁКришну,
गोपgopaпастухов
कन्याःkanyāḥдочерей
सहस्रशःsahasraśaḥтысячами»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее
फुल्लेन्दीवरphullendīvara«распустившегося лотоса
कान्तिम्kāntimкрасу имеющего,
इन्दुinduлуну
वदनम्vadanamлицом имеющего»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее
चcaи
एतद्etadэтого
अनन्तरंanantaraṁпосле,
न्nвеч-
इत्यान्ityānного
इत्यityaи невеч-
लोकlokaных миров
विवेकेvivekeо различении
देव्याdevyāДеви
पृष्टेpṛṣṭeпри спрошенном,
श्रीśrīшри
शिवśivaШива
आहāhaговорит:
शृणुśṛṇu«слушай,
देविdeviДеви,
महामायेmahāmāyeвеликая майя,
यन्yanчто
न्nвеч-
इत्यंityaṁно,
यद्yadчто
अन्anне-
इत्यकम्ityakamвечно:
ब्रह्मादीनांbrahmādīnāṁу Брахмы и прочих
चcaи
सर्वेषांsarveṣāṁу всех
भवनानांbhavanānāṁобителей
चcaи,
पार्वतिpārvatiПарвати,
विनाशोऽस्तीहvināśo'stīhaгибель есть здесь
सर्वेषांsarveṣāṁу всех,
विनाvināкроме
तद्tadтой
भवनंbhavanaṁобители
तयोःtayoḥу них двоих»
इतिitiтак —
पूर्वोक्तयोःpūrvoktayoḥу прежде названных,
श्रीśrīшри
भगवन्bhagavanБхагавана
महादेव्योर्mahādevyorи великой Деви, —
इत्य्ityтаков
अर्थःarthaḥсмысл
तस्माद्tasmādпотому,
याyā«которые
यथाyathāкак
भुविbhuviна земле
वर्तन्तेvartanteпребывают»
इतिitiтак
न्यायाच्nyāyācправилом
चcaи,
स्वतन्त्रsvatantraсамостоятельным
एवevaименно
द्वारकाdvārakāДвараку,
मथुराmathurāМатхуру,
गोकुलात्मकःgokulātmakaḥГокулу природой имеющий
श्रीśrīшри
कृष्णkṛṣṇaКришны
लोकःlokaḥмир
स्वयंsvayaṁсамого
भगवतोbhagavatoБхагавана
विहारास्पदत्वेनvihārāspadatvenaигр местом бытием
भवतिbhavatiбывает
सर्वोपरीतिsarvoparītiвсего выше — так
सिद्धम्siddhamдоказано
अतataпотому
एवevaименно
वृन्दावनंvṛndāvanaṁВриндаван,
गोकुलम्gokulamГокула
एवevaименно,
सर्वोपरिsarvopariвсего выше
विराजमानंvirājamānaṁсияющий,
गोलोकत्वेनgolokatvenaГолокою
प्रसिद्धम्prasiddhamизвестен
ब्रह्मbrahmaв «Брахма-
संहितायांsaṁhitāyāṁсамхите»:
ईश्वरःīśvaraḥ«владыка
परमःparamaḥвысший —
कृष्णःkṛṣṇaḥКришна»
इत्य्ityтак
उपक्रम्यupakramyaначав
Translation

«На его берегу — великое время, носящее облик всепоглощающий; севернее его — сияющий самоцветный остров, зовущийся Шивою, восход восходящей луны. Посреди взволнованного океана нектара самоцветов да помнит золотую землю, украшенную рубинами, соединённую с шестнадцатью островами, украшенную мастерством искусств и кругом украшенную благими сонмами Вриндаванов. Посреди неё — великий сад Нандана, опьяняющий страстью, окружённый рощами немалых мириадов деревьев желаний» и далее. «Посреди него да созерцает обширный помост в сто йоджан, подобный тысяче солнц» и далее. «Внутри него — великое сиденье с великим кругом; посреди него да созерцает шатёр, объявший круг вселенских яиц» и далее.

«Да созерцает там великую Деви — и сам став таким же, — Деви, подобную красному лотосу, подобную лучу юного солнца» и далее; «в жёлтых одеждах, с руками-лотосами, держащими флейту, с сердцем, озарённым каустубхой, украшенную лесным венком, чья обитель — ложе на лоне шримат Кришны, высшую владычицу» и далее. «Так созерцая и став таким, её милостью и по её повелению достигнув высшей радости, объятой долями радости, — то слушай, владычица богов, поведаю тебе, безгрешная: внутри этого, владычица Махеши, — непревзойдённая Шветадвипа, стоящая посреди вместилища молочных вод, с непрерывными божественными деревьями, где лучами восходящего полумесяца отдалена тяжесть тьмы; где при виде чёрной тучи пляшет стая павлинов, где три мира оглашены сонмом воркующих кукушек; где веет ветер, несущий благоухание разных цветов, и в рощах лиан желаний гудят сонмы пчёл; где гладь неба озарена тысячею отрадных жилищ и всё украшено потоками тысяч отрадных поющих жён; украшена она и великим Говардханом, забавляющим отрадным жильём, благим знаком, жезлом меры и иным; южные, восточные и северные стороны объяты Ямуною-девою, что разрастается постепенно вширь и красою подобна водам синей тучи; посреди того — великий дивный хрустальный дворец» и далее. «Внутри тех и этих — окружённый деревьями великих желаний, мандарою и прочими; посреди тех и этих — полный множеством сияющих Вриндаванов» и далее. «Где-то — самоцветный дворец, где-то — хрустальное жилище» и далее. «Отовсюду украшенный бесчисленными коровами и пастухами, безгрешный, растворения, отрадный, всегда свободный от шести волн» и далее. «Посреди него — самоцветный шатёр с вратами; посреди него — великое самоцветное сиденье, носимое Гарудою» и далее. «На вершине самоцветной горы, сияющей деревьями желаний, да созерцает там высшую радость, отрадно почитаемое высшее сияние; да помнит во отрадном Вриндаване Кришну, милого пастушкам, непрестанно обольщающего тысячи дочерей пастухов» и далее; и «с красою распустившегося лотоса, с лицом, как луна» и далее.

А после этого, когда Деви спросила о различении вечных и невечных миров, шри Шива говорит: «Слушай, Деви, великая майя, что вечно и что невечно. У Брахмы и всех прочих, и у всех обителей, Парвати, есть здесь гибель — кроме той обители, что у них двоих», то есть у прежде названных: у шри Бхагавана и великой Деви.

Потому и по правилу «как пребывают на земле» доказано: мир шри Кришны, чья природа — Дварака, Матхура и Гокула, стоит сам по себе и, будучи местом игр Самого Бхагавана, выше всего. Потому и Вриндаван, то есть Гокула, сияющий выше всего, известен как Голока. В «Брахма-самхите», начав с «Высший владыка — Кришна»…

Version

5611759703ec · published Sep 20, 2026, 7:59:50 PM UTC

Available inRU

Page between verses with