Шат-сандарбха
Сандарбха вторая. Бхагават: Господь как личность2.92Джива Госвами
202 / 1405
Linux
Листать
Шат-сандарбха · 2.92
॥
Деванагари

अतो ब्रह्मणः परत्वेन श्रीभगवन्तं कण्ठोक्त्यैवाह— यः परं रहसः साक्षात् त्रिगुणाज् जीवसंज्ञितात् । भगवन्तं वासुदेवं प्रपन्नः स प्रियो हि मे ॥ पित्रानुवर्णितरहाः इति श्रवणेन रहो ब्रह्म, तस्माद् अपि परं, ततः सुतरां त्रिगुणात् प्रधानाज् जीवसंज्ञितात् जीवात्मनः परं भगवन्तं यः साक्षात् श्रवणादिनैव, न तु कर्मार्पणादिना प्रपन्न इत्य् अन्वयः । तथा च विष्णुधर्मे नरकद्वादशीव्रते श्रीविष्णुस्तवः— आकाशादिषु शब्दादौ श्रोत्रादौ महदादिषु । प्रकृतौ पुरुषे चैव ब्रह्मण्य् अपि च स प्रभुः ॥ येनैक एव सर्वात्मा वासुदेवो व्यवस्थितः । तेन सत्येन मे पापं नरकार्तिप्रदं क्षयम् ॥ प्रयातु सुकृतस्यास्तु ममानुदिवसं जयः ॥ इति ॥ अत्र प्रकरणानुरूपेण सर्वात्मशब्देन चान्यथा समाधानं च पराहतम् । तथा च तत्रोत्तरं क्षत्रबन्धूपाख्याने— यन्मयं परमं ब्रह्म तद् अव्यक्तं च यन्मयम् । यन्मयं व्यक्तम् अप्य् एतद् भविष्यामि हि तन्मयः ॥ इति ॥ तत्रैव मासर्क्षपूजाप्रसङ्गे ततः परत्वं स्फुटम् एवोक्तं— यथाच्युत त्वं परतः परस्मात् स ब्रह्मभूतात् परमः परात्मन् । तथाच्युत त्वं वाञ्छितं तन् ममापदं चापहराप्रमेय ॥ इति ॥ श्रीविष्णुपुराणे च—स ब्रह्मपारः परपारभूत इति । अक्षरात् ततः परतः पर इति श्रुतेः ॥ ॥

Транслитерация (IAST)

ato brahmaṇaḥ paratvena śrī-bhagavantaṁ kaṇṭhoktyaivāha— yaḥ paraṁ rahasaḥ sākṣāt triguṇāj jīva-saṁjñitāt | bhagavantaṁ vāsudevaṁ prapannaḥ sa priyo hi me || pitrānuvarṇita-rahāḥ iti śravaṇena raho brahma, tasmād api paraṁ, tataḥ sutarāṁ triguṇāt pradhānāj jīva-saṁjñitāt jīvātmanaḥ paraṁ bhagavantaṁ yaḥ sākṣāt śravaṇādinaiva, na tu karmārpaṇādinā prapanna ity anvayaḥ | tathā ca viṣṇu-dharme naraka-dvādaśī-vrate śrī-viṣṇu-stavaḥ— ākāśādiṣu śabdādau śrotrādau mahad-ādiṣu | prakṛtau puruṣe caiva brahmaṇy api ca sa prabhuḥ || yenaika eva sarvātmā vāsudevo vyavasthitaḥ | tena satyena me pāpaṁ narakārti-pradaṁ kṣayam || prayātu sukṛtasyāstu mamānudivasaṁ jayaḥ || iti || atra prakaraṇānurūpeṇa sarvātma-śabdena cānyathā samādhānaṁ ca parāhatam | tathā ca tatrottaraṁ kṣatra-bandhūpākhyāne— yan-mayaṁ paramaṁ brahma tad avyaktaṁ ca yan-mayam | yan-mayaṁ vyaktam apy etad bhaviṣyāmi hi tan-mayaḥ || iti || tatraiva māsarkṣa-pūjā-prasaṅge tataḥ paratvaṁ sphuṭam evoktaṁ— yathācyuta tvaṁ parataḥ parasmāt sa brahma-bhūtāt paramaḥ parātman | tathācyuta tvaṁ vāñchitaṁ tan mamāpadaṁ cāpaharāprameya || iti || śrī-viṣṇu-purāṇe ca—sa brahma-pāraḥ para-pāra-bhūta iti | akṣarāt tataḥ parataḥ para iti śruteḥ || ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अतोatoпотому
ब्रह्मणःbrahmaṇaḥБрахмана
परत्वेनparatvenaвыше
श्रीśrīпрекрасного
भगवन्तंbhagavantaṁБхагавана
कण्ठोक्त्यैवाहkaṇṭhoktyaivāhaпрямым словом именно говорит
यःyaḥ«кто
परंparaṁвыше
रहसःrahasaḥтайны
साक्षात्sākṣātвоочию
त्रिगुणाज्triguṇājтрёхсвойственной
जीवjīva«душою»
संज्ञितात्saṁjñitātименуемой
भगवन्तंbhagavantaṁБхагавану
वासुदेवंvāsudevaṁВасудеве
प्रपन्नःprapannaḥпредался
सsaтот
प्रियोpriyoмил
हिhiведь
मेmeМне»
पित्रानुवर्णितpitrānuvarṇita«отцом описана
रहाःrahāḥтайна у кого»
इतिitiтак
श्रवणेनśravaṇenaслышанием
रहोraho«тайна» —
ब्रह्मbrahmaБрахман
तस्माद्tasmādтого
अपिapiи
परंparaṁ«выше»
ततःtataḥтого
सुतरांsutarāṁтем более
त्रिगुणात्triguṇāt«трёхсвойственной» —
प्रधानाज्pradhānājпрадханы
जीवjīva«душою»
संज्ञितात्saṁjñitātименуемой —
जीवात्मनःjīvātmanaḥдуши
परंparaṁвыше
भगवन्तंbhagavantaṁ«Бхагавану»
यःyaḥ«кто»
साक्षात्sākṣāt«воочию» —
श्रवणादिनैवśravaṇādinaivaслушанием и прочим именно
नnaне
तुtuже
कर्मार्पणादिनाkarmārpaṇādināдел принесением и прочим
प्रपन्नprapanna«предался»
इत्य्ityтакова
अन्वयःanvayaḥсвязь
तथाtathāтак
चcaи
विष्णुviṣṇuв «Вишну-
धर्मेdharmeдхарме»
नरकnarakaНарака-
द्वादशीdvādaśīдвадаши
व्रतेvrateпри обете
श्रीśrīпрекрасного
विष्णुviṣṇuВишну
स्तवःstavaḥславословие
आकाशादिषुākāśādiṣu«в пространстве и прочем
शब्दादौśabdādauв звуке и прочем
श्रोत्रादौśrotrādauв слухе и прочем
महद्mahadв махате
आदिषुādiṣuи прочем
प्रकृतौprakṛtauв природе
पुरुषेpuruṣeв Пуруше
चैवcaivaи именно
ब्रह्मण्य्brahmaṇyв Брахмане
अपिapiи
चcaи
सsaтот
प्रभुःprabhuḥГосподин
येनैकyenaikaкоторым одна
एवevaименно
सर्वात्माsarvātmāвсего Душа
वासुदेवोvāsudevoВасудева
व्यवस्थितःvyavasthitaḥутверждён
तेनtenaтою
सत्येनsatyenaистиною
मेmeмой
पापंpāpaṁгрех
नरकार्तिnarakārtiада муку
प्रदंpradaṁдающий
क्षयम्kṣayamк гибели
प्रयातुprayātuда идёт
सुकृतस्यास्तुsukṛtasyāstuблагодеяния да будет
ममानुदिवसंmamānudivasaṁу меня изо дня в день
जयःjayaḥпобеда»
इतिitiтак
अत्रatraздесь
प्रकरणानुरूपेणprakaraṇānurūpeṇaразделу соответственно
सर्वात्मsarvātma«всего Душа»
शब्देनśabdenaсловом
चान्यथाcānyathāи иное
समाधानंsamādhānaṁулаживание
चcaи
पराहतम्parāhatamразбито
तथाtathāтак
चcaи
तत्रोत्तरंtatrottaraṁтам далее
क्षत्रkṣatraв «Кшатра-
बन्धूपाख्यानेbandhūpākhyāneбандху» сказании
यन्yan«чем
मयंmayaṁсостоит
परमंparamaṁвысший
ब्रह्मbrahmaБрахман
तद्tadто
अव्यक्तंavyaktaṁнепроявленное
चcaи
यन्yanчем
मयम्mayamсостоит
यन्yanчем
मयंmayaṁсостоит
व्यक्तम्vyaktamпроявленное
अप्य्apyи
एतद्etadэто
भविष्यामिbhaviṣyāmiстану
हिhiведь
तन्tanтем
मयःmayaḥсостоящим»
इतिitiтак
तत्रैवtatraivaтам же
मासर्क्षmāsarkṣaмесяца и созвездия
पूजाpūjāпочитания
प्रसङ्गेprasaṅgeпри случае
ततःtataḥтого
परत्वंparatvaṁпревосхождение
स्फुटम्sphuṭamясно
एवोक्तंevoktaṁименно сказано
यथाच्युतyathācyuta«как, о Ачьюта
त्वंtvaṁТы
परतःparataḥвысшего
परस्मात्parasmātвыше
सsaтот
ब्रह्मbrahmaБрахманом
भूतात्bhūtātставшего
परमःparamaḥвыше
परात्मन्parātmanо Высший Дух
तथाच्युतtathācyutaтак, о Ачьюта
त्वंtvaṁТы
वाञ्छितंvāñchitaṁжелаемое
तन्tanто
ममापदंmamāpadaṁмоё, беду
चापहराप्रमेयcāpaharāprameyaи отними, о Неизмеримый»
इतिitiтак
श्रीśrīв прекрасной
विष्णुviṣṇu«Вишну-
पुराणेpurāṇeпуране»
चcaи
सsa«он
ब्रह्मbrahmaБрахмана
पारःpāraḥпредел
परparaвысшего
पारpāraпределом
भूतbhūtaсущий»
इतिitiтак
अक्षरात्akṣarāt«нетленного
ततःtataḥтого
परतःparataḥвыше
परparaвысший»
इतिitiтак
श्रुतेःśruteḥшрути
Литературный перевод

Потому прямым словом он говорит, что Шри Бхагаван выше Брахмана:

«Кто воочию предался Бхагавану Васудеве, что выше тайны и выше трёхсвойственной, именуемой „душою“, — тот Мне и мил».

По слышанному «отцом описана тайна» «тайна» есть Брахман; «выше» и его; и тем более выше «трёхсвойственной», то есть прадханы, и «именуемой душою», то есть души, — «Бхагавану»; «кто» «воочию», то есть именно слушанием и прочим, а не принесением дел и прочим, «предался». Такова связь.

Так и в «Вишну-дхарме», при обете нарака-двадаши, славословие Шри Вишну:

«В пространстве и прочем, в звуке и прочем, в слухе и прочем, в махате и прочем, в природе, в Пуруше и в Брахмане — тот Господин; тем, что один лишь Васудева, Душа всего, утверждён в них, — тою истиною да идёт к гибели мой грех, дающий муку ада; и да будет у меня изо дня в день победа благодеяния».

Здесь, по соответствию разделу и по слову «Душа всего», разбито и иное улаживание.

Так же и там же далее, в сказании о Кшатрабандху: «чем состоит высший Брахман, и чем состоит то непроявленное, и чем состоит это проявленное, — тем и я стану».

И там же, по случаю почитания месяца и созвездия, превосхождение это сказано ясно: «как Ты, о Ачьюта, выше высшего и выше того, кто стал Брахманом, о Высший Дух, — так, о Ачьюта, дай мне желаемое и отними беду, о Неизмеримый».

И в прекрасной «Вишну-пуране»: «он — предел Брахмана, сущий пределом высшего». И шрути: «выше того нетленного — высший».

Версия

a39d4c0528f9 · опубликовано 20 сент. 2026 г., 11:13:10 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами