Шат-сандарбха
Сандарбха вторая. Бхагават: Господь как личность2.97Джива Госвами
213 / 1405
Linux
Листать
Шат-сандарбха · 2.97
॥
Деванагари

तद् एतत् सर्वशास्त्राणां समन्वयस् तस्मिन्न् एव भगवति । तथा च, सर्वैश् च वेदैः परमो हि देवो जिज्ञास्यो नान्यो वेदैः प्रसिध्येत् । तस्माद् एनं सर्ववेदान् अधीत्य विचार्य च ज्ञातुम् इच्छेन् मुमुक्षुः ॥ इति चतुर्वेदशिखायाम् । यं सर्वे देवा आनमन्ति मुमुक्षवो ब्रह्मवादिनश् च इति श्रीनृसिंहतापन्याम् । सर्वे वेदा यत् पदम् आमनन्ति तपांसि सर्वाणि च यद् वदन्ति , नावेदविन् मनुते तं बृहन्तं सर्वानुभूतम् आत्मानं साम्पराये , तं त्व् औपनिषदं पुरुषं पृच्छामि इत्यादिर् अन्यत्र श्रुतौ । वेदैश् च सर्वैर् अहम् एव वेद्यो वेदान्तकृद् वेदविद् एव चाहम् इति श्रीगीतोपनिषत्सु, सिद्धान्ते पुनर् एक एव भगवान् विष्णुः समस्तागमव्यापारेषु विवेचनव्यतिकरं नीतेषु निश्चीयते इति पाद्मे, सर्वनामाभिधेयश् च सर्ववेदेडितश् च स इति स्कान्दे, नताः स्म सर्वजगतां वचसां प्रतिष्ठा यत्र शाश्वती इति वैष्णवे । सर्ववेदान् सेतिहासान् सपुराणान् सयुक्तिकान् । सपञ्चरात्रान् विज्ञाय विष्णुर् ज्ञेयो न चान्यथा ॥ इति ब्रह्मतर्के । तद् एवं सर्ववेदसमन्वयं स्वस्मिन् श्रीभगवत्य् एव स्वयम् आह— मां विधत्तेऽभिधत्ते मां विकल्प्यापोह्यते ह्य् अहम् । इति । माम् एव यज्ञपुरुषं विधत्ते, श्रुतिर् माम् एव तत्तद्देवतारूपम् अभिधत्ते । यच् चाकाशादिप्रपञ्चजातं—तस्माद् वा एतस्माद् आत्मन आकाशः सम्भूतः इत्यादिना विकल्प्यापोह्यते, तद् अप्य् अहम् एव । न मत्तः पृथग् अस्ति, सर्वस्य मदात्मकत्वाद् इति भावः ॥ ॥

Транслитерация (IAST)

tad etat sarva-śāstrāṇāṁ samanvayas tasminn eva bhagavati | tathā ca, sarvaiś ca vedaiḥ paramo hi devo jijñāsyo nānyo vedaiḥ prasidhyet | tasmād enaṁ sarva-vedān adhītya vicārya ca jñātum icchen mumukṣuḥ || iti caturveda-śikhāyām | yaṁ sarve devā ānamanti mumukṣavo brahma-vādinaś ca iti śrī-nṛsiṁha-tāpanyām | sarve vedā yat padam āmananti tapāṁsi sarvāṇi ca yad vadanti , nāveda-vin manute taṁ bṛhantaṁ sarvānubhūtam ātmānaṁ sāmparāye , taṁ tv aupaniṣadaṁ puruṣaṁ pṛcchāmi ity-ādir anyatra śrutau | vedaiś ca sarvair aham eva vedyo vedānta-kṛd veda-vid eva cāham iti śrī-gītopaniṣatsu, siddhānte punar eka eva bhagavān viṣṇuḥ samastāgama-vyāpāreṣu vivecana-vyatikaraṁ nīteṣu niścīyate iti pādme, sarva-nāmābhidheyaś ca sarva-vedeḍitaś ca sa iti skānde, natāḥ sma sarva-jagatāṁ vacasāṁ pratiṣṭhā yatra śāśvatī iti vaiṣṇave | sarva-vedān setihāsān sa-purāṇān sa-yuktikān | sa-pañcarātrān vijñāya viṣṇur jñeyo na cānyathā || iti brahma-tarke | tad evaṁ sarva-veda-samanvayaṁ svasmin śrī-bhagavaty eva svayam āha— māṁ vidhatte'bhidhatte māṁ vikalpyāpohyate hy aham | iti | mām eva yajña-puruṣaṁ vidhatte, śrutir mām eva tat-tad-devatā-rūpam abhidhatte | yac cākāśādi-prapañca-jātaṁ—tasmād vā etasmād ātmana ākāśaḥ sambhūtaḥ ity-ādinā vikalpyāpohyate, tad apy aham eva | na mattaḥ pṛthag asti, sarvasya mad-ātmakatvād iti bhāvaḥ || ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तद्tadто
एतत्etatэто
सर्वsarvaвсех
शास्त्राणांśāstrāṇāṁписаний
समन्वयस्samanvayasсведение
तस्मिन्न्tasminnв том
एवevaименно
भगवतिbhagavatiБхагаване
तथाtathāтак
चcaи
सर्वैश्sarvaiś«всеми
चcaи
वेदैःvedaiḥВедами
परमोparamoвысший
हिhiведь
देवोdevoБог
जिज्ञास्योjijñāsyoдолжен быть узнан
नान्योnānyoне иной
वेदैःvedaiḥВедами
प्रसिध्येत्prasidhyetутвердится
तस्माद्tasmādпотому
एनंenaṁЕго
सर्वsarvaвсе
वेदान्vedānВеды
अधीत्यadhītyaизучив
विचार्यvicāryaобдумав
चcaи
ज्ञातुम्jñātumузнать
इच्छेन्icchenда пожелает
मुमुक्षुःmumukṣuḥжаждущий освобождения»
इतिitiтак
चतुर्वेदcaturvedaв «Чатурведа-
शिखायाम्śikhāyāmшикхе»
यंyaṁ«кому
सर्वेsarveвсе
देवाdevāбоги
आनमन्तिānamantiкланяются
मुमुक्षवोmumukṣavoжаждущие освобождения
ब्रह्मbrahmaо Брахмане
वादिनश्vādinaśговорящие
चcaи»
इतिitiтак
श्रीśrīв прекрасной
नृसिंहnṛsiṁha«Нрисимха-
तापन्याम्tāpanyāmтапани»
सर्वेsarve«все
वेदाvedāВеды
यत्yatкакое
पदम्padamместо
आमनन्तिāmanantiвозвещают
तपांसिtapāṁsiподвиги
सर्वाणिsarvāṇiвсе
चcaи
यद्yadкакое
वदन्तिvadantiназывают»
नावेदnāveda«не Веды
विन्vinзнающий
मनुतेmanuteмыслит
तंtaṁТого
बृहन्तंbṛhantaṁВеликого
सर्वानुभूतम्sarvānubhūtamвсё переживающего
आत्मानंātmānaṁДушу
साम्परायेsāmparāyeпри уходе»
तंtaṁ«Того
त्व्tvже
औपनिषदंaupaniṣadaṁупанишадного
पुरुषंpuruṣaṁПурушу
पृच्छामिpṛcchāmiвопрошаю»
इत्य्ityтак
आदिर्ādirи далее
अन्यत्रanyatraв ином месте
श्रुतौśrutauв шрути
वेदैश्vedaiś«Ведами
चcaи
सर्वैर्sarvairвсеми
अहम्ahamЯ
एवevaименно
वेद्योvedyoпознаваем
वेदान्तvedāntaведанты
कृद्kṛdтворец
वेदvedaВеды
विद्vidзнающий
एवevaименно
चाहम्cāhamи Я»
इतिitiтак
श्रीśrīв прекрасных
गीतोपनिषत्सुgītopaniṣatsu«Гита-упанишадах»
सिद्धान्तेsiddhānte«в выводе
पुनर्punarже
एकekaодин
एवevaименно
भगवान्bhagavānБхагаван
विष्णुःviṣṇuḥВишну
समस्तागमsamastāgamaвсех писаний
व्यापारेषुvyāpāreṣuпри действиях
विवेचनvivecanaразличения
व्यतिकरंvyatikaraṁв переплетение
नीतेषुnīteṣuприведённых
निश्चीयतेniścīyateудостоверяется»
इतिitiтак
पाद्मेpādmeв «Падме»
सर्वsarva«всеми
नामाभिधेयश्nāmābhidheyaśименами именуем
चcaи
सर्वsarvaвсеми
वेदेडितश्vedeḍitaśВедами восхваляем
चcaи
सsaОн»
इतिitiтак
स्कान्देskāndeв «Сканде»
नताःnatāḥ«склонились
स्मsmaведь
सर्वsarvaвсех
जगतांjagatāṁмиров
वचसांvacasāṁречей
प्रतिष्ठाpratiṣṭhāоснова
यत्रyatraв ком
शाश्वतीśāśvatīвечная»
इतिitiтак
वैष्णवेvaiṣṇaveв «Вишну-пуране»
सर्वsarva«все
वेदान्vedānВеды
सेतिहासान्setihāsānсо сказаниями
सsaс
पुराणान्purāṇānпуранами
सsaс
युक्तिकान्yuktikānдоводами
सsaс
पञ्चरात्रान्pañcarātrān«Панчаратрой»
विज्ञायvijñāyaпостигнув
विष्णुर्viṣṇurВишну
ज्ञेयोjñeyoдолжен быть познан
नnaне
चान्यथाcānyathāи иначе»
इतिitiтак
ब्रह्मbrahmaв «Брахма-
तर्केtarkeтарке»
तद्tadто
एवंevaṁтак
सर्वsarvaвсех
वेदvedaВед
समन्वयंsamanvayaṁсведение
स्वस्मिन्svasminв Себе
श्रीśrīпрекрасном
भगवत्य्bhagavatyБхагаване
एवevaименно
स्वयम्svayamСам
आहāhaговорит
मांmāṁ«Меня
विधत्तेऽभिधत्तेvidhatte'bhidhatteпредписывают, именуют
मांmāṁМеня
विकल्प्यापोह्यतेvikalpyāpohyateразобрав, отвергают
ह्य्hyведь
अहम्ahamЯ»
इतिitiтак
माम्māmМеня
एवevaименно
यज्ञyajñaжертвы
पुरुषंpuruṣaṁПурушу
विधत्तेvidhatte«предписывает»
श्रुतिर्śrutirшрути
माम्māmМеня
एवevaименно
तत्tatтем
तद्tadи тем
देवताdevatāбожеством
रूपम्rūpamоблик имеющего
अभिधत्तेabhidhatte«именует»
यच्yacи что
चाकाशादिcākāśādiпространства и прочего
प्रपञ्चprapañcaпроявленного
जातंjātaṁмножество
तस्माद्tasmād«от того
वाvāже
एतस्माद्etasmādот этой
आत्मनātmanaДуши
आकाशःākāśaḥпространство
सम्भूतःsambhūtaḥвозникло»
इत्य्ityтак
आदिनाādināи далее
विकल्प्यापोह्यतेvikalpyāpohyate«разобрав, отвергают»
तद्tadто
अप्य्apyи
अहम्ahamЯ
एवevaименно
नnaне
मत्तःmattaḥот Меня
पृथग्pṛthagотдельно
अस्तिastiесть
सर्वस्यsarvasyaу всего
मद्madМою
आत्मकत्वाद्ātmakatvādприроду имением
इतिitiтаков
भावःbhāvaḥсмысл
Литературный перевод

Итак, сведение всех писаний — в том самом Бхагаване.

Так и в «Чатурведа-шикхе»: «Всеми Ведами должен быть узнан высший Бог, и не иной утвердится Ведами; потому, изучив все Веды и обдумав, да пожелает жаждущий освобождения узнать Его». И в Шри «Нрисимха-тапани»: «кому кланяются все боги, и жаждущие освобождения, и говорящие о Брахмане». И в иных шрути: «какое место возвещают все Веды и какое называют все подвиги», «не знающий Вед не мыслит при уходе Того Великого, всё переживающего, Душу», «Того же, упанишадного Пурушу, вопрошаю» и далее.

И в Шри «Гита-упанишадах»: «Всеми Ведами Я именно познаваем; Я и творец веданты, и знающий Веды». И в «Падме»: «В выводе же, когда действия всех писаний приведены к переплетению различения, удостоверяется один лишь Бхагаван Вишну». И в «Сканде»: «Он и всеми именами именуем, и всеми Ведами восхваляем». И в «Вишну-пуране»: «Склонились мы перед Тем, в ком вечная основа речей всех миров». И в «Брахма-тарке»: «Постигнув все Веды со сказаниями, с пуранами, с доводами и с „Панчаратрой“, должно познать Вишну — и не иначе».

А раз так, Он и Сам говорит о сведении всех Вед в Себе, Шри Бхагаване:

«Меня предписывают, Меня именуют; и то, что, разобрав, отвергают, — тоже Я».

Меня именно, Пурушу жертвы, шрути «предписывает»; Меня именно, имеющего обликом то и то божество, «именует». А множество проявленного — пространство и прочее, — что «разбирают и отвергают» словами «от этой Души возникло пространство» и далее, — тоже Я. Смысл: нет ничего отдельного от Меня, ибо всё имеет Мою природу.

Версия

99dc4c19d666 · опубликовано 20 сент. 2026 г., 11:13:10 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами