Ṣaṭ-sandarbha
Sandarbha Four — Kṛṣṇa: Who the Source Is4.15Jīva Gosvāmī
389 / 1405
Linux
Pasar páginas
Ṣaṭ-sandarbha · 4.15
॥
Devanāgarī

रूपं स जगृहे मात्स्यं चाक्षुषोदधिसम्प्लवे । नाव्य् आरोप्य महीमय्याम् अपाद् वैवस्वतं मनुम् ॥ चाक्षुषमन्वन्तरे य उदधिसम्प्लवस् तस्मिन् । वैवस्वतम् इति भाविनी संज्ञा सत्यव्रतस्य । प्रतिमन्वन्तरावसानेऽपि प्रलयः श्रूयते । श्रीविष्णुधर्मोत्तरे प्रथमकाण्डे—मन्वन्तरे परिक्षीणे कीदृशी द्विज जायते इति श्रीवज्रप्रश्नस्य मन्वन्तरे परिक्षीणे इत्य् आदि मार्कण्डेयदत्तोत्तरे— ऊर्मिमाली महावेगः सर्वम् आवृत्य तिष्ठति । भूर्लोकम् आश्रितं सर्वं तदा नश्यति यादव ॥ न विनश्यन्ति राजेन्द्र विश्रुताः कुलपर्वताः । नौर् भूत्वा तु महीदेवी इत्य् आदि च । एवम् एव मन्वन्तरेषु संहार इत्यादिप्रकरणं श्रीहरिवंशे तदीयटीकासु च स्पष्टम् एव । अतश् चाक्षुषे वैवस्वतम् इत्य् उपलक्षणम् ॥

Transliteración (IAST)

rūpaṁ sa jagṛhe mātsyaṁ cākṣuṣodadhi-samplave | nāvy āropya mahī-mayyām apād vaivasvataṁ manum || cākṣuṣa-manvantare ya udadhi-samplavas tasmin | vaivasvatam iti bhāvinī saṁjñā satyavratasya | pratimanvantarāvasāne'pi pralayaḥ śrūyate | śrī-viṣṇu-dharmottare prathama-kāṇḍe—manvantare parikṣīṇe kīdṛśī dvija jāyate iti śrī-vajra-praśnasya manvantare parikṣīṇe ity ādi mārkaṇḍeya-dattottare— ūrmi-mālī mahā-vegaḥ sarvam āvṛtya tiṣṭhati | bhūr-lokam āśritaṁ sarvaṁ tadā naśyati yādava || na vinaśyanti rājendra viśrutāḥ kula-parvatāḥ | naur bhūtvā tu mahī-devī ity ādi ca | evam eva manvantareṣu saṁhāra ity-ādi-prakaraṇaṁ śrī-hari-vaṁśe tadīya-ṭīkāsu ca spaṣṭam eva | ataś cākṣuṣe vaivasvatam ity upalakṣaṇam ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
रूपंrūpaṁ«облик
सsaон
जगृहेjagṛheпринял
मात्स्यंmātsyaṁрыбий
चाक्षुषोदधिcākṣuṣodadhiпри Чакшуше, океана
सम्प्लवेsamplaveпри потопе;
नाव्य्nāvyна ладью
आरोप्यāropyaподняв,
महीmahīземлёю
मय्याम्mayyāmставшую,
अपाद्apādхранил
वैवस्वतंvaivasvataṁВайвасвату
मनुम्manumМану»
चाक्षुषcākṣuṣaЧакшуши
मन्वन्तरेmanvantareв манвантару
यyaкоторый
उदधिudadhiокеана
सम्प्लवस्samplavasпотоп, —
तस्मिन्tasminв тот
वैवस्वतम्vaivasvatam«Вайвасвату»
इतिitiтак —
भाविनीbhāvinīбудущее
संज्ञाsaṁjñāимя
सत्यव्रतस्यsatyavratasyaу Сатьявраты
प्रतिमन्वन्तरावसानेऽपिpratimanvantarāvasāne'piи при каждой манвантары конце
प्रलयःpralayaḥрастворение
श्रूयतेśrūyateслышится
श्रीśrīв шри
विष्णुviṣṇu«Вишну-
धर्मोत्तरेdharmottareдхармоттаре»,
प्रथमprathamaв первом
काण्डेkāṇḍeразделе:
मन्वन्तरेmanvantare«при манвантаре
परिक्षीणेparikṣīṇeистощённой
कीदृशीkīdṛśīкакова,
द्विजdvijaдваждырождённый,
जायतेjāyateбывает?»
इतिitiтак —
श्रीśrīшри
वज्रvajraВаджры
प्रश्नस्यpraśnasyaу вопроса,
मन्वन्तरेmanvantare«при манвантаре
परिक्षीणेparikṣīṇeистощённой»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее —
मार्कण्डेयmārkaṇḍeyaМаркандеей
दत्तोत्तरेdattottareданном ответе:
ऊर्मिūrmi«волн
मालीmālīвенец имеющий,
महाmahāвеликой
वेगःvegaḥстремительности,
सर्वम्sarvamвсё
आवृत्यāvṛtyaпокрыв,
तिष्ठतिtiṣṭhatiстоит;
भूर्bhūrБхур-
लोकम्lokamмир
आश्रितंāśritaṁприютившееся
सर्वंsarvaṁвсё
तदाtadāтогда
नश्यतिnaśyatiгибнет,
यादवyādavaядава;
नnaне
विनश्यन्तिvinaśyantiгибнут,
राजेन्द्रrājendraцарей владыка,
विश्रुताःviśrutāḥпрославленные
कुलkulaродовые
पर्वताःparvatāḥгоры;
नौर्naurладьёю
भूत्वाbhūtvāстав
तुtuже,
महीmahīземля-
देवीdevīбогиня»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее
चcaи
एवम्evamтак
एवevaименно
मन्वन्तरेषुmanvantareṣu«в манвантары
संहारsaṁhāraистребление»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее —
प्रकरणंprakaraṇaṁраздел
श्रीśrīв шри
हरिhari«Хари-
वंशेvaṁśeвамше»
तदीयtadīyaв его
टीकासुṭīkāsuтиках
चcaи
स्पष्टम्spaṣṭamявен
एवevaименно
अतश्ataśпотому
चाक्षुषेcākṣuṣe«при Чакшуше»,
वैवस्वतम्vaivasvatam«Вайвасвату» —
इत्य्ityтак —
उपलक्षणम्upalakṣaṇamуказующий признак
Traducción

«Он принял рыбий облик при потопе океана в правление Чакшуши и, подняв на ладью, ставшую землёю, хранил Вайвасвату Ману».

В той манвантаре Чакшуши, когда был потоп океана. «Вайвасвата» — будущее имя Сатьявраты. И о том, что растворение бывает в конце каждой манвантары, слышно в первом разделе шри «Вишну-дхармоттары»: на вопрос шри Ваджры «Какова она, дваждырождённый, когда манвантара истощилась?» Маркандея отвечает «Когда манвантара истощилась» и далее: «Венчанный волнами, великой стремительности, покрыв всё, стоит; всё, приютившееся в Бхур-локе, тогда гибнет, ядава; но не гибнут, владыка царей, прославленные родовые горы; а земля-богиня становится ладьёю» и далее. Так же явен и раздел «истребление в манвантары» и далее в шри «Хари-вамше» и её тиках. Потому «при Чакшуше» и «Вайвасвату» — лишь указующий признак.

Versión

c44d5d25e2ad · publicado 20 sept 2026, 19:59:50 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con